Hamilelik Döneminde İshal Neden Olur, Nasıl Geçer?

Hamilelik döneminde ishal, 24 saat içinde üç veya daha fazla gevşek/sıvı kıvamlı dışkılama yapılması olarak tanımlanmaktadır. İshal ve kabız, gebelikte yaygın olarak görülen sindirim sorunlarındandır. Hafif düzeyli ishaller genellikle kendiliğinden geçebilmektedir. 4 günden uzun süren ve daha sık dışkılamanın görüldüğü durumlarda bol su içilmeli ve mutlaka kadın doğum uzmanının öncülüğünde tedavi programı uygulanmalıdır. 

Hamilelikte İshal Belirtileri Nelerdir?

Hamilelikte ishal, yalnızca sık ve sulu dışkılama ile sınırlı kalmayıp sindirim sistemine ait çeşitli ikincil semptomlarla birlikte seyredebilir. Belirtilerin şiddeti, ishalin altında yatan nedene göre değişiklik gösterir. En sık karşılaşılan belirtiler aşağıdaki gibidir:

• Günde 3 kereden fazla cıvık, sulu veya şekilsiz dışkılama
• Karın bölgesinde kramp tarzında ağrılar ve gaz sancısı
• Mide bulantısı, şişkinlik ve hazımsızlık hissi
• Vücutta sıvı kaybına bağlı olarak gelişen ağız kuruluğu ve halsizlik
• Hafif düzeyde ateş veya iştahsızlık

Hamilelik Döneminde İshal Hakkında Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Hamilelikte İshal Neden Olur?

Genellikle hijyenik olmayan beslenme alışkanlıklarından kaynaklanan bakteriyel ve viral enfeksiyonların neden olduğu ishal, hamilelerde sıklıkla görülen bir durumdur. Gebelik sırasında bağışıklık sistemi zayıflamakta, özellikle de sindirim sistemi daha savunmasız hale gelmektedir. Zayıflamış bir bağışıklık sistemiyle bakteriler daha kolay vücuda girmekte ve ishal gibi sindirim sistemi sorunlarına yol açmaktadır. Bunun dışında hamilelikte ishal nedenleri şunlardır: 

Hormonlar

Hamilelikte sindirim sistemini etkileyen östrojen ve progesteron adı verilen iki önemli hormon bulunur. Bu hormonlar hamilelik süresince kademeli olarak arttığı için yiyeceklerin yumuşaması daha uzun sürer, bu durumda da bazı yiyeceklere karşı bünye hassas hale gelerek ishale yol açabilir. 

Beslenme

Hamilelik süresince yenilmesi ve uzak durulması istenen gıdalar, anne adayları ile paylaşılır. Ancak beslenme düzeninde yapılan ani bir farklılık da bağırsak hareketlerinde değişikliklere neden olabilir. Gebelikte öncelikli olarak önerilen, dışkıyı yumuşatan besin, vitamin ve lif zengini gıdaların tüketilmesidir. 

Vitamin ve Takviyeler 

Kullanılan demir veya multivitamin takviyeleri bazı anne adaylarında mide-bağırsak hassasiyetine ve dışkılama düzeninin değişmesine yol açabilir. Bu gibi durumlarda doktorun önerdiği doz ve markanın dışına çıkılmaması gerekir. 

Doğuma Yaklaşma 

Gebeliğin son haftalarında vücudun doğuma hazırlanması aşamasında salgılanan prostaglandin hormonu bağırsakları gevşeterek ishale yol açabilir. 

Hamilelikte İshal Nasıl Geçer? 

Hamilelikte ishal yönetiminde öncelikli hedef, kaybedilen sıvı ve mineral dengesini geri kazanmak ve bağırsak florasını desteklemektir. Bu yüzden bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılarak beslenme odaklı önlemler alınması gerekir. İshal sürecinde rahatlama sağlayan ve iyileşmeyi destekleyen tedaviler şunlardır:

• Muz, pirinç lapası, elma püresi ve tost/peksimet gibi mideyi yormayan, dışkıyı katılaştıran gıdalar yenmelidir.
• İyileşme sağlanana kadar yağlı, salçalı, çok baharatlı ve kızartma türü yiyeceklerden uzak durulmalıdır. 
• İçerdiği dost bakteriler bağırsak florasını düzenleyen doğal yoğurt veya kefir gibi gıdalar tüketilmelidir.
• Gün boyunca su, ayran, taze sıkılmış elma suyu ve mineral dengesini korumak için oral rehidrasyon sıvıları tüketilmelidir. 
• Vücudun toparlanması ve bağışıklığın desteklenmesi için yeterli istirahat sağlanmalıdır. 

Hamilelikte İshalde Ne Yenebilir?

İshal döneminde temel amaç, bağırsakları zorlamadan yeterli sıvı ve enerji almaktır. Tolerans kişiden kişiye değişmekle birlikte küçük ve sık öğünler tercih edilebilir. Pirinç, patates, muz, yoğurt gibi kolay tolere edilen besinler bazı anne adaylarında uygun seçenekler olabilir. Ancak belirli bir "ishal diyeti" her gebe için zorunlu değildir; beslenme kişinin şikayetlerine ve genel durumuna göre düzenlenmelidir.

Gebelikte İshal Yaşandığında Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

Hamilelikte ishal tanısı, anne adayının detaylı öyküsünün alınması ve fiziki muayene ile konulur. Hekim; şikayetlerin ne zaman başladığını, günlük dışkılama sayısını ve eşlik eden diğer semptomları değerlendirir. Bu sürecin Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı tarafından takip edilmesi gerekir. 

Hamilelikte İshal Hakkında Sık Sorulan Sorular 

Hamilelikte İshal Bebeğe Zarar Verir mi?

Kısa süreli ve hafif ishal vakaları bebeğe doğrudan zarar vermez; ancak uzun süren ve ağır sıvı kaybına yol açan durumların doktor kontrolünde takip edilmesi gerekir.

Hamilelikte İshal ile Gıda Zehirlenmesi Nasıl Ayırt Edilir?

Gıda zehirlenmesinde ishal genellikle şüpheli bir yiyecek tüketiminden sonra ortaya çıkar ve karın krampları, bulantı, kusma veya ateş eşlik edebilir. Ancak yalnızca belirtilere bakarak gıda zehirlenmesi tanısı koymak mümkün değildir.

Hamilelikte İshalde Hangi İlaçlar Kullanılabilir?

Gebelikte ilaç seçimi gelişigüzel yapılmamalıdır. İshalin nedeni bilinmeden yalnızca dışkılama sayısını azaltmaya yönelik ilaç kullanılması her zaman doğru yaklaşım değildir.

Hamilelikte İshal Erken Doğuma Neden Olur mu?

Tek başına kısa süreli ishalin erken doğuma neden olması beklenmez. Ancak ciddi sıvı kaybı veya ishale eşlik eden enfeksiyon gibi durumlar rahim kasılmalarını tetikleyebilir.

Hamilelikte İshal Kaç Gün Sürerse Doktora Gidilmelidir?

İshal şikayeti 24-48 saatten uzun sürerse, şiddetli karın ağrısı veya yüksek ateş eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Süt Tüketimi Hamilelikte İshali Tetikler mi?

Gebelik döneminde gelişen geçici laktoz hassasiyeti nedeniyle süt ve süt ürünleri tüketimi bazı anne adaylarında ishale yol açabilir.

Hamilelikte İshal Nedeniyle Hastaneye Yatmak Gerekir mi? 

Gebelikte ishal çoğu zaman hastaneye yatış gerektirmez ve hafif vakalar yeterli sıvı alımı, beslenme düzenlemesi ve yakın takip ile düzelir. Ancak şiddetli veya uzun süren ishal, özellikle kusma ile birlikte olduğunda gebelikte önemli bir sorun olan sıvı ve elektrolit kaybına yol açabilir.