Spinal Anestezi Nedir, Yan Etkileri Nelerdir?

Spinal anestezi; sezaryen doğum, kasık fıtığı, diz fıtığı ve eklem protezi gibi bel altını kapsayan ameliyatlarda kullanılan anestezi türüdür. Lokal anestezikler, direkt olarak subaraknoid boşluğa enjekte edilmekte ve hastanın alt vücut bölgesinde uyuşma sağlanmaktadır. 

Spinal Anestezi Nedir?

Spinal anestezi, alt vücudu uyuşturmak ve kasları gevşetmek için uygulanan bir yöntemdir. Sezaryen doğum ameliyatlarında sıklıkla tercih edilmektedir. Spinal anestezi uygulanan hastanın bilinci yerindedir ancak alt karın ve alt ekstremite bölgelerinde herhangi bir ağrı, sızı hissetmemektedir. Spinal anestezi sırasında enjeksiyon, omuriliğin güvenli şekilde sonlandığı seviyenin altındaki alana uygulanmaktadır.

Spinal Anestezi Hakkında Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Spinal Anestezi Hangi Durumlarda Uygulanır?

Alt ekstremite ameliyatlarında hekim değerlendirmesiyle spinal anesteziye karar verilmektedir. Kısa süreli işlemlerde ve genel anesteziye ihtiyaç duyulmadığında uygulanan spinal anestezinin çoğunlukla tercih edildiği operasyonlar şunlardır: 

• Sezaryen doğum
• Kasık fıtığı ameliyatı
• Diz, ayak ve ayak bileği ameliyatları
• Kalça ve alt karın bölgesindeki bazı ameliyatlar
• Bazı ürolojik ve jinekolojik cerrahiler

Spinal Anestezi Nasıl Uygulanır?

Ağrı sinyallerinin beyne ulaşmadan önce bloke edilmesini sağlayan spinal anestezi, omurilik sinirlerini çevreleyerek alt bölgede ağrı hissedilmemesini sağlamaktadır. Anestezi öncesinde hastaya damar yolu açılarak kan basıncı, kalp atış hızı ve solunumu yakından takip edilmektedir. 

Hastanın oturması ya da dizlerini göğsüne çekip yan yatması sağlanarak bel boşlukları açılmaktadır. Enfeksiyonun önlenmesi için işlem bölgesi iyice temizlenmektedir. Subaraknoid boşluğa enjeksiyon yapılmakta ve uyuşukluktan emin olunduktan sonra ameliyata başlanmaktadır. 

Spinal Anestezinin Yan Etkileri Nelerdir?

Uygulanan doza ve ilaca bağlı olarak değişmekle birlikte spinal anestezide uyuşma yaklaşık 1.5-3 saat aralığında etkisini yitirmektedir. Çoğunlukla kısa süreli operasyonlarda tercih edilen bu yöntemde hafif yan etkiler görülebilmektedir. Anestezinin geçici yan etkileri genellikle şunlardır:

• Baş ağrısı
• Sırt ağrısı
• Kusma
• Bulantı
• Kısa süreli işitme değişiklikleri
• Tansiyon düşüklüğü
• Titreme
• İdrar yapmada güçlük
• Bacaklarda güçsüzlük

Nadiren ortaya çıkan ciddi komplikasyonlar şöyledir:

• Kanama
• Enfeksiyon
• Yüksek spinal blok
• Sinir hasarı
• İdrar ve dışkı kontrolünde kayıp
• Kalıcı uyuşma
• Bacak güçsüzlüğü

Spinal Anestezi Kimlere Yapılamaz?

Spinal anestezi birçok hasta için güvenli ve etkili bir yöntem olsa da her hastaya uygulanmamaktadır. Genel olarak değerlendirme gerektiren risk grupları şu şekildedir:

• İğnenin uygulanacağı bölgede enfeksiyon bulunanlar
• Kontrol altına alınmamış kanama bozuklukları olanlar
• Şiddetli dolaşım bozukluğu bulunanlar
• Kontrolsüz tansiyon hastaları
• İleri düzey kalp-kapak hastaları 
• Omurga cerrahisi geçirmiş kişiler

Spinal Anestezinin Avantajları Nelerdir?

Sıklıkla sezaryen doğumda uygulanan ve hem anne hem de bebeğin güvenliği sağlayan spinal anestezinin faydaları şu şekildedir:

• Spinal anesteziyle doğum yapan anne bilinci açık olarak bebeğinin doğumuna tanıklık eder.
• Anne, bebek doğar doğmaz onu görebilir, ilk temasını daha hızlı kurabilir. 
• Spinal anestezide hava yoluna tüp yerleştirilmesine gerek olmaması, gebelerde daha sık görülebilen zor entübasyon ve mide içeriğinin akciğere kaçması gibi riskleri azaltır. 
• Ameliyat sonrası bulantı, sersemlik ve iyileşme süresi de çoğu hastada genel anesteziye göre daha konforludur. 
• Ameliyat sırasında kesme veya dikiş ağrısı hissedilmez. 
• Diğer anestezilere göre hava yolu komplikasyonları daha az görülür. 
• Ameliyat sonrası sersemlik genel anesteziye kıyasla daha azdır. 

Spinal Anestezinin Yan Etkilerini Önlemek Mümkün mü? 

Spinal anestezinin ,yan etkilerini tamamen önlemek mümkün olmasa da uygun hasta değerlendirmesi, doğru uygulama tekniği ve ameliyat sırasında alınan önlemler sayesinde bu yan etkilerin görülme sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azaltılmaktadır. Yan etkileri kontrol altında tutmak için uygulanan yöntemler şunlardır:

• Ameliyat öncesinde hastanın ayrıntılı tıbbi öyküsü değerlendirilir. 
• Kullanılan ilaçlar, kan sulandırıcı tedaviler, alerji öyküsü, kanama bozuklukları ve eşlik eden hastalıklar gözden geçirilir.
• İşlem sırasında ince uçlu (atravmatik) spinal iğneler kullanılır.
• Ameliyat boyunca tansiyon, nabız ve oksijen düzeyi sürekli takip edilir. 
• Tansiyon düşüklüğünü önlemek amacıyla damar yolundan sıvı tedavisi uygulanır ve gerektiğinde güvenli ilaçlarla tansiyon hızla normale döndürülür. 

Spinal Anestezide Doğru Hastane ve Uzman Seçimi Neden Önemlidir? 

Spinal anestezinin başarısı yalnızca kullanılan ilaca değil, işlemi uygulayan anestezi ekibinin deneyimine, ameliyatın gerçekleştirildiği hastanenin teknik altyapısına ve ameliyat öncesi yapılan ayrıntılı değerlendirmeye de bağlıdır. Bu nedenle güvenli bir ameliyat süreci için yalnızca cerrahın değil, anestezi ekibinin deneyimi de büyük önem taşımaktadır. Bu noktada dikkat edilebilecek unsurlar şunlardır:

Hekim Uzmanlığı

Spinal anestezi uygulanacak hastaların öncelikle ayrıntılı bir muayeneden geçirilmesi gerekir. Bu değerlendirme sırasında hastanın kullandığı ilaçlar, kan sulandırıcı tedavileri, alerjileri, kronik hastalıkları, daha önce geçirdiği ameliyatlar ve önceki anestezi deneyimleri sorgulanmaktadır. Deneyimli bir hekim, işlemi doğru teknikle uygulamakta ve olası yan etkileri veya beklenmeyen durumları erken dönemde yönetmeyi başarmaktadır.

Anestezi Ekibi

Anestezi işleminin deneyimli bir anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı tarafından uygulanması, olası risklerin önceden tespit edilmesini sağlamaktadır. Kişiye uygun anestezi planının hazırlanması, operasyonun güvenli bir şekilde tamamlanmasında en etkili unsurlardan biridir.

Hastane Altyapısı

Steril koşullarda ve modern ekipmanlarla işlem yapılması, hem hekimin hem de anestezi ekibinin işini kolaylaştırmaktadır. Özellikle sezaryen doğum gibi hızlı müdahale gerektiren operasyonlarda hastanenin anında müdahale edebilecek donanıma sahip olması, önemli bir artıdır. 

Spinal Anestezi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Spinal Anestezi Felç Bırakır mı?

Deneyimli anestezi uzmanları tarafından uygulandığında güvenli bir yöntemdir, felç oluşumu oldukça nadir görülen bir durumdur. Literatürde bildirilen vakalar genellikle ciddi kanama, enfeksiyon veya önceden var olan nörolojik hastalıklar gibi çok istisnai durumlarla ilişkilidir. 

Spinal Anestezide İğne Omuriliğe mi Yapılıyor?

Hayır. İğne, omuriliğin sonlandığı seviyenin altındaki bel omurları arasından geçirilerek omurilik sıvısının (beyin-omurilik sıvısı) bulunduğu boşluğa ulaştırılır. Böylece omuriliğe zarar verme riski büyük ölçüde önlenmiş olur. 

Bebek Spinal Anesteziden Etkilenir mi?

Spinal anestezide kullanılan ilaçlar anne bel bölgesindeki sinirleri uyuşturur ve çok düşük miktarlarda sistemik dolaşıma geçer. Bu nedenle bebeğe ulaşan ilaç miktarı oldukça azdır. 

Spinal Anestezi Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?

Spinal anestezinin etkisi kullanılan ilaca bağlı olarak genellikle 2-4 saat içinde azalmaya başlar.

Spinal Anestezi ve Epidural Anestezi Aynı Şey mi?

Spinal anestezide ilaç omurilik sıvısına tek doz olarak verilir ve etkisi kısa sürede başlar. Epidural anestezide ise ilaç omurilik zarının dışındaki epidural boşluğa uygulanır. Epidural yöntemde ince bir kateter yerleştirilebildiği için gerektiğinde ilave ilaç verilebilir ve ağrı kontrolü daha uzun süre sürdürülebilir. 

Spinal Anestezi Güvenli midir?

Evet. Uygun hasta seçimi yapıldığında ve deneyimli bir anestezi uzmanı tarafından uygulandığında spinal anestezi oldukça güvenli kabul edilir. 

Spinal Anestezi mi Genel Anestezi mi Daha Güvenlidir? 

Her iki yöntemin de kendine özgü avantajları ve riskleri vardır. Hangi yöntemin daha güvenli olduğu hastanın sağlık durumu, ameliyatın türü ve eşlik eden hastalıklara göre değişebilir. 

Spinal Anestezi Vücuttan Ne Zaman Atılır?

İlacın sinirler üzerindeki etkisi genellikle 2-4 saat içinde sona ererken kullanılan ilacın büyük bölümü birkaç saat içinde metabolize edilir ve böbrekler ile karaciğer aracılığıyla atılır. 

Spinal Anestezi Sırasında Sakinleştirici Kullanılır mı?

Spinal anestezi altında hasta bilinci açık olsa da kaygı yaşayan kişilerde düşük doz sakinleştirici ilaçlar uygulanabilir.

Spinal Anestezi İğnesi Kaç CM?

Erişkin hastalarda en sık kullanılan spinal iğneler yaklaşık 8-9 cm uzunluğundadır. Obez hastalarda daha uzun iğneler tercih edilebilir. İğnenin uzunluğu hastanın vücuduna tamamen girmez.