Proktoloji Bölümü, makat ve kalın bağırsağın son kısmı olan rektum bölgesinde görülen hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen tıbbi alandır. Halk arasında makat hastalıkları olarak bilinen hemoroid, anal fissür, anal fistül, makat apsesi, kıl dönmesi ve dışkılama problemleri proktolojinin en sık ilgilendiği sağlık sorunları arasında yer alır.
Proktoloji Bölümü Nedir?
Proktoloji Bölümü, makat bölgesi ve kalın bağırsağın son kısmı olan rektumla ilgili sağlık sorunlarının değerlendirilmesi, tanı sürecinin planlanması ve tedavi edilmesiyle ilgilenen tıbbi alandır. Genel cerrahi uzmanlık alanı içinde yer alan proktoloji, özellikle anüs ve rektum bölgesinde ortaya çıkan şikâyetlerin uzman hekim tarafından incelenmesini sağlar.
Proktoloji, halk arasında çoğunlukla “makat hastalıkları bölümü” olarak bilinir. Makat ve rektum bölgesiyle ilgili şikâyetler, birçok kişi tarafından mahremiyet nedeniyle ertelenebilen sağlık sorunları arasında yer alır.
Ancak bu bölgedeki belirtilerin ihmal edilmesi, zamanla şikâyetlerin artmasına ve yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Proktoloji bölümü, bu tür yakınmaların erken dönemde değerlendirilmesini sağlayarak hem tanı hem de tedavi sürecinin doğru şekilde ilerlemesine yardımcı olur.
Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun
Proktoloji Bölümü Hangi Hastalıklarla İlgilenir?
Proktoloji Ünitesi (Anorektal Hastalıklar Ünitesi) Merkezi; makat, anüs ve rektum bölgesinde görülen hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenir. Anorektal hastalıklar olarak da adlandırılan bu sağlık sorunları; ağrı, kanama, kaşıntı, akıntı, şişlik, dışkılama güçlüğü, gaz veya dışkı tutamama gibi şikâyetlerle ortaya çıkabilir. Bu bölümünün ilgilendiği başlıca hastalıklar şunlardır:
- Hemoroid: Halk arasında basur olarak da bilinir. Makat bölgesindeki damar yapılarının genişlemesiyle ortaya çıkar. Kanama, ağrı, kaşıntı, şişlik ve tuvalet sonrası rahatsızlık hissine neden olabilir.
- Anal fissür: Makat çatlağı olarak da adlandırılır. Dışkılama sırasında ağrı, yanma ve kanama ile kendini gösterebilir. Genellikle sert dışkılama, kabızlık ve uzun süreli ıkınma ile ilişkili olabilir.
- Kıl dönmesi (Pilonidal sinüs): Genellikle kuyruk sokumu bölgesinde ortaya çıkar. Deri altında kıl birikmesi ve enfeksiyon gelişmesiyle ağrı, şişlik, kızarıklık ve akıntıya neden olabilir.
- Anal kaşıntı (Pruritus ani): Makat çevresinde sürekli veya tekrarlayan kaşıntı hissiyle kendini gösterir. Bölgesel tahriş, enfeksiyonlar, cilt hastalıkları veya hijyen alışkanlıklarıyla ilişkili olabilir.
- Gaz ve dışkı tutamama: Kişinin gazını veya dışkısını kontrol etmekte zorlanmasıdır. Sosyal yaşamı ve günlük konforu olumsuz etkileyebilir. Bu durumun altında yatan neden proktoloji bölümünde değerlendirilir.
- Rektosel (Makat fıtığı): Rektumun vajina yönüne doğru bombeleşmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Özellikle kadınlarda dışkılama güçlüğü, tam boşalamama hissi ve ıkınma ihtiyacı gibi şikâyetlere yol açabilir.
- Anal fistül: Makat kanalı ile cilt arasında anormal bir kanal oluşmasıdır. Makat çevresinde akıntı, kötü koku, ağrı ve tekrarlayan enfeksiyonlara neden olabilir.
- Makat apsesi: Makat çevresinde enfeksiyona bağlı gelişen ağrılı şişliktir. Kızarıklık, hassasiyet, ateş ve şiddetli ağrı gibi belirtilerle ortaya çıkabilir.
- Anal ve perianal siğiller: Makat ve makat çevresinde görülen siğil benzeri lezyonlardır. Kaşıntı, rahatsızlık hissi, ele gelen kabarıklık veya bölgede yayılım ile fark edilebilir. Proktoloji bölümünde lezyonların yerleşimi ve yaygınlığı değerlendirilerek uygun tedavi yaklaşımı belirlenir.
- Pelvik ağrı ve fonksiyon bozuklukları: Pelvik taban kasları, makat çevresi ve dışkılama fonksiyonlarıyla ilişkili ağrı ve işlev bozukluklarını kapsar. Dışkılama güçlüğü, tam boşalamama hissi, pelvik bölgede baskı, kasılma veya kronik ağrı gibi şikâyetler proktoloji kapsamında değerlendirilebilir.
- Dışkılama bozuklukları: Kronik kabızlık, dışkılama güçlüğü, tam boşalamama hissi ve dışkılama sırasında aşırı zorlanma gibi problemler proktoloji bölümünün ilgilendiği durumlar arasındadır.
- Makat bölgesinde kanama, akıntı ve şişlik: Tuvalet sırasında veya sonrasında görülen kanama, geçmeyen akıntı, kötü koku, ele gelen şişlik ya da bölgede hassasiyet proktolojik hastalıkların belirtisi olabilir.
Proktoloji Bölümünde Uygulanan Tanı ve Tedaviler Nelerdir?
Proktoloji Bölümünde uygulanan tanı ve tedaviler, makat, anüs ve rektum bölgesinde görülen hastalıkların doğru şekilde değerlendirilmesi ve hastaya uygun tedavi yönteminin belirlenmesi amacıyla planlanır.
Bu süreçte hastanın şikâyetleri ayrıntılı olarak dinlenir, fizik muayene yapılır ve gerekli görülen durumlarda özel tanı yöntemleri ya da girişimsel tedaviler uygulanır. Proktoloji Bölümünde uygulanan başlıca tanı ve tedavi yöntemleri şunlardır:
Fizik Muayene
Proktolojik değerlendirmede ilk adımlardan biridir. Makat bölgesinde ağrı, kanama, kaşıntı, şişlik, akıntı, dışkılama güçlüğü veya ele gelen kitle gibi şikâyetlerin nedeni muayene ile değerlendirilir. Gerekli durumlarda rektal muayene de yapılabilir.
Anoskopi
Makat kanalı ve anüs iç kısmının özel bir cihaz yardımıyla incelenmesini sağlayan tanı yöntemidir. Özellikle hemoroid, anal fissür, anal fistül ağzı, kanama nedeni, anal siğiller ve makat içi lezyonların değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Rektoskopi
Rektum bölgesinin, yani kalın bağırsağın son kısmının incelenmesini sağlayan tanı yöntemidir. Rektal kanama, dışkılama alışkanlığında değişiklik, rektum kaynaklı şikâyetler veya kitle şüphesi gibi durumlarda tanıya yardımcı olabilir.
RBL/Hemoroid Lastik Bant Tedavisi
Hemoroid tedavisinde kullanılan ameliyatsız yöntemlerden biridir. İç hemoroid dokusunun tabanına özel bir lastik bant yerleştirilerek hemoroid memesinin beslenmesi azaltılır. Zamanla hemoroid dokusunun küçülmesi ve düşmesi hedeflenir.
İnfrared Hemoroid Tedavisi
Hemoroid tedavisinde kullanılan minimal girişimsel yöntemlerden biridir. İnfrared ışık enerjisiyle hemoroid dokusunda kontrollü bir etki oluşturulur. Uygun hastalarda kanama ve hemoroide bağlı şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Botoks Enjeksiyonu/Ameliyatsız Anal Fissür Tedavisi
Anal fissür yani makat çatlağı tedavisinde kullanılan ameliyatsız yöntemlerden biridir. Makat kasındaki spazmı azaltmak amacıyla uygulanır. Böylece bölgede kan dolaşımının artması, ağrının azalması ve çatlağın iyileşme sürecinin desteklenmesi hedeflenir.
Fenol Uygulamaları/Ameliyatsız Kıl Dönmesi Tedavisi
Kıl dönmesi, yani pilonidal sinüs tedavisinde bazı uygun vakalarda kullanılan ameliyatsız yöntemlerden biridir. Fenol uygulamasıyla kıl dönmesi alanındaki sinüs dokusunun tedavi edilmesi ve enfeksiyon riskinin azaltılması amaçlanır.
Pruritus Ani Girişimsel Tedavisi/Anal Kaşıntı İçin Enjeksiyonlar
Uzun süren ve yaşam kalitesini etkileyen anal kaşıntı şikâyetlerinde, altta yatan neden değerlendirildikten sonra girişimsel tedavi seçenekleri uygulanabilir. Anal kaşıntıya yönelik enjeksiyon tedavileri, uygun hastalarda kaşıntının kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Anal ve Perianal Siğil Tedavileri
Makat ve çevresinde görülen siğil benzeri lezyonların yerleşimi, sayısı ve yaygınlığı değerlendirilerek tedavi planı yapılır. Tedavide lezyonların ortadan kaldırılması ve bölgesel yayılımın kontrol altına alınması hedeflenir.
Makat Apsesi ve Anal Fistül Tedavileri
Makat çevresinde enfeksiyon, apse veya fistül geliştiğinde hastalığın yaygınlığı değerlendirilir. Tedavi planı; apsenin boşaltılması, enfeksiyonun kontrol altına alınması ve fistül kanalının uygun yöntemle tedavi edilmesine yönelik olabilir.
Gaz ve Dışkı Tutamama Değerlendirme ve Tedavileri
Gaz veya dışkı kontrolünde zorlanma yaşayan hastalarda makat kasları, pelvik taban fonksiyonları ve dışkılama mekanizması değerlendirilir. Tedavi; altta yatan nedene göre yaşam tarzı düzenlemeleri, pelvik taban uygulamaları, ilaç tedavileri veya ileri girişimsel yöntemlerle planlanabilir.
Pelvik Ağrı ve Fonksiyon Bozukluklarına Yönelik Tedaviler
Pelvik taban kasları, makat çevresi ve dışkılama fonksiyonlarıyla ilişkili ağrı, kasılma, tam boşalamama hissi veya fonksiyonel problemler değerlendirilir. Tedavi süreci hastanın şikâyetlerine ve fonksiyon bozukluğunun nedenine göre kişiye özel planlanır.
