Organ nakli, vücutta geri döndürülemez şekilde hasar görmüş veya çeşitli nedenlerden işlevini yerine getiremeyen bazı doku ve organların, kadavradan veya canlı bir donörden alınan sağlıklı bir organla değiştirmesidir. Organ nakli için organ bağışı yapmış olmak gerekir. Özellikle kronik organ yetmezliği yaşayan hastaların hayatını sürdürebilmesi ve yaşam süresinin uzaması buna bağlıdır.
Organ Nakli Merkezi Nedir?
Organ Nakli Merkezi, organ yetmezliği tanısı konmuş hastaların operasyon öncesi hazırlığının, operasyon sürecinin ve iyileşme sürecinin kişiye özel şekilde yönetildiği, ileri teknolojik altyapıya sahip bir sağlık birimidir. Organ Nakli Merkezinde genel cerrahi, nefroloji, gastroenteroloji, kardiyoloji, anesteziyoloji ve immünoloji gibi farklı branşlardan uzmanlar görev almaktadır.
Organ Nakli Merkezinin temel amacı organ nakli öncesi etik ve tıbbi değerlendirmeleri yapmak, doku tipleme testlerini gerçekleştirmek ve operasyon sonrası organ reddini önlemek için gerekli takipleri sağlamaktır. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan Organ Nakli Merkezi, hastaların organ nakli süreçlerinin tamamında hastaya gereken her desteği sağlamak üzerine bir sistem içerisinde çalışır.
Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz.
Organ Nakli Türleri Nelerdir?
Organ nakli, organın alındığı kaynağa ve uygulama yöntemine göre çeşitlere ayrılmaktadır. Organ nakli türleri aşağıdaki gibidir:
- Canlı donörden organ nakli: Hastanın 4. dereceye kadar akrabalarından veya etik kurul onayı almış kişilerden alınan organlarla (genellikle böbrek ve karaciğerin bir kısmı) yapılan organ nakli işlemidir.
- Kadavradan organ nakli: Beyin ölümü gerçekleşmiş ve organ bağışı yapmış kişilerden alınan organların, bekleme listesindeki uygun hastalara nakledilmesidir.
- Çapraz organ nakli: Kendi vericisiyle kan veya doku uyumu olmayan iki farklı hasta grubunun, vericilerini karşılıklı olarak değiştirmesi yöntemidir.
- Dominant (sıralı) organ nakli: Nadiren uygulanan, bir hastadan çıkarılan organın başka bir hastaya takılması esasına dayanan yöntemdir.
- Otogreft: Kişinin kendi vücudunun bir bölümünden alınan dokunun, yine kendi vücudunun başka bir bölgesine nakledilmesidir.
- İzogreft: Sadece tek yumurta ikizleri arasında yapılan organ naklidir. Otogreftte olduğu gibi doku reddi beklenmez çünkü bağışıklık sistemi organı yabancı olarak algılamaz.
- Allogreft: Genetik olarak farklı bireyler arasında yapılan organ naklidir. Günümüzde yapılan nakillerin (akraba içi veya kadavradan) çoğu bu kategoridedir.
- Ksenogreft: Farklı türler arasında (örneğin hayvandan insana) yapılan doku veya organ naklidir.
Organ Nakli Nasıl Yapılır?
Organ nakli sadece cerrahi bir işlem olarak düşünülemez; nakil öncesindeki hazırlık ve değerlendirme süreci çok önemlidir. Organ nakli aşağıdaki süreçleri kapsar:
- Hazırlık ve değerlendirme: Organ nakli bekleyen hasta, uzmanlardan oluşan bir konsey tarafından fiziksel ve psikolojik olarak değerlendirilir. Hastanın genel sağlık durumu, kalp ve akciğer kapasitesi, kronik başka rahatsızlıklarının olup olmadığı incelenir.
- Doku ve kan grubu uyumu: Organ bağışçısı ve organ nakli bekleyen hasta arasındaki immünolojik uyumu belirlemek için Doku Tipleme (HLA) testleri ve apraz karşılaştırma (Cross-Match) testleri yapılır. Bu testler, vücudun yeni organı reddetme riskini belirlemek için gereklidir.
- Organ tedariği: Canlı bağışçılı nakillerde bağışçı ameliyata hazırlanmaktadır ancak kadavradan organ naklinde organın Organ Nakli Merkezine en hızlı ve steril şekilde ulaştırılması (organ soğuk iskemi süresi) organize edilir.
- Cerrahi işlem: Genel anestezi altında gerçekleştirilen organ naklinde, hasarlı organ vücuttan çıkarılır. Yeni organın atardamar, toplardamar ve kanalları (üreter veya safra yolu gibi) hastanın sistemine bağlanır.
- Reperfüzyon (kanlandırma): Cerrahi işlem sırasında bağlantılar tamamlandıktan sonra damarlar üzerindeki klempler açılır ve yeni organın kanla beslenmesi beklenir. Organın renginin pembeye dönmesi ve işlevine (örneğin böbreğin idrar üretmesi) başlaması organ nakli başarısına işaret etmektedir.
- Yoğun bakım ve izolasyon: Hasta, enfeksiyon riskine karşı özel steril odalarda müşahede altında tutulur. Bu aşamada immünsüpresif (bağışıklık baskılayıcı) tedaviye hemen başlanarak vücudun yabancı dokuyu kabul etmesi desteklenmektedir.
Organ Nakli Kimlere Yapılır?
Organ nakli, son evre organ yetmezliği yaşayan ve ilaç tedavisi veya diyaliz gibi yöntemlerle iyileşme şansı kalmamış hastalara uygulanır. Organ nakli kararı alınırken hastanın genel sağlık durumu ve operasyonu kaldırabilme kapasitesi esas alınır. Aşağıdaki kişiler organ nakli adayı olabilir:
- Son evre böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize giren hastalar
- Siroz veya akut karaciğer yetmezliği olan kişiler
- Ciddi kalp yetmezliği olan hastalar
- İleri derece KOAH veya kistik fibrozis gibi akciğer hastalıkları olan bireyler
- Tip 1 diyabete bağlı ağır komplikasyonlar yaşayan pankreas hastaları
- Travmaya bağlı geri döndürülemez organ hasarı olan hastalar
Hangi Doku ve Organların Nakli Yapılabilir?
Günümüzde hem bazı dokuların hem de bazı organların nakli yapılabilmektedir. Nakli yapılabilen doku ve organlar aşağıdaki gibidir:
- Böbrek
- Karaciğer
- Kalp
- Akciğer
- Pankreas
- İnce bağırsak
- Kornea
- Kemik ve kemik iliği
- Kalp kapakçığı
- Deri
Medipol Sağlık Grubu Organ Nakli Merkezi Avantajları Nelerdir?
Medipol Sağlık Grubu Organ Nakli Merkezi, organ nakli alanında uluslararası standartlarda donanım ve uzman kadro ile hizmet sunan bir sağlık birimidir. Medipol Sağlık Grubu Organ Nakli Merkezi avantajları aşağıdaki gibidir:
- Multidisipliner yaklaşım ile deneyimli cerrahlar, koordinatörler ve dahiliye uzmanlarından oluşur.
- İleri teknolojik altyapısı, robotik cerrahi ve minimal invaziv yöntemlerle konforlu ve hızlı iyileşme süreci sunar.
- Doku uyumu ve immünoloji testlerinin yerinde yapılması imkanı sağlar.
- Dünyanın dört bir yanından gelen hastalara hizmet veren global tecrübeye sahiptir.
- Ameliyat öncesi hazırlıktan, ameliyat sonrası hasta takip sistemine kadar bütüncül destek verir.