Endometriozis (Çikolata Kisti) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Endometriozis, hayat kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir sağlık problemidir ve bazı kişilerde hafif seyrederken bazı kişilerde ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Endometriozis (Çikolata Kisti) Nedir?

Endometriozis, rahim iç tabakasına benzer dokuların rahim dışında büyümesiyle ortaya çıkan ağrılı bir jinekolojik hastalıktır. Genellikle yumurtalıklarda, fallop tüplerinde ve pelvisi etkiler. Nadiren pelvik organların daha uzağındaki bölgelerde de görülebilir. Normalde sadece rahim içinde bulunması gereken doku; yumurtalıklarda, fallop tüplerinde ve pelvis çeperinde gelişebilir ve bu dokular hormonal döngüye yanıt verdiği için her adet döneminde kalınlaşır, kanar ve iltihaplı reaksiyonlar oluşturur. Endometriozis rahim içindeki gibi adet kanaması ile vücuttan atılmadığı için ağrı, yapışıklık ve kist oluşumuna yol açar ve yumurtalıklarda oluşan bu koyu kıvamlı kan içeren kistler “çikolata kisti” olarak adlandırılır. Endometriozis, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür ve kronik pelvik ağrı ile infertilite (kısırlık) gibi problemlere neden olabilir. Hormonlara bağımlıdır ve özellikle östrojen hormonu hastalığın etkisini artırır bu nedenle menopoz döneminde ve sonrasında gerilemektedir.

Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz.

Endometriozis (Çikolata Kisti) Neden Olur?

Endometriozisin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte birkaç teori öne sürülmektedir. En yaygın kabul gören teori retrograd menstrüasyondur. Retrograd menstrüasyon durumunda adet sırasında atılması gereken kan, vajina yoluyla dışarı atılmak yerine fallop tüplerinden geriye doğru akarak pelvis içine yayılır ve burada tutunarak kistleşir.

Diğer teori bağışıklık sistemi bozukluğudur. Aslında bağışıklık sistemi rahim dışına yerleşen bu hücreleri yok etmelidir ancak endometriozisli kişilerde bağışıklık sistemi bu görevi yerine getirmeyebilir.

Hormonal dengesizlikler, özellikle östrojen yüksekliği çikolata kistine neden olabilir veya hastalığın gelişmesini sağlar. Ayrıca genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve inflamasyon endometriozis riskini artırmaktadır.

Endometriozis (Çikolata Kisti) Belirtileri Nelerdir?

Endometriozis belirtileri kişiden kişiye göre değişmekle birlikte en sık görülen semptom şiddetli adet ağrısıdır (dismenore). Regl sırasında görülen sancının haricinde günlük hayatta da kronik pelvik ağrıya sebep olmaktadır. Endometriozis belirtileri şunlardır:

• Kronik pelvik ağrı
• Şiddetli regl sancısı (dismenore)
• Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)
• Adet düzensizliği
• Aşırı adet kanaması
• İdrar veya dışkılama sırasında ağrı
• Kısırlık (infertilite)
• Yorgunluk
• Şişkinlik
• Mide bulantı ve sindirim problemleri

Endometriozis (Çikolata Kisti) Nasıl Teşhis Edilir?

Endometriozis klinik muayene, kan tahlilleri ve görüntüleme yöntemleri ile teşhis edilir. Adet düzensizliği, aşırı adet kanaması ve şiddetli regl sancısı gibi şikayetleri olan hastalarda kist ihtimali üzerinde durulur. Jinekolog tarafından muayene sırasında pelvik ultrason bakılabilir veya daha detaylı inceleme için  manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya BT (bilgisayarlı tomografi) istenebilir. Ayrıca laparoskopi de tercih edilebilmektedir. Laparoskopik inceleme esnasında karın içindeki lezyonlar doğrudan görüntülenebilir ve biyopsi örneği alınabilir. Erken teşhis, tedavinin planlanması ve hastalığın seyri açısından önemlidir.

Endometriozis (Çikolata Kisti) Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Endometriozis tedavisi hastanın yaşı, semptomların şiddeti ve çocuk sahibi olma isteğine bağlıdır. Endometriozis tedavisinin ilk basamağı ilaç kullanımıdır. Ağrı kesiciler semptomları hafifletirken doğum kontrol hapları, progesteron ve  gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) analogları gibi hormonal ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatır.

Özellikle şiddetli seyreden endometriozis hastalarında cerrahi tedavi tercih edilebilir ancak bu yöntem fertiliteye neden olabilir. Cerrahi tedavide laparoskopi ile endometriozis temizlenir ve kistler alınır.

İleri vakalarda ve çocuk sahibi olmak istemeyen kişilerde rahim ve yumurtalıkların alınması düşünülebilir ancak bu işlem son çare olarak görülmektedir ve nadiren yapılır. 

Endometriozis (Çikolata Kisti) Risk Faktörleri Nelerdir?

Endometriozis için en önemli risk faktörü genetik yatkınlıktır. Annede çikolata kisti varsa kızında da olabilir. Endometriozis risk faktörleri şunlardır:

• Genetik yatkınlık (ailede çikolata kisti)
• Erken yaşta adet görmek
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Uzun süren adet kanamaları
• Östrojen yüksekliği
• Uzun süren östrojen tedavisi
• Bağışıklık sistemi düşüklüğü

Endometriozis (Çikolata Kisti) Önlenebilir mi?

Endometriozisin kesin olarak önlenmesi mümkün değildir çünkü hastalığın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Endometriozis risk faktörlerini azaltmak hastalığın riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Endometriozisi önlemek için alınabilecek önlemler aşağıdaki gibidir:

• Düzenli egzersiz yapmak
• Sağlıklı beslenme
• Düzenli jinekolojik muayene
• Stres yönetimi
• Östrojen seviyesini dengede tutmak

Endometriozis (Çikolata Kisti) ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Endometriozis ve Çikolata Kisti Aynı mı?

Endometriozis genel hastalığın adıdır, çikolata kisti ise bir endometriozis komplikasyonudur. Yani aynı şey değildir ancak endometriozis çikolata kistine neden olabilir. Ayrıca her endometriozis hastasında çikolata kisti görülmez.

Endometriozis Tehlikeli midir?

Endometriozis hayati tehdit oluşturan bir hastalık değildir ancak ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Kronik pelvik ağrı, yaşam kalitesini düşürür, infertilite (kısırlık) görülebilir ve organlarda yapışıklıklara neden olabilir. Bağırsak ve idrar yolları tutulumu ciddiye alınmalıdır.

Endometriozis Ne Zaman Ameliyat Olur?

İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı ileri evre hastalarda ameliyat düşünülebilir. Endometriozis şiddetli ağrı, büyük kist veya infertilite gibi ciddi komplikasyonlara neden olduğunda laparoskopik şekilde temizlenebilir veya çocuk sahibi olmayı düşünmeyen hastalarda rahim alınabilir (histerektomi).

Çikolata Kisti Alınmazsa Ne Olur?

Tedavi edilmeyen endometriozis ilerleyebilir, pelvik ağrının şiddeti artabilir ve kronikleşebilir. Kistler büyüyerek yumurtalık rezervine zarar verebilir ve kısırlığa neden olabilir. Organlar arasında yapışıklıklar oluşabilir.

Çikolata Kisti Patladığı Nasıl Anlaşılır?

Çikolata kisti patladığında ani ve şiddetli karın ağrısı ve pelvik ağrı görülebilir. Bulantı, kusma, halsizlik ve iç kanama belirtileri meydana gelebilir.

Endometriozis Kansere Dönüşür mü?

Endometriozis genellikle iyi huyludur nadiren yumurtalık kanserine dönüşebilir ancak risk düşüktür.

Endometriozis Olanlar Ne Yememeli?

Endometriozis olan kişiler aşağıdaki besinlerin tüketimini azaltmalıdır:

• İşlenmiş gıdalar
• Şekerli yiyecekler
• Trans yağlar
• Aşırı kırmızı et
• Alkol
• Kafein

Çikolata Kisti Kaç Cm Olunca Ameliyat Olur?

Kistler genellikle 4-5 cm üzerinde ise cerrahi açıdan değerlendirilmektedir ancak ameliyat için tek kriter boyut değildir. Bazen küçük kistler de ameliyat gerektirmektedir.

Çikolata Kisti Regl ile Atılır mı?

Hayır, çikolata kisti regl ile atılmaz.