Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID) Nedenleri ve Tedavisi

Pelvik inflamatuar hastalık (PID), vajina ve rahim ağzındaki mikroorganizmaların rahim, fallop tüpleri, yumurtalıklar ve çevredeki dokulara ilerlemesi sonucunda gelişen bir üst genital sistem enfeksiyonudur. Hastalık, alt karın ağrısı ve anormal vajinal akıntı gibi belirtilere neden olabileceği gibi bazı kişilerde hafif yakınmalarla veya belirti vermeden de ilerleyebilir.

PID’nin erken tanınması ve uygun şekilde tedavi edilmesi, enfeksiyonun ilerlemesini ve üreme sağlığını etkileyebilecek sonuçların önlenmesi açısından önemlidir. 

Pelvik İnflamatuar Hastalık Nedir?

Pelvik inflamatuar hastalık, kadın üreme sisteminin üst bölümünde gelişen enfeksiyon ve inflamasyon tablosudur. Enfeksiyon rahim iç tabakasını, fallop tüplerini, yumurtalıkları, pelvik zarları ve çevredeki dokuları etkileyebilir.

PID her zaman tek bir mikroorganizmaya bağlı gelişmez. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara neden olan mikroorganizmaların yanı sıra vajinal bakteri dengesinde bulunan farklı bakteriler de hastalığın oluşumunda rol oynayabilir. Bu nedenle PID çoğu zaman birden fazla mikroorganizmanın etkili olabildiği bir enfeksiyon olarak değerlendirilir.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Pelvik İnflamatuar Hastalık Neden Olur?

Pelvik inflamatuar hastalık, mikroorganizmaların vajina veya rahim ağzından yukarı doğru ilerlemesiyle ortaya çıkar. Tedavi edilmemiş bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar PID’nin en önemli nedenleri arasında yer alır.

Pelvik inflamatuar hastalığa neden olabilecek durumlar şunlardır:

• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların tedavi edilmemesi
• Rahim ağzındaki enfeksiyonların üst genital sisteme ilerlemesi
• Vajinal bakteri dengesinde bulunan bazı mikroorganizmaların çoğalması
• Daha önce geçirilmiş veya tam olarak tedavi edilmemiş pelvik enfeksiyonlar
• Vajinal bakteri dengesinin bozulması
• Birden fazla mikroorganizmanın birlikte enfeksiyona neden olması
• Bazı jinekolojik girişimler sonrasında mikroorganizmaların üst genital sisteme ulaşması

Enfeksiyona neden olan mikroorganizma her hastada kesin olarak belirlenemeyebilir. Buna rağmen hastanın şikâyetleri ve muayene bulguları PID ile uyumluysa uzman değerlendirmesi doğrultusunda tedavi planlanabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Nasıl Bulaşır?

Pelvik inflamatuar hastalığın kendisi kişiden kişiye doğrudan bulaşan bir hastalık değildir. Ancak PID’ye neden olabilen bazı mikroorganizmalar korunmasız cinsel temas yoluyla bulaşabilir.

Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon vajina veya rahim ağzında başladıktan sonra rahme ve fallop tüplerine doğru ilerleyebilir. Bununla birlikte PID her zaman cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondan kaynaklanmaz; vajinal ortamda doğal olarak bulunan bazı bakteriler de üst genital sisteme ulaşarak hastalığa neden olabilir.

PID tanısı alan bir kişide cinsel yolla bulaşan enfeksiyon şüphesi varsa partnerin de değerlendirilmesi önemlidir. Bu yaklaşım enfeksiyonun yeniden bulaşmasını ve hastalığın tekrarlamasını önlemeye yardımcı olabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Belirtileri Nelerdir?

PID belirtileri enfeksiyonun yaygınlığına ve hastanın genel durumuna göre değişebilir. Bazı kişilerde yakınmalar belirginken bazı kişilerde yalnızca hafif kasık ağrısı veya vajinal akıntı görülebilir.

Pelvik inflamatuar hastalıkta görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Alt karın veya kasık bölgesinde ağrı
• Normalden farklı vajinal akıntı
• Kötü kokulu veya yoğun vajinal akıntı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Cinsel ilişki sonrasında kanama
• Adet dönemleri arasında kanama
• Adet düzeninde değişiklik
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Ateş ve titreme
• Halsizlik
• Bulantı veya kusma
• Belin alt bölümünde ağrı

Hafif belirtiler adet sancısı, idrar yolu enfeksiyonu veya vajinal enfeksiyonlarla karıştırılabilir. Özellikle alt karın ağrısına anormal vajinal akıntı, düzensiz kanama veya ateş eşlik ediyorsa uzman değerlendirmesi gerekir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Belirti Vermeden İlerler mi?

PID bazı kişilerde belirgin bir şikâyet oluşturmadan veya çok hafif belirtilerle ilerleyebilir. Bu durum subklinik PID olarak ifade edilebilir.

Belirti vermeyen veya fark edilmeyen enfeksiyonlar da fallop tüplerinde inflamasyona ve doku hasarına neden olabilir. Hastalık bazı kişilerde gebelik oluşmaması, tekrarlayan pelvik ağrı veya dış gebelik araştırması sırasında fark edilebilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Kimlerde Daha Sık Görülür?

Pelvik inflamatuar hastalık üreme çağındaki kadınlarda görülebilir. Bununla birlikte bazı durumlar enfeksiyonun üst genital sisteme ilerleme ihtimalini artırabilir.

PID riskini artırabilecek durumlar şunlardır:

• Daha önce PID geçirilmiş olması
• Tedavi edilmemiş cinsel yolla bulaşan enfeksiyon bulunması
• Yeni bir cinsel partnerin olması
• Birden fazla cinsel partner bulunması
• Cinsel partnerde enfeksiyon saptanması
• Bariyer yöntemi kullanılmadan cinsel temas yaşanması
• Düzenli enfeksiyon taramalarının yapılmaması
• Vajinal bakteri dengesinin bozulması
• Önceki enfeksiyon tedavisinin tamamlanmaması

Risk faktörlerinin bulunması kişinin mutlaka PID geliştireceği anlamına gelmez. Ancak risk grubundaki kişilerin anormal akıntı, pelvik ağrı veya düzensiz kanama gibi belirtileri ihmal etmemesi gerekir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tanısı Nasıl Konulur?

Pelvik inflamatuar hastalık tanısı; hastanın belirtileri, tıbbi öyküsü, jinekolojik muayene bulguları ve gerekli testler birlikte değerlendirilerek konulur. PID’yi tek başına kesin olarak gösteren basit bir test bulunmadığı için klinik değerlendirme önemlidir.

Tanı sürecinde uygulanabilecek yöntemler şunlardır:

• Ayrıntılı tıbbi ve cinsel sağlık öyküsü
• Jinekolojik muayene
• Pelvik muayene
• Vajinal ve rahim ağzı örneklerinin incelenmesi
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yönelik testler
• Kan testleri
• İdrar testi
• Gebelik testi
• Pelvik ultrasonografi
• Gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri
• Seçilmiş vakalarda laparoskopik değerlendirme

Muayene sırasında rahim ağzının hareket ettirilmesiyle ağrı, rahim hassasiyeti veya yumurtalıkların bulunduğu bölgelerde hassasiyet saptanabilir. Test sonuçlarının normal olması PID olasılığını her zaman tamamen ortadan kaldırmaz.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Ultrasonda Görülür mü?

Pelvik ultrasonografi, PID tanısını desteklemek ve benzer belirtilere neden olabilecek diğer hastalıkları değerlendirmek amacıyla kullanılabilir. Ancak hafif PID vakalarında ultrason sonucu normal olabilir.

Ultrasonografiyle fallop tüplerinde genişleme, çevre dokularda sıvı birikimi veya tüp ve yumurtalık çevresinde apse gibi bulgular görülebilir. Bu nedenle ultrason sonucu, hastanın belirtileri ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Hangi Hastalıklarla Karışabilir?

Alt karın ağrısı, düzensiz kanama ve vajinal akıntı yalnızca PID’de görülmez. Tanı sırasında benzer belirtiler oluşturabilecek jinekolojik, üriner ve sindirim sistemi hastalıklarının da değerlendirilmesi gerekir. PID ile karışabilecek durumlar şunlardır:

• Dış gebelik
• Endometriozis
• Yumurtalık kisti
• Yumurtalık torsiyonu
• Apandisit
• İdrar yolu enfeksiyonu
• Vajinal enfeksiyonlar
• Rahim ağzı enfeksiyonları
• Böbrek taşı
• Bağırsak sistemi hastalıkları
• Adet dönemine bağlı pelvik ağrı

Özellikle gebelik şüphesi bulunan kişilerde dış gebelik olasılığı araştırılmalıdır. Ani başlayan şiddetli ağrı, baş dönmesi veya kanama olması halinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Pelvik İnflamatuar Hastalığın Şiddeti Nasıl Değerlendirilir?

PID için tüm hastalarda kullanılan tek bir evreleme sistemi bulunmaz. Hastalığın şiddeti; belirtiler, muayene bulguları, hastanın genel durumu, enfeksiyonun yaygınlığı ve apse gelişip gelişmediğine göre değerlendirilir.

Ağrının hafif olması enfeksiyonun mutlaka sınırlı olduğu anlamına gelmez. Hastalığın şiddeti yalnızca belirtilere göre değil, muayene ve tetkik sonuçlarıyla birlikte belirlenir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavisi Nasıl Yapılır?

Pelvik inflamatuar hastalık tedavisinde temel amaç enfeksiyonu kontrol altına almak, belirtileri azaltmak ve uzun dönem komplikasyon riskini düşürmektir. Tedavide genellikle farklı mikroorganizmalara etkili olacak şekilde birden fazla antibiyotik içeren kombinasyonlar tercih edilir.

Tedavi planı aşağıdaki faktörlere göre kişiye özel olarak düzenlenir:

• Hastalığın şiddeti
• Hastanın genel sağlık durumu
• Gebelik durumu
• Ağızdan tedavi alıp alamaması
• Apse bulunup bulunmaması
• Tedaviye verilen klinik yanıt
• Eşlik eden diğer hastalıklar

PID şüphesi güçlü olduğunda laboratuvar sonuçları henüz tamamlanmamış olsa bile uzman kararıyla tedaviye başlanabilir. Erken tedavi, üreme organlarında oluşabilecek hasarın sınırlandırılması açısından önem taşır.

Ayaktan Tedavi Nasıl Uygulanır?

Genel durumu iyi olan, şiddetli enfeksiyon bulgusu bulunmayan ve ağızdan tedavi alabilen hastalar ayaktan takip edilebilir. Tedavi süresince reçete edilen ilaçların önerilen doz ve süre boyunca kullanılması gerekir.

Belirtilerin kısa sürede azalması enfeksiyonun tamamen sona erdiğini göstermeyebilir. Bu nedenle ilaçlar uzman önerisi olmadan bırakılmamalı ve planlanan kontrol muayenelerine gidilmelidir.

Hastanede Tedavi Ne Zaman Gerekir?

Bazı hastalarda hastaneye yatış ve damar yoluyla tedavi gerekebilir. Bu karar hastanın genel durumu ve komplikasyon riski değerlendirilerek verilir.

Hastanede tedavinin değerlendirilebileceği durumlar şunlardır:

• Şiddetli pelvik veya karın ağrısı
• Yüksek ateş
• Sürekli bulantı ve kusma
• Ağızdan ilaç kullanamama
• Gebelik
• Tüp ve yumurtalık çevresinde apse şüphesi
• Cerrahi gerektirebilecek başka bir hastalığın dışlanamaması
• Ayaktan tedaviye yeterli yanıt alınamaması
• Genel sağlık durumunun bozulması

Ayaktan tedaviye başladıktan sonraki birkaç gün içinde belirgin klinik düzelme görülmemesi halinde tanının ve tedavi planının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Cerrahi Tedavi Gerekir mi?

Pelvik inflamatuar hastalık vakalarının büyük bölümü ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilir. Cerrahi veya girişimsel tedavi her hastada gerekli değildir.

Tüp ve yumurtalık çevresinde apse gelişmesi, apsenin boşaltılması gerekmesi veya ilaç tedavisine yeterli yanıt alınamaması durumunda girişimsel yöntemler değerlendirilebilir. Tedavi kararı enfeksiyonun yaygınlığı, hastanın genel durumu ve üreme planı dikkate alınarak verilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavisinde Eş Tedavisi Gerekir mi?

PID’nin cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonla ilişkili olduğu veya bu yönde şüphe bulunduğu durumlarda cinsel partnerin de test ve tedavi açısından değerlendirilmesi gerekir. Partnerde belirti bulunmaması enfeksiyon olmadığı anlamına gelmeyebilir.

Partnerin değerlendirilmemesi enfeksiyonun yeniden bulaşmasına ve PID’nin tekrarlamasına yol açabilir. Tedavi tamamlanana, belirtiler düzelene ve gerekli partner tedavisi uygulanana kadar cinsel temasa ara verilmesi önerilebilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen PID, enfeksiyonun rahim ve fallop tüplerinde ilerlemesine neden olabilir. İyileşme sürecinde oluşan yara dokusu ve yapışıklıklar üreme sisteminin normal işleyişini etkileyebilir.

Tedavi edilmeyen veya tekrarlayan PID sonucunda gelişebilecek durumlar şunlardır:

• Fallop tüplerinde hasar
• Pelvik yapışıklıklar
• Kronik pelvik ağrı
• Tüp ve yumurtalık çevresinde apse
• Gebe kalmada güçlük
• Dış gebelik riskinde artış
• Enfeksiyonun çevredeki dokulara yayılması
• Hastalığın tekrarlaması

Antibiyotik tedavisi aktif enfeksiyonu ortadan kaldırabilir ancak daha önce oluşmuş yara dokusunu veya tüplerdeki hasarı her zaman geri döndüremez. Bu nedenle belirtilerin erken dönemde değerlendirilmesi önemlidir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Kısırlığa Neden Olur mu?

PID her hastada kısırlığa neden olmaz. Ancak enfeksiyon fallop tüplerinde hasar, tıkanıklık veya yapışıklık oluşturursa yumurta ile spermin buluşması zorlaşabilir.

Üreme sağlığı üzerindeki risk; enfeksiyonun şiddetine, tedaviye ne kadar erken başlandığına ve PID’nin tekrarlayıp tekrarlamadığına göre değişebilir. Daha önce PID geçiren ve gebelik planlayan kişilerin uzman değerlendirmesi alması önerilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Dış Gebelik Riskini Artırır mı?

PID, fallop tüplerinde daralma, hasar veya yapışıklık oluşmasına neden olarak dış gebelik riskini artırabilir. Döllenmiş yumurtanın rahim içine ulaşamaması durumunda gebelik fallop tüpüne yerleşebilir.

Daha önce PID geçirmiş bir kişide gebelik testi pozitifse ve tek taraflı kasık ağrısı, vajinal kanama, baş dönmesi veya bayılma hissi varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Hamileliği Etkiler mi?

Geçirilmiş PID, fallop tüplerinde hasar bulunması halinde gebeliğin oluşmasını veya gebeliğin rahim içine ulaşmasını etkileyebilir. Ancak PID geçirmiş olmak kişinin gebelik oluşturamayacağı anlamına gelmez.

Aktif enfeksiyon sırasında gebelik bulunması, takip ve tedavi planını değiştirebilir. Gebelik şüphesi bulunan kişilerin uzman değerlendirmesi olmadan ilaç kullanmaması gerekir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tekrarlar mı?

Pelvik inflamatuar hastalık tekrar edebilir. Yeni bir enfeksiyon gelişmesi, partnerin değerlendirilmemesi veya tedavinin tamamlanmaması hastalığın tekrarlama riskini artırabilir.

PID’nin tekrarını önlemeye yardımcı olabilecek uygulamalar şunlardır:

• Tedavi planının eksiksiz uygulanması
• Partnerin gerekli test ve tedavileri yaptırması
• Tedavi tamamlanana kadar cinsel temasa ara verilmesi
• Bariyer yöntemlerinin doğru kullanılması
• Risk durumuna göre düzenli tarama yapılması
• Yeni belirtilerde erken değerlendirme alınması

Tekrarlayan PID atakları fallop tüplerinde hasar ve kronik pelvik ağrı riskini artırabileceğinden takip süreci ihmal edilmemelidir.

Pelvik İnflamatuar Hastalıktan Korunmak Mümkün mü?

PID gelişme riski tamamen ortadan kaldırılamasa da cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak ve enfeksiyonları erken tedavi etmek riski azaltabilir.

Korunmaya yardımcı olabilecek yöntemler şunlardır:

• Cinsel temas sırasında bariyer yöntemlerinin doğru kullanılması
• Risk durumuna göre düzenli enfeksiyon taraması yaptırılması
• Cinsel partner sayısının sınırlandırılması
• Partnerde enfeksiyon varsa tedavinin tamamlanması
• Anormal akıntı ve pelvik ağrının ihmal edilmemesi
• Verilen enfeksiyon tedavisinin yarıda bırakılmaması
• Vajinal bakteri dengesini bozabilecek uygulamalardan kaçınılması
• Düzenli jinekolojik kontrollerin sürdürülmesi

Belirti vermeden ilerleyebilen enfeksiyonlar bulunduğu için korunma yalnızca şikâyet ortaya çıktığında sağlık kuruluşuna başvurmayı değil, gerekli durumlarda düzenli tarama yaptırmayı da kapsar.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavisi Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Tedavi sonrasında belirtilerin azalması ve enfeksiyonun kontrol altına alınması takip edilmelidir. Şikâyetlerin devam etmesi veya yeniden başlaması halinde tekrar uzman değerlendirmesi gerekir.

Tedavi sonrasında dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• İlaçların önerilen süre boyunca kullanılması
• Tedavinin erken bırakılmaması
• Kontrol muayenesine gidilmesi
• Partner değerlendirmesinin sağlanması
• Gerekli enfeksiyon testlerinin yaptırılması
• Uzman tarafından belirtilen süre boyunca cinsel temasa ara verilmesi
• Ateş veya artan ağrı gelişmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması
• Yeni belirtilerin önemsenmesi
• Tekrarlayan enfeksiyon riskine karşı korunma önlemlerine uyulması

Tedavi sonrasında şikâyetlerin tamamen geçmemesi, tanının yeniden değerlendirilmesini veya apse gibi komplikasyonların araştırılmasını gerektirebilir.

Hangi Belirtilerde Acil Değerlendirme Gerekir?

PID belirtileri hafif başlayabilir ancak bazı bulgular enfeksiyonun ilerlediğini veya başka bir acil hastalığın bulunduğunu gösterebilir.

Acil değerlendirme gerektirebilecek belirtiler şunlardır:

• Şiddetli veya hızla artan alt karın ağrısı
• Yüksek ateş ve titreme
• Sürekli kusma
• Bayılma veya belirgin baş dönmesi
• Gebelik şüphesiyle birlikte karın ağrısı
• Gebelik şüphesiyle birlikte vajinal kanama
• Yoğun vajinal kanama
• Karında sertlik
• Tedaviye rağmen belirtilerin kötüleşmesi
• Genel sağlık durumunun belirgin şekilde bozulması

Bu bulgular dış gebelik, yumurtalık torsiyonu veya apandisit gibi farklı acil hastalıklarda da görülebilir. Bu nedenle belirtilerin nedenini evde ayırt etmeye çalışmak yerine sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pelvik İnflamatuar Hastalık Kendiliğinden Geçer mi?

PID belirtileri zaman zaman hafifleyebilir ancak enfeksiyon ve doku hasarı devam edebilir. Hastalığın uygun şekilde değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi gerekir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Cinsel Yolla mı Bulaşır?

PID doğrudan bulaşan bir hastalık değildir ancak hastalığa neden olan bazı mikroorganizmalar cinsel yolla bulaşabilir. Cinsel yolla bulaşmayan bakteriler de PID’ye neden olabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Belirti Vermeden İlerler mi?

Evet, PID bazı kişilerde hafif belirtilerle veya belirti vermeden ilerleyebilir. Hastalık bazen gebelik oluşmaması veya kronik pelvik ağrı araştırılırken fark edilebilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Ultrasonla Belli Olur mu?

Ultrasonografi apse, tüplerde genişleme veya pelvik sıvı gibi bazı bulguları gösterebilir. Ancak hafif PID vakalarında ultrason sonucu normal olabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tekrarlar mı?

Evet, yeni bir enfeksiyon gelişirse veya partner tedavisi tamamlanmazsa PID tekrar edebilir. Daha önce PID geçirilmiş olması tekrar riskini artırabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Adet Düzenini Bozar mı?

PID adet dönemleri arasında kanama, ilişki sonrası kanama veya adet düzeninde değişikliğe neden olabilir. Bu belirtiler başka jinekolojik hastalıklarda da görülebilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Gebe Kalmayı Engeller mi?

PID her hastada gebeliği engellemez. Ancak fallop tüplerinde hasar veya tıkanıklık gelişmesi gebe kalmayı zorlaştırabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Dış Gebeliğe Neden Olur mu?

PID’ye bağlı tüp hasarı, döllenmiş yumurtanın rahme ulaşmasını zorlaştırarak dış gebelik riskini artırabilir. Gebelikle birlikte ağrı veya kanama varsa erken değerlendirme gerekir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Tedavi süresi hastalığın şiddetine, uygulanan tedaviye ve klinik yanıta göre değişebilir. Hekim tarafından belirlenen tedavi süresi tamamlanmalıdır.

Pelvik İnflamatuar Hastalıkta Cinsel İlişkiye Ara Verilmeli mi?

Tedavi tamamlanana, belirtiler düzelene ve gerekli partner tedavisi uygulanana kadar cinsel temasa ara verilmesi önerilebilir. Uygun süre uzman tarafından belirlenir.