Geriatri, yaşlıların (genellikle 65 yaş ve üzeri) sağlık sorunlarını inceleyen ve tedavi eden tıp uzmanlık alanıdır. Geriatri (İleri Yaş Sağlığı) bölümünde Alzheimer, osteoporoz, hipertansiyon gibi yaşlanmaya bağlı gelişebilen hastalıklar tedavi edilir, ilaç takibi yapılır ve yaşlıların yaşam kalitelerinin artırılması hedeflenir.
Geriatri (İleri Yaş Sağlığı) Nedir?
Geriatri 65 yaş ve üzerindeki bireylerin sağlık sorunları ve hastalıkları ile ilgilenen yaşam kalitelerini iyileştirmeyi hedefleyen bir tıbbi birimdir. İç hastalıkları (dahiliye), yan dalıdır ve yaşlanmayla birlikte vücutta meydana gelen biyolojik değişimleri ve yaşlılığa özgü kronik rahatsızlıkları bütüncül bir yaklaşımla ele alır.
Yaşlılık dönemi, birden fazla hastalığın aynı anda görülebildiği ve ilaç etkileşimlerinin kritik önem taşıdığı hassas bir süreçtir. Geriatri uzmanları (geriatristler), sadece mevcut hastalıkları tedavi etmekle kalmaz aynı zamanda yaşlı bireylerin yaşamını bağımsız şekilde sürdürebilmesini ve bilişsel fonksiyonlarının korunmasını hedefler.
Bilgi ve Randevu Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz.
Geriatri Bölümü Hangi Hastalıklara Bakar?
Geriatri bölümü, ileri yaşla birlikte görülme sıklığı artan ve geriatrik sendromlar olarak adlandırılan komplike sağlık sorunlarının teşhisi ve takibi ile ilgilenir. Geriatr bölümünde odaklanılan temel sağlık sorunları aşağıdaki gibidir:
- Demans (Bunama) ve Alzheimer: Hafıza kaybı, yön bulma sorunları ve bilişsel gerilemenin takibi yapılır.
- Hipertansiyon ve Diyabet: İleri yaşta organ hasarını önlemek amacıyla şeker ve tansiyon takibi sağlanır.
- Osteoporoz (Kemik erimesi): Kemik yoğunluğunun azalmasına bağlı kırık risklerinin yönetimi hedeflenir.
- Depresyon ve anksiyete: Yaşlılık döneminde sosyal izolasyon veya kayıplara bağlı gelişen ruhsal problemler incelenir.
- İdrar kaçırma (İnkontinans): Yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren boşaltım sistemi sorunları tedavi edilir.
- Sarkopeni (Kas kaybı) ve kırılganlık: Hareket kabiliyetini kısıtlayan kas kütlesinde azalma gibi sorunlara yönelik önlemler alınır.
- Polifarmasi (Çoklu ilaç kullanımı): Dörtten fazla ilaç kullanan hastaların ilaç etkileşimleri ve yan etkileri düzenlenir.
- Beslenme bozuklukları (Malnütrisyon): İştahsızlık veya emilim sorunlarına bağlı besin eksiklikleri giderilir.
Geriatrik Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?
Kapsamlı geriatrik değerlendirme, hastanın tıbbi durumunun yanı sıra psikolojik, sosyal ve fonksiyonel vazifelerini yerine getirip getirmediğini ölçen multidisipliner bir yöntemdir. Standart muayeneden farklı olarak bu süreçte hastanın günlük yaşam aktivitelerini tek başına yapıp yapamadığı detaylı olarak öğrenilir. Doktor kontrolü sırasında hastanın görme ve işitme duyuları, denge kapasitesi ve düşme riski özel testlerle analiz edilir. Geriatrik muayene, yaşlıların hastaneye yatış oranlarını azaltırken ev ortamında daha güvenli bir şekilde yaşamasını sağlar.
Geriatri Bölümüne Kimler Başvurmalıdır?
Geriatri bölümüne gitmek için belirli bir kronik hastalığın olması şart değildir, bu branş koruyucu hekimlik hizmeti de vermektedir. Aşağıdaki kişiler geriatri bölümüne başvurabilir:
- 65 yaş ve üzerindeki tüm bireyler
- Aynı anda birden fazla kronik hastalıkla (kalp, şeker, böbrek vb.) mücadele edenler
- Günlük hayatında unutkanlık, dengesizlik veya yürüme güçlüğü yaşayanlar
- Çok fazla sayıda ilaç kullanıp yan etkilerden endişe edenler
- İştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı yaşayan yaşlılar
İleri Yaş Sağlığında Multidisipliner Yaklaşımın Önemi Nedir?
Yaşlılık dönemi hastalıkları genellikle birbirini tetikleyen bir zincir gibidir. Örneğin bir eklem ağrısı hareketsizliğe, hareketsizlik ise depresyona veya kas kaybına yol açabilir. Bu nedenle geriatri uzmanları diyetisyenler, fizyoterapistler ve psikologlar ile koordineli bir çalışma yürütür. Bu bütüncül bakış açısı, hastanın sadece fiziksel sağlığını değil aynı zamanda ruhsal durumunu ve sosyal çevreyle olan bağını da güçlendirir. Amaç, yaşlanmayı bir hastalık süreci olarak görmemek ve kaliteli ve aktif bir yaşlılık dönemi geçirmektir.
Geriatrik Hastalarda İlaç Yönetimi Nasıldır?
Yaşlı bireylerde metabolizma hızının yavaşlaması, ilaçların vücuttan atılım süresini ve etkisini değiştirir. Geriatri uzmanları, Beers Kriterleri vb. uluslararası protokolleri kullanarak yaşlılar için riskli olabilecek ilaçları belirler. Gereksiz ilaç kullanımının sonlandırılması, yaşlıların sağlığında hayati bir adım atmak demektir. Bu sayede ilaç etkileşimlerine bağlı gelişen baş dönmesi, kafa karışıklığı ve mide sorunları gibi komplikasyonların önüne geçilir.
Geriatri ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Geriatri ve Dahiliye Arasındaki Fark Nedir?
Dahiliye genel erişkin sağlığına bakarken; geriatri, 65 yaş üstü bireylerin hastalıklarına bakan bir üst uzmanlık dalıdır.
Geriatri Bölümüne Gitmek İçin Kaç Yaşında Olmak Gerekir?
Dünya Sağlık Örgütü ve tıbbi literatüre göre, geriatri polikliniklerinden hizmet almak için 65 yaş ve üzeri olmak gerekmektedir.
Unutkanlık Şikayeti İçin Geriatriye Gidilir mi?
Evet, geriatri uzmanları demans ve Alzheimer gibi hastalıkların erken teşhisi ve evrelendirilmesi ile ilgilenmektedir.
Yaşlılarda İştahsızlık Bir Hastalık Belirtisi midir?
Evet yaşlılarda iştahsızlık; depresyon, ağız ve diş sağlığı sorunları veya altta yatan kronik bir enfeksiyonun habercisi olabilir ve geriatrik değerlendirme gerektirir.
Geriatri Uzmanı Hangi Testleri Yapar?
Fiziki muayeneye ek olarak; bilişsel tarama testleri (Mini Mental Test), denge ve yürüme testleri, beslenme tarama testleri ve standart kan tahlilleri uygulanır.
Her Hastanede Geriatri Bölümü Bulunur mu?
Geriatri bir yan dal uzmanlığı olduğu için genellikle üniversite hastaneleri, eğitim araştırma hastaneleri ve bazı donanımlı özel sağlık kuruluşlarında bulunur.
Yaşlılarda Düşme Riski Nasıl Engellenir?
Geriatristler tarafından yapılan denge analizleri, kas güçlendirici egzersiz önerileri ve ev ortamındaki riskli eşyaların (halı, eşik vb.) düzenlenmesiyle düşme riski azaltılır.
Geriatri Randevusuna Giderken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hastanın kullandığı tüm ilaçlar (vitaminler dahil), önceki tahlil sonuçları ve hastanın günlük rutinini bilen bir yakınının hastaya eşlik etmesi muayene ve teşhis süreci için çok önemlidir.
Uyku Bozuklukları için Geriatriye Gidilir mi?
Evet, ileri yaşta uyku düzeninin değişmesi veya uyku apnesi gibi durumlar ile geriatri bölümü ilgilenir.
Geriatrik Bakım Sadece Hasta Kişilere mi Verilir?
Hayır, sağlıklı yaşlanma süreci için yaşam stratejileri geliştirmek, aşı takibi (zatürre, grip, zona) ve kemik sağlığını korumak için sağlıklı yaşlılar da geriatriye başvurmalıdır.
