Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Rektosel, diğer adıyla bağırsak fıtığı, pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu bağırsakların veya karın bölgesindeki organların karın boşluğuna itilmesiyle oluşan bir rahatsızlıktır. Yaralanmalara ve kazalara bağlı olarak gelişebileceği gibi bir hastalık sonucu da oluşabilmektedir. Bağırsakların kontrolünü, yaşam kalitesini ve anal bölgenin hijyenini doğrudan etkilemektedir. 

Bağırsak Fıtığı Nedir? 

Rektosel, anal kanal içindeki veya hemen yanındaki dokuların dışarı çıkması olarak tanımlanmaktadır. Bağırsak fıtığı kadınlarda daha sık görülmektedir. Rahatsızlığın klinik tablosu, hastalığın seyrine ve patolojinin türüne göre değişiklik göstermektedir. Pelvik cerrahinin bir komplikasyonu olarak da gelişebilmektedir. 

Bağırsak Fıtığı Hakkında Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Bağırsak Fıtığı Türleri Nelerdir?

Her yaşta görülebilen bağırsak fıtığı; kasık fıtığı, bel fıtığı veya boyun fıtığı gibi diğer fıtıklara kıyasla daha nadir görülmektedir. Bağırsak fıtıklarının çeşitleri şöyledir: 

• Sonradan edinilen: Yaralanma, hastalık veya gebelik sonucu açığa çıkan fıtık. 
• Doğuştan: Nadiren görülen, doğumda mevcut olan fıtık. 
• İkincil: Genellikle ameliyatlardan sonra açığa çıkan fıtık.

Rektosel Nedenleri Nelerdir?

Pelvik tabandaki kas ve fasyaların hasar görmesi sonucu dokunun gerilmesi veya zayıflamasıyla açığa çıkan rektosel, gebelik veya büyük pelvik ameliyatların sonucunda da oluşabilmektedir. Pelvik cerrahi sırasında karın bölgesinde büyük bir kesi yapıldığından bu ameliyatlarda fıtık gelişme olasılığı yüksektir. Cerrahi operasyon dışında bağırsak fıtığı oluşumuna neden olan durumlar şunlardır: 

• Tuvalet sırasında aşırı ıkınma 
• Fazla kilo ve obezite
• Çoklu gebelik
• Ağır yük kaldırma
• Kabızlık
• Sezaryen veya diğer karın ameliyatları
• Bağ dokusu hastalıkları
• Kronik öksürük

Bağırsak Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Rektosel, bazı kişilerde herhangi bir belirti vermezken bazı durumlarda ağrı ve rahatsızlık hissi yaratmaktadır. Buna ek olarak görülen belirtiler şunlardır: 

• Ayakta dururken ağrı ve rahatsızlık hissi
• İdrar ve dışkı yapmada güçlük çekme 
• Kalçanın bir tarafında şişlik 
• Anüs çevresindeki deride kronik iltihaplanma durumu
• Gaz veya dışkı kaçırma 
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Anüste yabancı cisim hissi 
• Dışkılama sırasında dokuların gözle görülür şekilde dışarı çıkması 
• Kaşıntı
• Dışkının tam olarak gerçekleşmediği hissi

Bağırsak Fıtığı Risk Grupları Kimlerdir?

Çoğunlukla 40 ila 60 yaş aralığında açığa çıkan bağırsak fıtığı rahatsızlığında riskli grupta yer alan kişiler şu şekildedir:

• Kemoterapi ve radyoterapi gibi kanser tedavileri görenler 
• Uzun yıllardır yoğun bir şekilde sigara içenler 
• Histerektomi olanlar 
• Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullananlar 
• Rektum kanseri atlatmış olanlar

Rektosel Nasıl Teşhis Edilir?

Mesane, ince bağırsak, kalın bağırsak ve rahim bölgesini etkileyerek kişilerin yaşam kalitesini düşüren bağırsak fıtığının teşhisi için ilk adım, muayenedir. Kapsamlı bir anorektal muayene sonrası ultrason, BT taraması ve defekografi MR gibi tetkikler istenmekte ve fıtıkların komplikasyonlarına, verdiği rahatsızlığa ve klinik tabloya göre en uygun tedavi planı yapılmaktadır. 

Bağırsak Fıtığı Ameliyatsız Geçer mi?

Hastalığın seyrine, hastanın genel sağlık durumuna ve analiz sonuçlarına göre bağırsak fıtığı tedavisi planlanmaktadır. Hafif düzeyli vakalarda ilk aşamalarda bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi için yüksek lifli bir diyet programı yazılmakta, yeterli hidrasyonun sağlanması için günde en az 2.5-3 litre su tavsiye edilmekte ve dışkı yumuşatıcı ilaçlar verilmektedir. Pelvik taban kası egzersizleri ile hastalığın ilerlemesi durdurulduktan sonra hasta takip altında tutulmaktadır. 

Bağırsak Fıtığı Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Hafif ve orta dereceli rektosellerde cerrahi olmayan yöntemler öncelikli olarak tercih edilebilmektedir. İlerlemiş bağırsak fıtıklarında uygulanan cerrahi yöntemler ise şöyledir: 

• Laparoskopik Cerrahi: Karın duvarına küçük bir kesi yapılır, kameralı özel cerrahi aletler ile fıtık içeriden onarılır.
• Robotik Cerrahi: Modern tıbbın en gelişmiş yöntemlerinden biri olan robotik cerrahi ile bağırsak fıtığı onarımı yapılabilir. Karmaşık ve büyük fıtıklarda tercih edilir. 
• Açık Fıtık Ameliyatı: En çok tercih edilen cerrahi yöntemlerden biridir, fıtık bölgesine küçük bir kesi yapılarak fıtık kesesi karın içine yerleştirilir. Karın duvarındaki zayıf alan onarıldıktan sonra kesi kapatılır. 
• Cerrahi Yama (Mesh): Karın duvarındaki zayıf bölgeyi güçlendirmek ve fıtığın tekrar oluşum riskini azaltmak için biouyumlu yamalar kullanılır. 

Bağırsak Fıtığını Önlemek Mümkün mü?

Rektosel oluşumunu önlemek için pelvik taban egzersizleri ile pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi gerekmektedir. Ancak bağırsak fıtığı oluşumuna neden olan bir cerrahi operasyonsa hayat kurtarıcı bu tıbbi müdahaleden kaçınılması doğru değildir. 

Ameliyattan sonra sağlık yaşam rutinlerine geri dönerek, ağır eşyalar kaldırmamaya özen göstererek ve hekim değerlendirmelerine uyarak da bağırsak fıtığı gelişiminin önüne geçilebilmektedir.  Bireysel olarak alınan önlemlere rağmen ayakta dururken veya otururken ağrı yaşanıyorsa, idrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik görülüyorsa ve kalçada şişlik oluşmuşsa en kısa zamanda hekime başvurulması gerekmektedir. 

Bağırsak Fıtığı İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Rektosel oluşumuna neden olan faktörlerin değerlendirilmesi, en doğru cerrahi yöntemin belirlenmesi, gelecekte fıtık oluşumunun önlenmesi ve hastalığının seyrinin takip edilebilmesi için tam kapsamlı sağlık kuruluşlarının Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümlerine ya da Genel Cerrahi branşına başvurulması gerekmektedir. 

Bağırsak Fıtığı Hakkında Sık Sorulan Sorular 

Hangi Ameliyatlardan Sonra Bağırsak Fıtığı Oluşur? 

Rektum ve prostat kanseri gibi hastalıkların tedavisi için uygulanan abdominoperineal rezeksiyon, proktektomi, prostatektomi ve pelvik ekzenterasyon ameliyatlarından sonra fıtık gelişimi görülebilir. 

Bağırsak Fıtığı Tehlikeli midir? 

Rektosel, hayati tehlike yaratan bir hastalık değildir. Ancak fıtık kesesi içerisine bağırsak dokusu sıkışırsa veya kan dolaşımı bozulursa acil müdahale gerektirir. Fıtık bölgesinde şiddetli ağrı, kusma, dışkı çıkaramama ve sertleşme gibi durumlar oluşursa vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.

Kolonoskopide Bağırsak Fıtığı Belli Olur mu?

Hayır. Bağırsak fıtığının teşhisi için kolonoskopi kullanılamaz. USG, BT ve MR gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılarak rektosel teşhisi konulabilir. 

Bağırsak Fıtığı Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Fıtığın bulunduğu bölgeye, büyüklüğe, operasyon geçmişine, cerrahinin türüne ve fıtığın sıkışıklık durumuna göre değişmekle birlikte fıtık onarımı ortalama 30-90 dakika aralığında tamamlanmaktadır.

Bağırsak Fıtığı Ameliyat Edilmezse Ne Olur?

Bağırsak fıtığı kendi kendine iyileşme göstermez. Tedavi edilmediği durumda hastanın günlük yaşamını etkiler; hareket kısıtlılığı ve ağrı yaratır. Bağırsak dokusu canlılığını kaybeder ve bağırsak tıkanıklığı oluşur.

Bağırsak Fıtığı Erkeklerde Görülür mü?

Evet, bağırsak fıtığı hem kadın hem erkeklerde görülür. Ancak kadınlarda görülme olasılığı, erkeklere göre daha fazladır. 

Rektosel Tekrar Eder mi?

Yaygın olarak görülmese de ameliyat sonrası rektosel tekrarlayabilir. Lif zengini beslenme rutini benimsenir, yeterli sıvı tüketilir, pelvik taban kasları güçlendirilir, ağır yük kaldırmamaya özen gösterilirse tekrar oluşum riski azalabilir. Ancak kronik kabızlık, öksürük, obezite, vajinal doğum ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen bağ dokusu zayıflığı gibi durumlar söz konusu olursa da bağırsak fıtığı tekrarlayabilir.