Ağız Diş ve Çene Cerrahisi

Ağız, diş ve çene cerrahisi; ağız boşluğu, dişler, çene kemikleri ve çevre dokularda görülen hastalıkların tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen uzmanlık dalıdır. Gömülü dişler, çene kistleri ve tümörleri, diş çekimleri, implant uygulamaları, travmaya bağlı çene kırıkları ve eklem rahatsızlıkları gibi pek çok durum bu branşın ilgi alanına girer.

Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Nedir?

Ağız, diş ve çene cerrahisi; ağız içi, dişler ve çene yapısında oluşan sorunların tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen diş hekimliği uzmanlık alanıdır. Bu bölüm, ağız ve çene bölgesinde oluşan problemleri değerlendirir ve gerektiğinde cerrahi yöntemlerle tedavi eder.

Ağız diş ve çene cerrahisi, ağız içindeki kemik, diş ve yumuşak dokuların sağlığını korumayı hedefler. Diş kökleri, çene kemikleri, diş etleri ve çene eklemi gibi yapılar bu alanın kapsamına girer. Bu nedenle yalnızca dişlerle değil, çenenin genel yapısıyla ilgili durumlar da bu uzmanlık dalında ele alınır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Hangi Hastalıklara Bakar?

Ağız, diş ve çene cerrahisi; dişler, çene kemikleri, çene eklemi, ağız içi yumuşak dokular ve yüz bölgesinde görülen hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen uzmanlık alanıdır. Bu bölüm; enfeksiyonlar, kistler, tümörler, eklem rahatsızlıkları, travmalar ve yapısal bozukluklar gibi birçok farklı durumu değerlendirir.

Diş kaynaklı hastalıklar

• Gömülü dişler: Çene kemiği içinde kalan ve normal şekilde süremeyen dişlerdir.
• Diş kökü enfeksiyonları: Dişin kök ucunda gelişen ve ağrı ile şişliğe neden olabilen iltihabi durumlardır.
• Dentoalveolar apseler: Diş kaynaklı enfeksiyonların oluşturduğu irin birikimleridir.

Çene kemiği hastalıkları

• Çene kistleri: Çene kemiği içinde oluşan, genellikle içi sıvı dolu patolojik boşluklardır.
• Çene tümörleri: Çene ve yüz bölgesinde gelişebilen iyi huylu veya kötü huylu kitlelerdir.
• Osteomyelit: Çene kemiğinde oluşan ciddi kemik enfeksiyonudur.

Çene eklemi hastalıkları

• Temporomandibular eklem rahatsızlıkları: Çene ekleminde ağrı, ses ve hareket kısıtlılığı ile seyreden hastalıklardır.
• Çene kilitlenmesi: Çenenin açılıp kapanmasında zorlanma veya tamamen kilitlenme durumudur.
• Çiğneme fonksiyon bozuklukları: Çene kasları ve eklem kaynaklı çiğneme problemleridir.

Ağız içi yumuşak doku hastalıkları

• Ağız içi lezyonlar: Ağız mukozasında oluşan yara, kabarıklık veya renk değişiklikleridir.
• Aft: Ağız içinde sık görülen, ağrılı yüzeyel yaralardır.
• Liken planus: Ağız içinde beyaz çizgiler veya hassasiyetle seyreden kronik bir hastalıktır.
• Lökoplaki: Ağız içinde beyaz plaklar şeklinde görülen ve takip edilmesi gereken lezyonlardır.
• Yumuşak doku büyümeleri: Ağız içinde gelişen anormal doku artışlarıdır.

Enfeksiyon ve iltihabi hastalıklar

• Ağız ve çene enfeksiyonları: Bakteriyel kaynaklı olup ağrı, şişlik ve hassasiyet oluşturabilir.
• Selülit: Enfeksiyonun yumuşak dokulara yayılmasıyla oluşan ciddi bir durumdur.
• Yaygın yüz ve boyun enfeksiyonları: Tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilen enfeksiyonlardır.

Çene ve yüz travmaları

• Çene kırıkları: Travma sonucu çene kemiğinde oluşan kırıklardır.
• Yüz kemik kırıkları: Elmacık kemiği, üst çene gibi yüz kemiklerinde oluşan kırıklardır.
• Diş yaralanmaları: Kırılma, yerinden oynama veya kayıp gibi travmatik diş hasarlarıdır.
• Yumuşak doku yaralanmaları: Dudak, yanak ve ağız içindeki dokuların zarar görmesidir.

Gelişimsel ve yapısal bozukluklar

• Çene yüz deformiteleri: Alt ve üst çenenin uyumsuz olduğu yapısal bozukluklardır.
• Kapanış bozuklukları: Dişlerin ve çenelerin düzgün kapanmaması durumudur.
• Dudak ve damak yarıkları: Doğuştan gelen yüz ve ağız yapısı bozukluklarıdır.

Çene yüz ağrıları ve sinir hastalıkları

• Çene yüz ağrıları: Kas, eklem veya sinir kaynaklı kronik ağrılardır.
• Sinir hasarları (parestezi): Uyuşma, karıncalanma ve his kaybı ile kendini gösterir.
• Trigeminal nevralji: Yüz bölgesinde ani ve şiddetli ağrı ataklarıyla seyreden sinir hastalığıdır.

Tükürük bezi hastalıkları

• Tükürük bezi taşları: Tükürük kanallarını tıkayan sert oluşumlardır.
• Tükürük bezi kistleri: Bezlerde sıvı dolu yapıların oluşmasıdır.
• Tükürük bezi tümörleri: Tükürük bezlerinde gelişen kitlelerdir.

İmplant ve kemik yetersizliği ile ilişkili durumlar

• Çene kemiği yetersizlikleri: Diş kaybı sonrası kemik hacminin azalması durumudur.
• Kemik kayıpları: Travma, enfeksiyon veya diş kaybına bağlı gelişebilir.

Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Ağız, diş ve çene cerrahisinde tanı yöntemleri; ağız, dişler, çene kemikleri, çene eklemi ve çevre dokularda oluşan hastalıkların doğru şekilde belirlenmesi için kullanılan değerlendirme süreçleridir. Doğru tanı, uygulanacak tedavinin başarısını doğrudan etkilediği için bu alanda detaylı ve çok yönlü inceleme yapılır.

Klinik muayene

• Ağız içi muayene: Dişler, diş etleri, dil, damak ve yanak dokularının detaylı olarak incelenmesidir.
• Çene ve yüz muayenesi: Çene yapısı, yüz simetrisi ve şişlik gibi dış bulgular değerlendirilir.
• Fonksiyonel değerlendirme: Ağız açma-kapama, çiğneme ve konuşma fonksiyonları gözlemlenir.

Radyolojik görüntüleme yöntemleri

• Panoramik röntgen: Tüm dişleri ve çene yapısını tek görüntüde değerlendirmeye olanak sağlar.
• Periapikal röntgen: Tek bir diş ve çevresindeki dokuların detaylı incelenmesini sağlar.
• Dental tomografi (CBCT): Çene kemiği ve anatomik yapıların üç boyutlu görüntülenmesini sağlar.
• Manyetik rezonans (MR): Özellikle çene eklemi ve yumuşak dokuların değerlendirilmesinde kullanılır.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Kemik yapılar ve travma durumlarında detaylı görüntüleme sunar.

Ağız içi ve yumuşak doku değerlendirmeleri

• Lezyon değerlendirmesi: Ağız içindeki yara, şişlik veya renk değişikliklerinin incelenmesidir.
• Palpasyon (elle muayene): Şişlik, sertlik veya hassasiyet gibi bulguların dokunarak değerlendirilmesidir.

Patolojik inceleme

• Biyopsi: Şüpheli dokulardan örnek alınarak laboratuvar ortamında incelenmesidir.
• Histopatolojik analiz: Alınan dokunun mikroskop altında değerlendirilerek kesin tanının konulmasıdır.

Fonksiyonel ve eklem değerlendirmeleri

• Çene eklemi muayenesi: Çene hareketleri sırasında ağrı, ses ve kısıtlılık olup olmadığı incelenir.
• Kas değerlendirmesi: Çiğneme kaslarının hassasiyeti ve fonksiyonu kontrol edilir.

Dijital ve yardımcı tanı yöntemleri

• Fotoğraf ve video kayıtları: Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma yapmak için kullanılır.
• Dijital ağız içi tarama: Ağız yapısının detaylı dijital modelinin oluşturulmasını sağlar.

Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Ağız, diş ve çene cerrahisinde tedavi yöntemleri; ağız, dişler, çene kemikleri, çene eklemi ve çevre dokularda görülen hastalıkların giderilmesi, fonksiyonların korunması ve estetik görünümün iyileştirilmesi amacıyla uygulanan işlemleri kapsar. Tedavi planı; hastalığın türüne, yaygınlığına ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel olarak belirlenir.

Dentoalveolar cerrahi

• Diş çekimi: Kurtarılamayacak durumda olan dişlerin ağızdan uzaklaştırılmasıdır.
• Gömülü dişlerin cerrahi çekimi: Çene kemiği içinde kalan dişlerin çıkarılması işlemidir.
• Apikal rezeksiyon: Diş kökü ucundaki enfekte dokuların temizlenmesidir.

Çene kemiği kist tedavileri

• Kist dekompresyonu: Büyük kistlerin küçültülmesi amacıyla uygulanan basınç azaltma işlemidir.
• Kist marsupyalizasyonu: Kistin ağız ortamına açılarak zamanla küçülmesinin sağlanmasıdır.
• Kist enükleasyonu: Kistin tamamen çıkarılması işlemidir.

Çene ve yüz bölgesi tümör tedavileri

• Biyopsi: Şüpheli dokudan örnek alınarak tanı konulmasını sağlar.
• Marjinal rezeksiyon: Tümörün sınırlı şekilde çıkarılmasıdır.
• Segmental rezeksiyon: Çene kemiğinin bir bölümünün çıkarılmasıdır.
• Blok rezeksiyon: Tümörün çevre dokularla birlikte çıkarılmasıdır.
• Maksilla rezeksiyonu: Üst çene bölgesindeki patolojilerin çıkarılmasıdır.
• Mandibula rezeksiyonu: Alt çene bölgesindeki patolojilerin çıkarılmasıdır.
• Rekonstrüktif cerrahi: Doku kayıplarının yeniden yapılandırılmasıdır.
• Serbest flep rekonstrüksiyonları: Büyük doku kayıplarında başka bölgelerden doku transferidir.
• Mikrocerrahi uygulamalar: İleri düzey onarımlarda kullanılan hassas cerrahi tekniklerdir.

Temporomandibular eklem (TME) tedavileri

• Konservatif tedavi yöntemleri: İlaç, splint ve egzersiz gibi cerrahi dışı yaklaşımlardır.
• Fizik tedavi: Eklem ve kas fonksiyonlarını destekler.
• Lazer uygulamaları: Ağrı ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olur.
• Artrosentez: Eklem içinin yıkanması işlemidir.
• Artroskopi: Kamera ile eklem içinin görüntülenmesi ve tedavisidir.
• Açık eklem cerrahisi: İleri vakalarda uygulanan cerrahi yöntemdir.
• Artroplasti: Eklem fonksiyonunu yeniden düzenlemeye yönelik cerrahidir.
• Diskoplasti: Eklem diskinin düzeltilmesidir.
• Distektomi: Hasarlı diskin çıkarılmasıdır.
• Disk replasmanı: Eklem diskinin yeniden yapılandırılmasıdır.
• TME protezleri: İleri hasarda eklemin protez ile değiştirilmesidir.
• Eklem ankiloz cerrahisi: Eklem hareket kaybının giderilmesidir.
• Botulinum toksin (botoks) uygulamaları: Çene kası kaynaklı ağrılarda destek tedavi sağlar.

Ortognatik cerrahi ve deformite tedavileri

• Le Fort I osteotomi: Üst çenenin yeniden konumlandırılmasıdır.
• Bilateral sagittal split osteotomisi: Alt çenenin konumunun düzeltilmesidir.
• Vertikal ramus osteotomisi: Alt çene hizalanmasının sağlanmasıdır.
• Genioplasti: Çene ucunun estetik ve fonksiyonel düzenlenmesidir.
• Distraksiyon osteogenezisi: Kemik dokusunun kontrollü şekilde uzatılmasıdır.
• Uyku apnesi için genioplasti: Solunum yolunu genişletmeye yönelik cerrahidir.

Ağız içi yumuşak doku tedavileri

• Lezyonların çıkarılması: Ağız içindeki şüpheli dokuların alınmasıdır.
• Frenektomi: Dil ve dudak bağlarının düzeltilmesidir.
• Diş eti estetik cerrahisi: Diş eti seviyelerinin düzenlenmesidir.
• Yumuşak doku düzenlemeleri: Ağız içi dokuların fonksiyonel hale getirilmesidir.

Çene yüz travmaları tedavileri

• Çene ve yüz kırıklarının tedavisi: Travmaya bağlı kemik kırıklarının onarılmasıdır.
• Diş yaralanmalarının tedavisi: Kırık veya yer değiştirmiş dişlerin tedavisidir.
• Yumuşak doku onarımları: Dudak ve ağız içi yaralanmaların iyileştirilmesidir.

Dudak damak yarığı tedavileri

• Dudak yarığı operasyonu: Dudaktaki açıklığın kapatılmasıdır.
• Damak yarığı operasyonu: Damak bölgesinin onarılmasıdır.
• Alveoler yarık greftleme: Çene kemiği açıklıklarının kemik ile desteklenmesidir.

İmplant ve kemik artırma tedavileri

• İmplant cerrahisi: Eksik dişlerin yerine implant yerleştirilmesidir.
• Zigomatik implantlar: İleri kemik kaybında elmacık kemiğinden destek alınır.
• All-on-4/All-on-6 sistemleri: Tam dişsizlikte sabit protez çözümleridir.
• Yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu: Kemik oluşumunun desteklenmesidir.
• Sinüs tabanı yükseltme: Üst çenede kemik hacminin artırılmasıdır.
• Sinir repozisyonu: İmplant için sinirin yeniden konumlandırılmasıdır.
• Alveol kret augmentasyonu: Kemik hacmini artırmaya yönelik işlemdir.
• Alveolar distraksiyon osteogenezisi: Kemik yüksekliğinin artırılmasıdır.
• PRF/PRP uygulamaları: Doku iyileşmesini hızlandıran biyolojik desteklerdir.

Greft uygulamaları

• Otojen greft: Hastanın kendi kemiğinin kullanılmasıdır.
• İliak greft: Kalça kemiğinden alınan greftir.
• Tibial greft: Kaval kemiğinden alınır.
• Kalvarial greft: Kafatasından alınan kemik dokusudur.
• Ramus grefti: Alt çenenin arka bölgesinden alınır.
• Simfiz grefti: Alt çenenin ön bölgesinden alınır.
• Allojen greft: Donör kaynaklı kemik kullanımıdır.

Enfeksiyon ve acil tedaviler

• Apse drenajı: Enfeksiyon kaynaklı iltihabın boşaltılmasıdır.
• Fasiyal enfeksiyon tedavisi: Yüz ve boyuna yayılan enfeksiyonların kontrolüdür.

Tükürük bezi cerrahisi

• Tükürük bezi taşı çıkarılması: Kanal tıkanıklıklarının giderilmesidir.
• Tükürük bezi kist ve tümör cerrahisi: Bez kaynaklı oluşumların çıkarılmasıdır.

Sinir ve ağrı tedavileri

• Sinir dekompresyonu: Sinir sıkışmalarının giderilmesidir.
• Nöropatik ağrı tedavileri: Sinir kaynaklı ağrıların kontrolüdür.

Proteze hazırlık cerrahileri

• Alveoloplasti: Çene kemiğinin proteze uygun hale getirilmesidir.
• Vestibüloplasti: Protez oturma alanının genişletilmesidir.

Özel hasta gruplarında tedaviler

• Engelli hastalarda diş tedavileri: Özel gereksinimli bireylerde uygun koşullarda tedavi planlamasıdır.
• Sedasyon ve genel anestezi altında tedavi: İş birliği zor hastalarda güvenli tedavi sağlar.