Periodontoloji kelimesi, Yunanca peri(çevre) ve odont(diş) kelimelerinden türemiştir ve ‘diş çevresi’ anlamına gelir. Bu alanda uzmanlaşmış diş hekimlerine ise periodontolog veya diş eti uzmanı adı verilir. Periodontoloji uzmanı (periodontolog), ağız içerisindeki diş eti dokularını etkileyen geniş bir spektrumdaki hastalıkların tedavisini üstlenir.
Periodontoloji Nedir?
Periodontoloji, dişleri çevreleyen ve destekleyen yumuşak (diş eti) ile sert dokuların (çene kemiği) sağlığını inceleyen, bu dokularda meydana gelen hastalıkların teşhis ve tedavisiyle ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Temel amacı, doğal diş yapısını korumak ve diş kaybına neden olabilecek iltihaplı sorunları durdurmaktır. Diş sağlığı sadece dişlerin çürüksüz olmasıyla ilgili değildir ayrıca dişleri bir arada tutarak destekleyen dokuların sağlığı, genel vücut sağlığı ile doğrudan ilişkilidir. Periodontoloji, ağız içi hijyenin temelini oluşturur; diş eti çekilmesi, kemik kaybı ve kronik diş eti iltihabı gibi sorunlara çözüm üreten birimdir.
Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz.
Periodontoloji Neye Bakar?
Periodontoloji bölümü, dişin kendisinden ziyade dişi ağız içinde sabitleyen destek dokuların sağlığıyla ilgilenir. Periodontoloji bölümünde incelenen dokular ve yapılar aşağıdaki gibidir:
- Diş etleri (Gingiva): Dişlerin boyun kısmını saran pembe renkli yumuşak dokudur.
- Alveol kemiği: Diş köklerinin içine yerleştiği çene kemiği yapısıdır.
- Sement: Diş kök yüzeyini kaplayan ve doku tutunmasını sağlayan tabakadır.
- Periodontal ligamentler: Diş ile kemik arasındaki bağlantıyı sağlayan esnek liflerdir.
Periodontoloji Hangi Hastalıklara Bakar?
Diş eti hastalıkları genellikle sinsi ilerleyen ve ağrısız seyreden enfeksiyonlardır. Periodontolojinin teşhis ve tedavi ettiği başlıca hastalıklar şunlardır:
Gingivitis (Başlangıç Seviyesi Diş Eti İltihabı)
Diş eti hastalıklarının en hafif halidir. Diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve fırçalama sırasında kanama ile karakterizedir. Doğru müdahale ile bu durum tamamen geri döndürülebilir.
Periodontitis (İleri Derece Diş Eti Hastalığı)
İltihabın diş etinden kemiğe sıçradığı durumdur. Diş ve diş eti arasında cep adı verilen boşluklar oluşur ve bu alanlarda bakteri birikimi artar. Tedavi edilmezse çevreleyen kemik dokusu erimeye başlar.
Diş Eti Çekilmeleri
Hatalı diş fırçalama, genetik faktörler veya diş taşları nedeniyle diş etinin kök yüzeyinden aşağı doğru kaymasıdır. Bu durum diş hassasiyetine ve estetik sorunlara yol açar.
Diş Eti Büyümeleri
İlaç kullanımına, hormonal değişikliklere (ergenlik, gebelik) veya genetik durumlara bağlı olarak diş etlerinin aşırı hacim kazanmasıdır.
Diş Eti Hastalıklarının Nedenleri Nelerdir?
Diş eti hastalıklarının birincil nedeni, diş yüzeylerinde biriken ve içinde milyonlarca bakteri barındıran yapışkan tabaka, yani mikrobiyal dental plaktır. Ancak tek neden bu değildir diş eti hastalıklarının oluşumunu hızlandıran diğer faktörler aşağıdaki gibidir:
- Ağız hijyeni yetersizliği: Düzenli diş fırçalamamak ve diş ipi kullanılmaması durumunda plaklar sertleşerek diş taşına (tartar) dönüşür.
- Genetik faktörler: Bazı bireyler, ailevi yatkınlık nedeniyle diş eti hastalıklarına daha meyillidir.
- Sigara ve tütün kullanımı: Dokuların kanlanmasını bozarak iyileşmeyi geciktirir ve kemik yıkımını hızlandırır.
- Hormonal değişimler: Hamilelik, menopoz veya ergenlik dönemlerinde diş etleri daha hassas hale gelebilir.
- Sistemik hastalıklar: Özellikle kontrol altına alınamayan diyabet (şeker hastalığı), diş eti sağlığını doğrudan olumsuz etkiler.
Diş Eti Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Diş eti hastalıkları genellikle ağrısız seyrettiği için hastalar durumu fark etmekte gecikebilir. Diş eti hastalığının belirtileri şunlardır:
- Diş eti kanaması: Diş fırçalama sırasında veya kendiliğinden oluşan diş eti kanaması en belirgin sinyaldir.
- Renk değişiklikleri: Diş etlerinde sağlıklı gül kurusu rengi yerine parlak kırmızı veya morumsu bir görünüm oluşabilir.
- Ağız kokusu: Bakteri faaliyetlerine bağlı olarak kötü ağız kokusu (halitozis) gelişir.
- Dişlerde sallanma: Destekleyen kemik dokusunun kaybıyla birlikte dişler hareket etmeye başlar.
- Diş etlerinde şişlik: Diş etlerinde ödem, hassasiyet ve dokunulduğunda sızlama gelişebilir.
- Dişlerin uzamış görünmesi: Diş eti çekilmesi sonucu kök yüzeyinin açığa çıkmasıyla dişlerin olduğundan uzun görünmesidir.
Periodontoloji Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Periodontolojide tedavi süreci, hastalığın evresine ve doku yıkımının şiddetine göre kişiye özel olarak planlanır. Periodontoloji tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:
Profesyonel Diş Temizliği (Detertraj)
Diş yüzeyindeki plak ve diş taşlarının hekim tarafından özel ultrasonik cihazlarla temizlenmesi işlemidir. Tedavinin ilk ve en önemli basamağıdır.
Kök Yüzeyi Düzleştirmesi (Küretaj)
Diş eti cebinin derinliklerine ulaşılarak, kök yüzeyine yapışmış olan iltihaplı dokuların ve derin diş taşlarının kazınması işlemidir. Bu işlem lokal anestezi altında yapılır.
Flep Operasyonu (Cerrahi Tedavi)
İlerlemiş vakalarda, derinleşmiş ceplerin temizlenmesi ve kemik yıkımının olduğu bölgelere greft (kemik tozu) uygulaması yapmak amacıyla diş etinin cerrahi olarak açılmasıdır.
Gingivektomi ve Gingivoplasti
Diş etindeki şekil bozukluklarını düzeltmek veya estetik bir gülüş sağlamak amacıyla yapılan küçük cerrahi dokunuşlardır.
Periodontolojik Tedavi Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
Periodontolojik tedavi başarısı, operasyon sonrasındaki bakım süreciyle doğrudan bağlantılıdır. Hastaların bu süreçte dikkat etmesi gereken noktalar şunlardır:
- Tedavi öncesi kullanılan tüm ilaçlar (özellikle kan sulandırıcılar) ve sistemik hastalıklar diş hekimine bildirilmelidir.
- İşlem öncesi ağız içi hijyenine maksimum özen gösterilmelidir.
- İşlemden sonraki ilk 24 saat boyunca çok sıcak veya çok soğuk gıdalardan kaçınılmalıdır.
- İşlem sonrası diş hekiminin önerdiği özel diş fırçaları ve arayüz fırçaları aksatılmadan kullanılmalıdır.
- Sigara kullanımı, doku iyileşmesini ciddi şekilde sabote edeceği için işlem sonrası en az bir hafta süreyle sigara bırakılmalıdır.
- Lokal anestezi etkisi geçene kadar (ortalama 2-3 saat) yemek yenilmemelidir.
Periodontoloji ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Diş Eti Kanaması Normal midir?
Hayır, sağlıklı bir diş eti hiçbir zaman kanamaz; kanama her zaman bir iltihap belirtisidir.
Diş Taşlarını Temizletmek Dişlere Zarar Verir mi?
Hayır, profesyonel aletlerle yapılan diş taşı temizliği diş minelerine zarar vermez aksine diş kaybını önler.
Diş Eti Hastalıkları Kalp Sağlığını Etkiler mi?
Evet, ağız içindeki kronik enfeksiyonların ve bakterilerin dolaşım yoluyla kalbe ulaşarak kardiyovasküler hastalık riskini artırdığı bilinmektedir.
Periodontoloji Uzmanına Gitmek İçin Dişlerin Sallanması mı Gerekir?
Hayır, dişler sallanmaya başladığında hastalık son evreye gelmiş olabilir; kanama veya ağız kokusu hissedildiğinde periodontolojist muayenesi gereklidir.
Hamilelikte Diş Eti Tedavisi Yapılabilir mi?
Evet, hamilelik döneminde diş eti iltihapları (gebelik gingivitisi) sık görülür ve hekim kontrolünde müdahale edilebilir.
Diş Eti Çekilmesi Geri Döner mi?
Cerrahi olmayan yöntemlerle diş eti eski konumuna dönmez ancak cerrahi operasyonlarla (diş eti grefti) çekilen bölge kapatılabilir.
İmplantların da Diş Eti Hastalığı Olur mu?
Evet, peri-implantitis adı verilen durum implant çevresindeki kemik ve diş etini eriterek implant kaybına yol açabilir.
Diş Eti Ameliyatı Acı Verir mi?
Hayır, tüm periodontal cerrahi işlemler lokal anestezi altında yapıldığı için operasyon sırasında herhangi bir acı hissedilmez.
Tedavi Sonrası Diş Taşları Tekrar Oluşur mu?
Eğer düzenli fırçalama ve arayüz bakımı yapılmazsa tükürükteki minerallerle birleşen plaklar tekrar diş taşı oluşturabilir.
Periodontal Tedavi Kaç Seans Sürer?
Hastalığın şiddetine göre değişmekle birlikte, basit bir temizlik 1 seans sürerken, derin küretaj ve operasyonlar 2-4 seans arası sürebilir.
