Fitik Asit Faydaları Nelerdir? Hangi Besinlerde Bulunur?

Fitik asit, tahıllar, baklagiller ve tohumlarda doğal olarak bulunan bir bileşiktir. Antioksidan özellikleri sayesinde hücreleri oksidatif strese karşı koruyabilen bu asidin bazı minerallerin emilimini azaltabileceği için dengeli tüketilmesi önerilir.

Fitik Asit Nedir?

Fitat olarak da bilinen fitik asit, özellikle tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve tohumlarda doğal olarak bulunan bir bileşiktir. Özellikle besinin kabuk ve dış katmanlarında daha yoğun bulunur. Bu yüzden kepekli ve işlenmemiş gıdalarda fitik asit miktarı daha yüksektir. 

Fitik asit, yapısı gereği bazı minerallerle (örneğin demir, çinko, kalsiyum ve magnezyum) bağlanarak onların bağırsaktan emilimini azaltabilir. Bu özelliği nedeniyle fitik asit, beslenme alanında zaman zaman anti-besin olarak da adlandırılır. 

Ancak bu ifade, fitik asidin zararlı olduğu anlamına gelmez. Çünkü fitik asit, doğal olarak birçok sağlıklı bitkisel gıdada bulunur. Ayrıca fitik asit, bitkiler için bir tür enerji ve fosfor deposudur. Bitki tohumları çimlenme sürecine girdiğinde bu depolanan fosfor kullanılır. 

Fitik Asit Hangi Besinlerde Bulunur?

Fitik asit, özellikle bitkisel kaynaklı besinlerde bulunur. En çok tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve tohumlarda yer alır. Genellikle besinlerin kabuk, kepek ve dış katmanlarında daha yoğun bulunduğu için tam tahıllı ve işlenmemiş ürünlerde fitik asit oranı daha yüksektir. Bu nedenle günlük beslenmede sık tüketilen birçok bitkisel gıda, doğal olarak fitik asit içerir. Aşağıdaki besinlerde fitik asit bulunur:

• Tam tahıllar (buğday, yulaf, arpa, çavdar)
• Esmer pirinç
• Kuru baklagiller (nohut, mercimek, fasulye)
• Kuruyemişler (badem, ceviz, fındık, yer fıstığı, kabak çekirdeği, ay çekirdeği)
• Susam, keten tohumu, chia tohumu
• Soya fasulyesi

Fitik Asit Nasıl Azaltılır?

Fitik asit, bazı basit mutfak yöntemleriyle doğal olarak azaltılabilir. Bu yöntemler, özellikle bitkisel besinleri daha kolay sindirilebilir hale getirmek için sıkça kullanılır. Fitik asit oranını azaltmak için aşağıdaki yöntemler denenebilir:

• Baklagiller ve tahılları pişirmeden önce suda bekletmek fitik asit miktarını azaltır.
• Tohum ve baklagiller filizlendirildiğinde fitik asit doğal olarak parçalanır.
• Ekşi maya ekmek gibi fermente ürünlerde fitik asit oranı düşer.
• Uzun süreli pişirme işlemi fitik asidin bir kısmını azaltabilir.
• Kuruyemiş ve tohumların işlenmesi fitik asit miktarını azaltabilir.
• Limon suyu veya sirke eklenen suda bekletilebilir.

Fitik Asidin Faydaları Nelerdir?

Fitik asit, antioksidan özellikleri sayesinde serbest radikallerle savaşarak hücrelerin zarar görmesini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu sayede oksidatif stresin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca bazı çalışmalar, fitik asidin kalp ve damar sağlığı üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösterir.

Fitik asit, besleyici ve dengeli bir diyetle beslenen bireyler için genellikle önemli bir sağlık sorunu oluşturmaz. Ancak mineral ihtiyacının arttığı durumlarda ya da demir, çinko gibi eser element eksiklikleri bulunan kişilerde fitik asit içeriği yüksek besinlerin tüketimi sınırlandırılabilir. Özellikle vejetaryen veya vegan beslenen bireylerde, bitkisel ağırlıklı beslenme nedeniyle demir ve çinko eksikliği riski artabileceğinden daha dikkatli tüketilmelidir.

Fitik Asit Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kabak Çekirdeğinde Fitik Asit Var mı?

Evet, kabak çekirdeği fitik asit içeren tohumlar arasında yer alır.

Mercimek Fitik Asit İçerir mi?

Evet, mercimek gibi baklagiller doğal olarak fitik asit içerir.

Cevizde Fitik Asit Var mı?

Evet, ceviz de diğer kuruyemişler gibi fitik asit içerir.

Bademde Fitik Asit Var mı?

Evet, özellikle çiğ bademde fitik asit bulunur.

Fitik Asit Gaz Yapar mı?

Fitik asit tek başına gaz yapmaz ancak bulunduğu baklagil gibi besinler bazı kişilerde gaz oluşumuna neden olabilir.