Gülerken İdrar Kaçırma Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

İdrar kaçırma; istem dışı idrar yapma durumudur. Farklı nedenlerden kaynaklanan idrar kaçırma, sıklıkla görülen bir sorundur. Gülerken, öksürürken, hapşırırken veya ani bir hareket sırasında idrar kaçırmak birçok kadının düşündüğünden daha yaygındır. Buna rağmen hastaların önemli bir bölümü çekingenlik göstererek doktora başvurmayı ertelemektedir. 

Gülerken idrar kaçırma çoğu zaman stres tipi idrar kaçırma olarak adlandırılan ve nedenine göre tedavi edilebilen bir pelvik taban problemidir. Tıbbi olarak stres tipi idrar kaçırma; karın içi basıncını aniden artıran bir durum sırasında istemsiz idrar kaybı yaşanmasını ifade etmektedir.

Gülerken İdrar Kaçırma Nedir? 

Gülerken idrar kaçırma, kahkaha sırasında karın içi basıncının ani şekilde yükselmesiyle birlikte idrarın istemsiz olarak dışarı çıkmasıdır. Bazı kadınlarda yalnızca birkaç damla şeklinde görülürken bazı hastalarda iç çamaşırını değiştirmeyi gerektirecek kadar belirgin olabilmektedir. Sorunun temelinde çoğu zaman mesane ve üretranın destek mekanizmalarındaki zayıflama veya idrarı tutmayı sağlayan sfinkter sisteminin yeterince etkili çalışmaması bulunmaktadır. Doğru tedavi yöntemi ile başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Gülerken İdrar Kaçırma Hakkında Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Gülerken Neden İdrar Kaçırılır? 

Gülme sırasında diyafram ve karın kasları aktif olarak çalışmakta, bu sırada karın içindeki basınç yükselmekte ve mesane üzerine ani bir kuvvet uygulanmaktadır. Sağlıklı bir pelvik destek sisteminin bu basınç artışına uyum sağlaması mümkündür ancak pelvik taban zayıfladığında veya üretranın destek yapıları yeterince güçlü olmadığında basınç artışı, idrar tutma kapasitesini aşabilmektedir. Bu sorun yalnızca kahkaha sırasında değil, öksürme ve hapşırma gibi ani basınç değişikliklerinde de ortaya çıkmaktadır. 

Gülerken İdrar Kaçırmak Normal mi? 

Gülerken idrar kaçırmanın yaygın olması, sorunun kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Yaşam kalitesini etkileyen bu durum zaman içerisinde sosyal ortamlardan uzaklaşmaya, sürekli ped kullanılmasına, kahkaha atmaktan çekinilmesine, uzun yolculuklarda kaygı yaşanmasına ve spordan uzak durulmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle birkaç damla şeklinde olsa bile sürekli tekrarlayan idrar kaçırmanın değerlendirilmesi gerekmektedir. Çünkü gülerken idrar kaçırma yaşlanmanın veya anneliğin zorunlu bir sonucu değildir.

Gülerken İdrar Kaçırma Tanısı Nasıl Konur? 

Tanıda ilk ve en önemli aşama, hastanın şikayetini doğru anlatmasıdır. Gülerken idrar kaçırma sorunu olan hastalarda değerlendirme çoğu zaman klinik bulgular üzerinden planlanmaktadır. Bu yüzden hekim, şu soruları sorarak semptomları anlamaktadır:

• İdrar hangi durumlarda kaçıyor?
• Kaçırmadan önce sıkışma oluyor mu?
• Gece tuvalete kalkıyor musunuz?
• Kaçırma ne zamandır var?
• Doğumlardan sonra mı başladı?
• Günlük kaç ped kullanıyorsunuz?
• Daha önce idrar yolu enfeksiyonu geçirdiniz mi?
• Herhangi bir ameliyatınız oldu mu?
• Kullandığınız ilaçlar var mı?

Gülerken İdrar Kaçırma ile Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma Nasıl Ayırt Edilir? 

Stres tipi idrar kaçırmada idrar genellikle öksürürken, hapşırırken, gülerken ya da spor yaparken kaçırılmaktadır. Sıkışma tipi idrar kaçırmada ise kişi aniden ve çok güçlü bir şekilde tuvalet ihtiyacı hissetmektedir. Bu sıkışma o kadar yoğun olabilir ki kişi tuvalete ulaşamadan idrarını kaçırabilir. Bazı hastalarda ise iki durum birlikte bulunur. Örneğin bir kadın hem hapşırırken idrar kaçırabilir hem de aniden gelen sıkışma nedeniyle tuvalete yetişemeyebilir. Bu tabloya mikst üriner inkontinans adı verilir. 

Gülerken İdrar Kaçırma Nasıl Tedavi Edilir? 

Gülmeyle beraber idrar kaçırma tedavisi, kaçırmanın derecesine ve nedenine göre belirlenmektedir. Daha hafif şikayetleri olan hastayla ileri derecede idrar kaçırması bulunan bir kişiye aynı tedavi yaklaşımı uygulanmamaktadır. İdrar kaçırma tedavileri şu şekildedir:

Pelvik Taban Egzersizleri 

Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler, stres tipi idrar kaçırmada önemli bir tedavi seçeneğidir. Birçok kadın karın veya kalça kaslarını sıkarak Kegel yaptığını düşünmektedir. Oysa pelvik taban kaslarının doğru şekilde çalıştırılması farklıdır. Bu nedenle mümkün olduğunda pelvik taban fizyoterapisti ya da konuyla ilgili eğitimli sağlık profesyoneli eşliğinde egzersiz programı planlanması daha faydalı olabilir. 

Yaşam Tarzı Düzenlemeleri 

Özellikle fazla kilosu bulunan hastalarda kilo yönetimi önemlidir. Ayrıca kronik öksürük, kabızlık ve sürekli ağır kaldırma gibi karın içi basıncı artıran durumların da değerlendirilmesi gerekir. Örneğin kronik kabızlığı olan bir hastada her gün uzun süre ıkınmak pelvik taban üzerindeki yükü artırabilir. 

Vajinal Pesserler 

Bazı kadınlarda özel olarak tasarlanmış destekleyici vajinal cihazlar kullanılabilir. Pesserler, belirli hastalarda üretra ve pelvik organlara destek sağlayarak idrar kaçırma şikayetini azaltabilir. Özellikle cerrahi tedavi istemeyen veya cerrahi için uygun olmayan kadınlarda seçeneklerden biri olabilir. 

Cerrahi Tedavi 

Stres tipi idrar kaçırması ileri derecede olan ve konservatif yöntemlerden yeterli fayda görmeyen hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Cerrahi yöntemlerin amacı genellikle üretra ve mesane boynu bölgesine daha iyi destek sağlamaktır. Günümüzde uygun hastalarda kullanılan yöntemlerden biri midüretral sling ameliyatlarıdır. Ancak cerrahi karar verilirken hastanın yaşı, idrar kaçırma tipi, pelvik organ sarkması olup olmadığı, gelecekteki gebelik planı gibi faktörler değerlendirilmektedir.

Menopozdan Sonra Gülerken İdrar Kaçırma Neden Artabilir? 

Menopozla birlikte östrojen düzeylerinde azalma meydana gelmektedir. Östrojen, yalnızca adet döngüsüyle ilgili bir hormon değildir. Vajinal ve ürogenital dokuların sağlığı üzerinde de etkileri vardır. 

Menopoz sonrasında vajinal dokularda incelme, kuruluk, üretra çevresindeki dokularda değişiklik ve pelvik taban desteğinde zayıflama görülmektedir. Bu değişiklikler bazı kadınlarda idrar kaçırma şikayetlerinin belirginleşmesine neden olmaktadır. Ancak menopozdaki her kadında idrar kaçırmanın nedeni östrojen eksikliği değildir. Bu nedenle tedavi planı yalnızca hormona dayalı olarak yapılmamalıdır. 

Doğum Yapmak Gülerken İdrar Kaçırmaya Neden Olabilir mi? 

Vajinal doğum, bazı kadınlarda ilerleyen yıllarda stres tipi idrar kaçırma riskini artırabilir. Gebelik boyunca büyüyen rahim ve bebeğin ağırlığı pelvik taban üzerinde uzun süreli bir yük oluşturur. Vajinal doğum sırasında ise pelvik taban kasları, bağ dokuları ve bazı sinir yapıları önemli ölçüde gerilebilir. Doğum sonrası gülerken idrar kaçırmaya neden olan durumlar genellikle şu şekildedir:

• Uzamış doğum eylemi
• Müdahaleli vajinal doğum
• İri bebek doğumu
• Birden fazla vajinal doğum
• Pelvik tabanda belirgin travma

Gülerken İdrar Kaçıranlar Hangi Bölüme Başvurmalı?

Gülerken veya hapşırırken ara sıra birkaç damla idrar kaçırmak bile değerlendirme gerektirebilir. Özellikle şikayet yaşam kalitesini etkilemeye başladıysa doktora başvurmak için beklenmemesi tavsiye edilir. İdrar kaçırmanın giderek artması, günlük ped kullanma ihtiyacı oluşması, ani ve yoğun sıkışma hissi, idrarda yanma, ağrı ve kan görülmesi gibi durumlar Kadın Hastalıkları ve Doğum ya da Üroloji uzmanları tarafından değerlendirme gerektirmektedir.

Gülerken İdrar Kaçırma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Gülerken İdrar Kaçırma İçin Ped Kullanmak Çözüm müdür?

Ped kullanmak günlük yaşamı geçici olarak kolaylaştırabilir ancak tedavi değildir.

Gülerken İdrar Kaçırma Lazerle Tedavi Edilir mi? 

Her idrar kaçırma hastasında lazerin etkinliği ve uzun dönem sonuçları konusunda yeterli bilimsel kanıt yoktur. İdrar kaçırma tedavisi, hastanın tanısı ve bilimsel veriler doğrultusunda planlanmalıdır.

Fazla Kilo Gülerken İdrar Kaçırmayı Artırır mı?

Evet, fazla kilo önemli risk faktörlerinden biridir. Vücut ağırlığının artması, özellikle karın içi basıncın uzun süre boyunca daha yüksek olmasına neden olabilir.

Sezaryen Yapan Kadınlarda Gülerken İdrar Kaçırma Olur mu?

Dokuz ay boyunca büyüyen rahim ve artan vücut ağırlığı, pelvik taban üzerinde basınç oluşturur ve bazı kadınlarda hafif idrar kaçırma görülebilir.

Pelvik Taban Kasları Gülerken İdrar Kaçırmada Neden Önemlidir?

Pelvik taban kasları, leğen kemiğinin alt bölümünde adeta bir destek tabakası oluşturur. Bu kaslar mesaneyi, rahmi ve vajinal yapıları destekler, idrar tutma mekanizmasına katkıda bulunur.

İdrar Tutma Kasları Nasıl Güçlendirilir?

İdrar kontrolünde yalnızca mesane değil, mesaneyi destekleyen pelvik taban kasları ve idrar kanalını kapalı tutmaya yardımcı olan kas yapıları da görev alır. Bu kasların güçlendirilmesinde en sık kullanılan yöntemlerden biri, düzenli pelvik taban egzersizleridir. Kegel egzersizleri doğru kas grubuyla ve doğru teknikle yapıldığında özellikle pelvik taban kaslarının kontrolünü ve dayanıklılığını artırabilir. 

Çocuklarda Gülerken İdrar Kaçırma Kendi Kendine Geçer mi?

Çocuklarda yalnızca kahkaha sırasında ortaya çıkan idrar kaçırma, erişkinlerde görülen klasik stres tipi idrar kaçırmadan farklı bir durum olabilir. Bazı çocuklarda bu problem zaman içinde azalabilir veya tamamen kaybolabilir.

Gülerken İdrar Kaçırma Tamamen Düzelebilir mi? 

Evet, gülerken idrar kaçırma birçok kişide uygun yaklaşım ve altta yatan nedene yönelik tedaviyle belirgin şekilde azalabilir, bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabilir. Ancak tedavinin başarısı, idrar kaçırmanın nedenine bağlıdır.

Kegel Egzersizleri İdrar Kaçırmaya İyi Gelir mi?

Kegel egzersizleri, özellikle pelvik taban kaslarının zayıflığıyla ilişkili idrar kaçırma türlerinde faydalı olabilir. Bu egzersizler mesane ve idrar kanalını destekleyen kasların güçlenmesine yardımcı olarak öksürme, hapşırma, gülme veya fiziksel aktivite sırasında oluşan idrar kaçırmayı azaltabilir. 

Gülerken İdrar Kaçıran Herkes Ameliyat Olur mu?

Hayır. Gülerken idrar kaçıran herkesin ameliyat olması gerekmez. Hatta birçok hastada ilk yaklaşım cerrahi değildir. Öncelikle idrar kaçırmanın tipi ve nedeni belirlenir, ardından pelvik taban egzersizleri, yaşam tarzı değişiklikleri, mesane eğitimi veya gerekli durumlarda ilaç tedavisi gibi yöntemler değerlendirilir.