Vajinal Mantar Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Vajinal mantar; Candida mantarının aşırı çoğalması sonucu oluşan enfeksiyondur. Vajina çevresindeki deride kaşıntı oluşumuna, akıntıya ve kızarıklığa neden olmaktadır. Normal koşullarda Candida mantarı, vajinanın doğal mikrobiyotasının bir parçası olarak düşük miktarlarda vücutta bulunmaktadır ancak vajinal flora dengesi bozulduğunda hızla çoğalmakta ve mantar enfeksiyonuna yol açmaktadır. 

Vajinal Mantar Nedir?

Vajinal mantar, Candida mayasının aşırı çoğalması sonucu oluşan, vajinada kaşıntı, ağrı ve akıntıya yol açan enfeksiyondur. Normalde Candida mantarı ve birçok çeşidi, vücudun farklı bölgelerinde yaşamakta ve herhangi bir sağlık sorununa neden olmamaktadır. Ancak kontrolsüz bir şekilde çoğaldığında vajinal mantar oluşumu görülmektedir. Ergenlik sonrası ve menopoz öncesi dönemde sıklıkla karşılaşılmaktadır. 

Vajinada Mantar Hakkında Detaylı Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Vajinal Mantar Enfeksiyonunun Belirtileri Nelerdir?

Her 4 kadından 3’ü hayatlarının bir döneminde vajinal mantar enfeksiyonu geçirmektedir. Vajinal mantar enfeksiyonu belirtileri hafiften orta şiddete kadar değişiklik göstermektedir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır: 

• Vajinada ve vajina açıklığında (vulvada) tahriş ve kaşıntı
• Vajinadan gelen koyu kıvamlı, beyaz renkli ve kokusuz akıntı
• Vajinal ağrı ve hassasiyet
• Vulva bölgesinde şişlik ve kızarıklık
• Cinsel ilişki sırasında veya idrar yaparken yanma hissi
• Vulva derisinde küçük kesikler ve minik çatlaklar

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Neden Olur?

Vücuttaki bakteriler, mantarların büyümesini kontrol altında tutmaktadır. Ancak bazı faktörler devreye girdiğinde bu denge bozulmakta ve mantar enfeksiyonu oluşmaktadır. Vajinal mantar enfeksiyonuna neden olan durumlar şunlardır: 

• Hormonlar: Gebelik, adet dönemi, doğum kontrol hapı kullanımı gibi hormonal dengeyi bozan tüm değişiklikler, vajinal mantar enfeksiyonuna yol açabilir.
• Diyabet: İdrardaki fazla şeker, mayanın büyümesine ve çoğalmasına yardımcı olur. Bu yüzden kontrol altına alınmayan diyabet, vajinal mantar enfeksiyonuna yol açabilir. 
• Giyim: Islak mayolarla uzun süre vakit geçirmek, dar ve nefes almayan kıyafetler giymek, vücudu terletici kumaşları tercih etmek de vajinal mantar enfeksiyonu oluşturabilir. 
• Antibiyotik Kullanımı: Normal şartlarda vücuttaki enfeksiyonu tedavi eden antibiyotikler, vajinadaki faydalı bakterileri de öldürür. Faydalı bakterilerin olmadığı durumda da vücut dengesi bozulur ve mantar oluşur. 
• Bağışıklık Sistemi Zayıflığı: Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ve hastalıklar, vajinal mantar enfeksiyonuna uygun ortam oluşturabilir.

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Nasıl Teşhis Edilir?

Hastanın şikayetlerine bakıldıktan sonra vajinal mantar enfeksiyonu tanısını koymak için vajinal akıntıya mikroskobik inceleme yapılmaktadır. Mantar kültürü, vajinal PH ölçümü ve laboratuvar testleri uygulandıktan sonra mantar enfeksiyonuna neden olan durumlar değerlendirilmekte ve tedavi programı hazırlanmaktadır. 

Vajinal Mantar Kimlerde Daha Sık Görülür?

Günlük yaşamda kazanılan bazı yanlış alışkanlıklar, vajinal mantar oluşum sıklığını artırabilmektedir. Genel olarak mantar enfeksiyonu ile sık sık karşılaşan kişiler şunlardır: 

• Gebeler
• Vajina bölgesini sabunla temizleyenler
• Dar ve sentetik iç çamaşırı kullananlar
• Kortizon tedavisi alanlar
• Sık sık vajinal enfeksiyon geçirenler 
• Yakın zamanda antibiyotik kullanmış kişiler 
• Kontrolsüz diyabet hastaları
• Aromalı kokulu tampon kullananlar
• Sık sık ped değişimi yapmayanlar
• Vajina parfümü ve deodorontları kullananlar

Vajinada Mantar Tedavisi Nasıl Olur?

Hekim tarafından kişide görülen belirtilere, enfeksiyonun şiddetine ve hastanın şikayetlerine göre en doğru vajinal mantar tedavisi planlanmaktadır. Genellikle mantar üremesini engelleyen topikal veya oral ilaçlar reçete edilmektedir. Vulva bölgesine uygulanan topikal ilaçlarla mantar enfeksiyonu giderilebilmektedir. Vajinal mantarın tekrar etmemesi için ilaçların tamamen bitirilmesi önerilmektedir. 

Vajinada mantar tedavisi süresince cinsel ilişkiye girilmemesi tavsiye edilmektedir. Kullanılacak kayganlaştırıcı jel ve prezervatif gibi ürünler, vajinada daha fazla tahrişe yol açacağından tedavi sürecini olumsuz etkileyebilmektedir.

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Önlenebilir mi?

Vajinada mantar oluşumu sık sık yaşanıyorsa, bağışıklık sistemi zayıflamışsa ya da östrojen seviyeleri yüksekse birtakım yaşam tarzı değişiklikleri ile enfeksiyona karşı önlem alınması mümkündür. Bu değişiklikler şunlardır: 

• %100 pamuklu iç çamaşırları tercih edilmelidir.
• Bol giysiler giyilmeli, vücudun nefes alması sağlanmalıdır. 
• Kan şekeri seviyesi belli bir aralıkta ve kontrol altında tutulmalıdır. 
• Kokulu tamponlar veya parfümlü pedler kullanılmamalıdır. 
• Vajina temizleyiciler, parfümler ve jellerden uzak durulmalıdır. 
• Vajinal duş yapılmamalıdır. 
• Gereksiz yere antibiyotik kullanılmamalıdır.
• Islak mayolarla ve terli spor kıyafetleri ile uzun süre durulmamalıdır. 

Vajinada Çıkan Mantar İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

Özel bölgede mantar oluşumu görüldüğünde tam kapsamlı sağlık kuruluşlarının Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümlerine başvurulması gerekmektedir. Hekim tarafından reçete edilmeyen vajinal mantar ilaçları kullanılmamalı, evde yapılan tarifler ya da reçetesiz satılan ilaçlarla herhangi bir tedavi uygulanmamalıdır. 

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Vajinal Mantar Tekrarlar mı?

Vajinal mantar enfeksiyonu tekrarlama özelliğine sahiptir. Altta yatan neden tedavi edilmedikçe veya hormonal değişiklik, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve gebelik gibi durumlar yaşandıkça enfeksiyon tekrarlayabilir.

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Cinsel İlişkiyle Bulaşır mı?

Vajinal mantar sadece cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan değildir. Ancak cinsel temasla karşı tarafa geçme riski bulunmaktadır. Bu yüzden vajinal mantar tedavisi sırasında cinsel ilişkiden kaçınılması tavsiye edilmektedir. 

Gebelikte Vajinada Mantar Oluşumu Riskli mi?

Hamilelik döneminde vajinada mantar oluşumu sıklıkla görülen bir durumdur. Gebelik sırasındaki hormonal değişiklikler mantar oluşumu için zemin hazırlamaktadır. Ancak anne adayında kaşıntı ve kızarıklık gibi belirtiler dışında bebeği etkileyen herhangi bir rahatsızlık oluşmamaktadır.

Vajinal Mantar Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı hafif vakalarda kendiliğinden geçme durumu olabilir. Ancak tekrarlayan, yoğun etki gösteren veya haftalarca süren vajinal mantar enfeksiyonu için tedavi gereklidir.

Vajinal Mantar Bulaşıcı mıdır?

Tamamen bulaşıcı bir hastalık olarak değerlendirilmez. Ancak cinsel temasla karşı tarafa geçme riski bulunmaktadır. Mantar enfeksiyonunun ortaya çıkması için bağışıklık sistemi ve kişisel risk faktörleri de önemlidir.

Vajinal Mantar İçin Fitil Kullanılır mı?

Evet. Mantarın şiddetine, hastanın şikayetlerine ve enfeksiyonun tekrarlama durumuna göre tedavi için fitil verilebilir. Ancak hekim tavsiyesi olmadan herhangi bir ilaç kullanılmamalıdır.

Sirkeli Su Vajinal Mantara İyi Gelir mi?

Hayır. Evde uygulanan bu tarz yöntemlerle vajinal mantar iyileşmeyeceği gibi aksine sirke, limon ve karbonat gibi yöntemlerle vajinanın doğal PH dengesi bozulabilir.