Yumurtalık Kanseri Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Yumurtalık (over) kanseri, kadınların üreme organlarından biri olan yumurtalıklarda kontrolsüz hücre büyümesiyle ortaya çıkan ciddi bir kanser türüdür. İleri evrelere kadar belirti vermediği için genelde erken dönemde tespit edilmesi çok zordur. 

Yumurtalıklar, kadınlık hormonlarının (östrojen ve progesteron) üretiminde de görev aldığı için bu bölgede gelişen kanser hem üreme sağlığını hem de hormonal dengeyi etkilemektedir. 

Yumurtalık Kanseri Nedir?

Yumurtalık kanseri; yumurtalıkta, fallop tüpünde ve peritonda bulunan anormal hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyüp bölünerek tümör oluşturmasıdır. Şişkinlik, karın ağrısı ve iştahsızlık, en yaygın görülen belirtilerdendir. 

Yumurtalık kanseri ifadesi aslında tek bir hastalığı değil, köken aldığı hücrelere göre değişen ve farklı gelişim süreci gösterebilen bir hastalık grubunu tanımlamaktadır. Her kanser tipi, farklı tedavi yaklaşımı gerektirmektedir. 

Yumurtalık Kanseri Hakkında Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri ortaya ilk çıktığında genellikle fark edilebilir belirtiler vermemektedir. Görülen belirtiler, çoğunlukla kadın sağlığı sistemindeki diğer hastalıklara bağlanmakta ve tedaviye daha geç başlanmaktadır. Dikkatle değerlendirilmesi gereken belirtiler şunlardır:

• Pelvik bölgede rahatsızlık
• Sırt ağrısı
• Yemek yerken çabuk doyma hissi
• Karın bölgesinde şişlik ve ödem 
• Sık idrara çıkma
• Adet dışı vajinal kanama
• Kabızlık veya dışkılama alışkanlığında değişiklik
• Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)
• Mesane tam boşalmamış gibi hissetme
• Kilo kaybı veya istemsiz kilo artışı

Yumurtalık Kanseri Nedenleri Nelerdir?

Yumurtalık kanserinin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte ortak görüş, yumurtalıkların içindeki ve yakınındaki hücrelerin DNA’larında meydana gelen değişikliklerdir. Bu değişiklikler, hücrelere hızla büyümelerini ve çoğalmalarını, böylece bir kanser hücresi kitlesi (tümör) oluşturmalarını söylemektedir. Sağlıklı hücreler ölürken kanser hücreleri yaşamaya devam etmekte, bazı durumlarda da yakındaki dokuları istila edebilmekte ve ilk tümörden koparak vücudun diğer bölgelerine yayılabilmektedir. 

Yumurtalık Kanseri Evreleri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri evrelemesi, FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu) kriterlerine göre yapılmakta ve Evre I’den Evre IV’e kadar sınıflandırılmaktadır. Yumurtalık kanseri evreleri şu şekildedir: 

Evre I: Kanser sadece yumurtalıklarda sınırlıdır.

Evre IA: Tümör sadece tek bir yumurtalığın içindedir, yumurtalık kapsülü sağlamdır.

Evre IB: Her iki yumurtalıkta da tümör vardır, kapsül sağlamdır.

Evre IC: Tümör bir veya iki yumurtalıkta ama ek risk faktörleri var:

IC1: Ameliyat sırasında kapsülün yırtılması (cerrahiye bağlı tümör yayılması)

IC2: Kapsülün kendiliğinden yırtılması veya tümör yüzeyinde bulunması

IC3: Karın sıvısında ya da yıkama sıvısında (peritoneal sitoloji) tümör hücresi saptanması

Evre II: Kanser pelvis içine yayılmıştır.

Evre IIA: Tümör rahim veya tüplere yayılmıştır.

Evre IIB: Tümör diğer pelvik organlara (örneğin mesane, rektum, kalın bağırsak) yayılmıştır.

Evre III: Kanser karın içine (pelvis dışına) veya lenf bezlerine yayılmıştır.

Evre IIIA1: Sadece pelvis dışındaki diğer organlara ya da lenf düğümlerine yayılım vardır.

Evre IIIA2: Mikroskop altında görülen, küçük tümör odakları vardır.

Evre IIIB: Karın içine yayılan tümörler vardır, boyutu 2 cm’den küçük, dalak veya karaciğer yüzeyine yayılım yoktur.

Evre IIIC: Karın içine yayılan tümörler vardır, tümör 2 cm’den büyük veya dalak ya da karaciğer yüzeyine (parankime değil) yayılmıştır.

Evre IV: Uzak metastaz vardır.

Evre IVA: Akciğer zarında (plevra) sıvı içinde kanser hücreleri bulunur.

Evre IVB: Kanser, karaciğer, dalak, akciğerlere ya da lenf düğümleri dışındaki uzak organlara yayılmıştır. 

Yumurtalık Kanseri Türleri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri, yumurtalık dokusunu oluşturan farklı hücre tiplerinden gelişmekte ve köken aldığı hücreye göre sınıflandırılmaktadır. Yumurtalık kanseri türleri şunlardır:

Epitel Hücrelerinden Kaynaklanan Tümörler

Yumurtalık yüzeyini örten epitel hücrelerinden gelişir. Tüm yumurtalık kanserlerinin yaklaşık %85-90’ını oluşturur. En sık görülen tiptir. Daha çok menopoz sonrası kadınlarda görülür.

Germ Hücrelerinden Kaynaklanan Tümörler

Yumurtalıkta yumurta hücresini oluşturan embriyonik kökenli hücrelerden çıkar. Daha nadirdir, genç yaşta, ergenlik döneminde veya 20’li yaşlarda ortaya çıkar.

Stromal Hücrelerden Kaynaklanan Tümörler

Yumurtalıkta hormon üreten bağ dokusu (stromal) hücrelerinden gelişir. Östrojen veya androjen hormonlarının fazla üretimine neden olabilir. Bu nedenle adet düzensizliği, erken ergenlik ya da erkek tipi tüylenme gibi belirtiler görülebilir.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Hastalık belirti vermediğinden ya da hissedilir olmayan düzeyde belirtiler verdiğinden yumurtalık kanserinin erken evrelerde teşhis edilmesi genellikle zordur. Yumurtalık kanseri için tarama testi bulunmamaktadır. Rutin kontrolde veya check up paketleri kapsamında yapılan muayenelerde hekim şüpheli bir durum fark ederse pelvik muayene yapılmaktadır. Ayrıca pelvik veya transvajinal ultrason, MR, BT taraması ve PET taraması da istenmektedir. Kan testleri, genetik testleri ve biyopsi sonucunda teşhis konduktan sonra tedaviye başlanmaktadır. Patoloji raporu, kanserin tipi ve evresi hakkında kesin bilgi vermektedir. 

Yumurtalık Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yumurtalık kanseri tedavisinin ilk basamağı genellikle cerrahidir. Amaç, tüm tümörlü dokuyu mümkün olduğunca çıkarmaktır. Cerrahi  operasyon tüm evrelerde uygulanabilmektedir. Erken evre hastalarda sadece hastalıklı yumurtalık çıkarılabilirken ileri evrelerde genellikle her iki yumurtalık, tüpler, rahim, karın içi yağ dokusu ve gerekirse lenf düğümleri alınmaktadır. 

Eğer hasta gençse ve çocuk sahibi olmak istiyorsa uygun vakalarda doğurganlığı koruyucu cerrahi de yapılabilmektedir. Cerrahiden sonra genellikle kemoterapi uygulanmaktadır. Amaç, geride kalabilecek mikroskobik kanser hücrelerini yok etmektir. 

Yumurtalık Kanseri Önlenebilir mi?

Yumurtalık kanserini tamamen önleyen kesin bir yöntem yoktur. Ancak riski azaltmaya yardımcı olabilecek yaklaşımlar şunlardır:

• Düzenli jinekolojik kontroller
• Aile öyküsü olanlarda genetik danışmanlık ve gerektiğinde BRCA testi
• Sağlıklı kilo kontrolü
• Sigara kullanımından kaçınma
• Uzun süre devam eden karın şişliği ve sindirim sistemi yakınmalarının ihmal edilmemesi
• Yüksek genetik risk taşıyan kadınlarda koruyucu cerrahi seçeneklerinin değerlendirilmesi

Yumurtalık Kanseri Hakkında Sık Sorulan Sorular

CA-125 Yüksekliği Kesin Kanser Anlamına Gelir mi?

Hayır. CA-125; endometriozis, pelvik enfeksiyon, miyomlar, gebelik ve bazı iyi huylu durumlarda da yükselebilir. Bu nedenle tek başına tanı koydurucu değildir ve mutlaka klinik değerlendirme ile birlikte yorumlanmalıdır.

Yumurtalık Kanseri Genç Kadınlarda da Görülebilir mi?

Evet. Her ne kadar en sık menopoz sonrası dönemde görülse de germ hücreli tümörler gibi bazı yumurtalık kanseri türleri çocuklarda, ergenlerde ve genç kadınlarda da ortaya çıkabilir.

Yumurtalık Kisti Kansere Dönüşür mü?

Hayır. Yumurtalıkta görülen kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur ve kansere dönüşmez. Ancak özellikle menopoz sonrası dönemde görülen, karmaşık yapılı veya şüpheli özellikler taşıyan kitlelerin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Yumurtalık Kanseri Olan Adet Görür mü?

Erken evrelerde adet devam edebilir ancak ileri evrelerde veya cerrahi sonrası genellikle adet kesilir.

Yumurtalık Kanseri Ne Zaman Nüks Eder?

En sık ilk 2–3 yıl içinde tekrarlama riski vardır ancak daha geç dönemlerde de nüks edebilmektedir.

Yumurtalık Kanseri İlk Nereye Sıçrar?

Yumurtalıklar karın boşluğu üzerinde yer aldığından genellikle en sık karın zarı üzerine yayılır. Rahim, tüpler, bağırsak yüzeyi, karın içi yağ dokusu ve diyafram olarak yayılım gösterir.

Yumurtalık Kanseri Ölüm Oranı Nedir?

Yumurtalık kanserinde ölüm riski; kanserin evresine, histolojik tipine, hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve tedaviye verdiği yanıta göre değişiklik gösterir. Erken evrede (Evre I) tanı alan hastalarda uygun cerrahi ve gerekli durumlarda kemoterapi ile 5 yıllık sağkalım oranı %90'ın üzerine çıkabilmektedir. 

Yumurtalık Kanserinde Kemoterapi Şart mı?

Kemoterapi her yumurtalık kanseri hastasında zorunlu değildir. Tedavi planı; kanserin evresi, tümörün tipi, derecesi ve ameliyatta tümörün tamamen çıkarılıp çıkarılamadığına göre belirlenir.