Diş Eti Hastalıkları Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Diş eti hastalıkları, diş eti dokularında iltihaplanma ve enfeksiyonla ortaya çıkan ağız sağlığı problemleridir. Genellikle diş eti kanaması, kızarıklık, şişlik ve ağız kokusu gibi erken belirtilerle kendini gösterir. İlerleyen dönemlerde diş eti çekilmesi, dişlerde sallanma ve kemik kaybı gibi daha ciddi sorunlara yol açabilir.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Diş Eti Hastalıkları Nelerdir?

Diş eti hastalıkları, diş eti ve ilerleyen aşamalarda dişi destekleyen kemik ile bağ dokularının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan rahatsızlıkların genel adıdır. Bu hastalık grubu, periodontal hastalıklar olarak da anılır. Bu hastalıklar şunlardır:

Gingivitis (Diş Eti İltihabı)

Gingivitis, diş eti hastalıklarının en yaygın türüdür. Bu türde iltihap yalnızca diş eti dokusuyla sınırlıdır, kemik ya da diğer dokular genellikle etkilenmez. Diş yüzeyinde biriken bakteri plağı ve zamanla oluşan diş taşları diş etinde iltihabına neden olur. Gingivitis erken dönemde fark edilirse geri döndürülebilir.

Hormonal Gingivitis

Ergenlik, hamilelik veya adet döngüsü gibi hormonal değişim dönemlerinde görülen diş eti iltihabıdır. Hormonal hassasiyet nedeniyle diş etleri daha kolay şişebilir ve kanayabilir.

Nekrotizan Ülseratif Gingivitis (NUG)

Diş eti dokusunda ani başlayan, ağrılı, kanamalı ve ülseratif lezyonlarla seyreden agresif bir gingivitis formudur. Diş eti dokusunda yüzeysel doku kaybı görülebilir. Genellikle bağışıklık sistemi zayıflığı, stres ve sigara kullanımı ile ilişkilidir.

Periodontitis (İleri Diş Eti Hastalığı)

Periodontitis, gingivitisin ilerlemesi sonucu ortaya çıkan ve artık yalnızca diş etini değil, dişi destekleyen kemik ve bağ dokularını da etkileyen bir periodontal hastalıktır. Bu evrede diş eti ile diş arasında periodontal cep adı verilen boşluklar oluşabilir ve zamanla kemik kaybı başlayabilir. Periodontitis yavaş ilerleyebileceği gibi bazı kişilerde daha agresif bir seyir de gösterebilir. Bu nedenle periodontal hastalıklar kişiden kişiye farklı hız ve şiddette ilerler.

İleri (Agresif) Periodontitis

Periodontitis kontrol altına alınmazsa ileri periodontitis gelişebilir. Bu aşamada kemik kaybı belirginleşir, diş eti çekilmesi artar ve dişlerde hareketlilik görülebilir. Dişlerin boyu uzamış gibi görünebilir ve diş aralıkları açılabilir. İleri periodontal hastalık, diş kaybı riskinin en yüksek olduğu evredir.

Nekrotizan Ülseratif Periodontitis (NUP)

NUG’un daha ileri formudur. Sadece diş etini değil, dişi destekleyen kemik dokuyu da etkiler. Hızlı doku ve kemik kaybı ile ilerleyebilir.

Diş Eti Çekilmesi (Gingival Resesyon)

Diş eti çekilmesi, diş eti dokusunun diş kökü yönüne doğru gerilemesiyle ortaya çıkar. Kök yüzeyi açığa çıkabilir, hassasiyet oluşabilir. Tek başına görülebileceği gibi periodontitisin bir sonucu olarak da gelişebilir.

Diş Eti Apsesi (Periodontal Apse)

Diş eti veya periodontal cep içinde oluşan, iltihapla dolu enfeksiyon alanıdır. Şişlik, ağrı ve bazen ateşle seyredebilir. Genellikle mevcut periodontal hastalığın alevlenmesi sonucu ortaya çıkar.

Diş Eti Büyümesi (Gingival Hiperplazi)

Diş eti büyümesi, diş eti dokusunun hacim olarak artmasıdır. Hormonal değişimler, bazı ilaçlar (örneğin bazı tansiyon ilaçları) ve kronik plak birikimi sebebiyle gelişebilir.

Peri-İmplant Mukozitis

Peri-implant mukozitis, dental implant çevresindeki yumuşak dokunun iltihaplanmasıdır. Gingivitise benzer ancak implant çevresinde gelişir. Bu aşamada iltihap yalnızca implantı saran diş eti dokusuyla sınırlıdır; kemik kaybı henüz oluşmamıştır. Genellikle implant çevresinde plak birikimi ve yetersiz ağız hijyeni sonucu ortaya çıkar.

Peri-İmplantitis

Peri-implantitis, implant çevresindeki iltihabın ilerleyerek implantı destekleyen kemik dokuda kayba yol açmasıdır. Bu durum, doğal dişlerde görülen periodontitise benzer ancak implant çevresinde meydana gelir. En önemli özelliği kemik kaybının başlamış olmasıdır.

Diş Eti Hastalıkları Belirtileri Nelerdir?

Diş eti hastalıkları, çoğu fark edilmeden ilerleyebilir. Bu yüzden erken dönemde görülen belirtileri tanımak önem taşır. Belirtiler; hafif diş eti iltihabından (gingivitis) daha ileri periodontal hastalıklara (periodontitis) kadar farklı evrelerde görülebilir. Başlıca görülen belirtiler şunlardır:

Diş eti kanaması

En yaygın ve en erken belirtilerden biridir. Diş fırçalarken, diş ipi kullanırken ya da bazen sert bir şey ısırdığınızda diş etinin kanaması normal kabul edilmemelidir, kanama genellikle iltihabın habercisidir.

Diş etinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet

Diş eti hastalıklarında ise diş eti rengi koyulaşabilir, kızarabilir ve şişebilir. Dokununca hassasiyet, sızlama veya rahatsızlık hissi oluşabilir.

Ağız kokusu ve kötü tat hissi

Geçmeyen ağız kokusu (halitozis) ve ağızda kötü tat, diş eti hastalıklarının sık görülen belirtilerindendir. Bunun nedeni, diş eti çizgisi çevresinde biriken bakteri plağı ve iltihabi süreçtir. Gün içinde diş fırçalamaya rağmen koku devam ediyorsa diş eti kaynaklı bir problem düşünülebilir.

Diş eti çekilmesi ve dişlerin uzun görünmesi

Diş eti dokusu geri çekildikçe diş kökü yüzeyi açığa çıkabilir ve dişler uzamış gibi görünebilir. Bu durum bazen tek bir dişte bazen de yaygın şekilde görülür. Diş eti çekilmesi, periodontitis gibi ileri periodontal hastalıkların işareti olabileceği gibi farklı nedenlerle de gelişebilir, ancak her durumda değerlendirilmesi gerekir.

Soğuk-sıcak hassasiyeti

Diş eti çekilmesine bağlı kök yüzeyi açığa çıktığında soğuk, sıcak ya da tatlı gıdalara karşı hassasiyet artabilir. Hassasiyet bazen kısa süreli sızı şeklinde olur, bazen daha belirgin rahatsızlık yaratabilir.

Diş etinde cep ve diş aralarında birikim

Diş eti hastalıkları ilerledikçe diş ile diş eti arasında normalde olmayan boşluklar (periodontal cepler) oluşabilir. Kişi bunu bazen “dişimin arası daha çok doluyor” gibi tarif eder. Diş aralarında sık yiyecek birikmesi ve temizliğin zorlaşması dikkat edilmesi gereken bir işarettir.

Diş etinde iltihap akıntısı, şişlik ve apse görüntüsü

Bazı durumlarda diş eti üzerinde sivilce benzeri bir kabarıklık, basınca gelen iltihap akıntısı ya da şişlik görülebilir. Bu durum periodontal apse veya ileri enfeksiyon belirtileriyle ilişkili olabilir ve geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

Dişlerde sallanma, yer değiştirme ve kapanış değişikliği

Periodontal hastalıklar kemik desteğini azalttıkça dişlerde hareketlilik başlayabilir. Dişler sallanabilir, araları açılabilir ya da dişlerin temas şekli (kapanış) değişebilir. 

Diş eti renginde koyulaşma 

İltihaplı diş eti daha parlak, daha ödemli ve daha yumuşak görünebilir. Bazı kişilerde diş eti rengi koyulaşabilir. Bu değişimler, özellikle kanama ile birlikteyse önemli bir uyarı işaretidir.

Çiğneme sırasında rahatsızlık ve diş etinde ağrı

Gingivitis çoğu zaman belirgin ağrı yapmayabilir, bu da hastalığın fark edilmesini zorlaştırır. Ancak hastalık ilerlediğinde çiğneme sırasında sızı, baskı hissi veya belirli bölgelerde ağrı görülebilir.

Diş eti büyümesi veya anormal doku artışı

Diş eti dokusunda büyüme veya kabarık bir görünüm oluşması da diş eti hastalıklarının belirtileri arasında yer alabilir. Bu durum bazen kronik iltihapla, bazen de farklı etkenlerle ilişkili görülebilir.

Diş Eti Hastalıkları Neden Olur?

Diş eti hastalıkları çoğu zaman tek bir sebepten değil, birçok faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Diş eti hastalıklarının başlıca nedenleri şunlardır:

• Diş eti hastalıklarının ana nedeni, diş yüzeyinde ve diş eti çizgisinde biriken bakteri plağıdır. Plak, gün içinde dişlerin üzerinde oluşan yapışkan bir bakteri tabakasıdır. Düzenli ve doğru fırçalama/ara yüz temizliği yapılmadığında plak birikir, diş etini tahriş eder ve iltihabi süreci başlatır.
• Plak yeterince uzaklaştırılmadığında zamanla sertleşerek diş taşına dönüşebilir. Diş taşı, diş eti çizgisi çevresinde pürüzlü bir yüzey oluşturur ve bakterilerin tutunmasını kolaylaştırır. Bu da diş eti iltihabının kalıcı hale gelmesine ve hastalığın ilerlemesine zemin hazırlar.
• Diş eti hastalıkları yanlış teknikle fırçalamak nedeniyle de gelişebilir. Çok sert fırçalama, uygun olmayan fırça seçimi, diş ipi/ara yüz fırçası kullanımının ihmal edilmesi, ağız bakımının düzensiz olması gibi durumlar plak birikimini artırır.
• Sigara, diş eti hastalıkları için en güçlü risk faktörlerinden biridir. Tütün ürünleri; diş eti dokusunun kanlanmasını azaltabilir, bağışıklık yanıtını zayıflatabilir ve iyileşmeyi geciktirebilir.
• Ergenlik, hamilelik ve bazı dönemsel hormonal dalgalanmalar, diş etini bakterilere karşı daha hassas hale getirebilir. Bu durum hormonal gingivitis olarak da görülebilir. Burada temel tetikleyici yine plak olsa da hormonal değişimler diş etinin iltihaba daha kolay yanıt vermesine neden olur.
• Bazı sistemik hastalıklar diş eti hastalıklarına yatkınlığı artırabilir. Özellikle kontrolsüz diyabet, bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlar ve bazı kronik hastalıklar; enfeksiyonlara karşı savunmayı azaltarak periodontal hastalıkların daha hızlı ilerlemesine zemin hazırlayabilir.
• Kronik stres, vücudun bağışıklık yanıtını etkileyebilir ve ağız bakım alışkanlıklarının bozulmasına yol açabilir. Stres dönemlerinde diş sıkma (bruksizm) gibi alışkanlıklar da artabilir; bu durum periodontal dokular üzerinde ek yük oluşturabilir. Tek başına neden olmasa da süreci hızlandıran faktörler arasında sayılır.
• Bazı kişiler diş eti hastalıklarına daha yatkın olabilir. Ailede periodontal hastalık öyküsü bulunması, kişinin riskini artırabilir.
• Çapraşıklık, dişlerin sıkışık dizilimi, hatalı dolgular, taşkın kenarlı kaplamalar veya uyumsuz protezler gibi durumlar plak birikimini artırabilir. Bu bölgeler iyi temizlenemediğinde diş eti çizgisinde kronik iltihap gelişebilir.
• Uzun süreli yetersiz beslenme, ağız dokularının kendini yenileme kapasitesini olumsuz etkileyebilir. Bu durum, diş etinin iltihaba daha açık hale gelmesine katkıda bulunabilir.
• Tükürüğün azalması (ağız kuruluğu), bakteri yükünü artırabilir ve diş eti problemlerine zemin hazırlayabilir. Bazı ilaçlar veya bazı sağlık durumları ağız kuruluğunu artırabilir.

Diş Eti Hastalıkları Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Diş eti hastalıkları tedavi yöntemleri hastalığın seviyesine, yaygınlığına, kişinin ağız bakım alışkanlıklarına ve varsa diğer risk faktörlerine göre planlanır. Uygulanabilecek başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:

Diş taşı temizliği (detartraj)

Tedavinin ilk basamağı, diş yüzeylerindeki diş taşlarının profesyonel olarak temizlenmesidir. Bunun için detartraj işlemi yapılır. Bu işlem, diş eti çizgisi üzerindeki taşların uzaklaştırılmasıdır. Daha sonra polisaj işleme ile yüzey pürüzlerini azaltılır ve plağın tutunması zorlaştırılır.

Küretaj ve kök yüzeyi düzleştirme 

Diş eti hastalığı ilerleyip diş eti ile diş arasında “cep” oluştuğunda, sadece yüzey temizliği yeterli olmayabilir. Bu durumda, diş eti altındaki (subgingival) bakteri birikimi temizlenir. Küretaj ile diş eti altındaki taş ve plak uzaklaştırılır, kök yüzeyi daha pürüzsüz hale getirilir. Bu işlem çoğu zaman lokal anestezi ile seanslar halinde uygulanır.

İlaç tedavileri 

Diş eti hastalığının şiddetine, yaygınlığına ve kişinin genel sağlık durumuna göre hekim gerekli görürse ilaç tedavisi planlayabilir. Antibiyotikler her diş eti hastasına rutin verilmez. Seçilmiş vakalarda, özellikle ileri enfeksiyon durumunda veya cerrahi planlanan durumlarda antibiyotik tedavisi düşünülebilir.

Periodontal cerrahi tedaviler

Periodontal cerrahi tedaviler, ileri evre diş eti hastalıklarında derin ceplerin azaltılması, enfekte dokuların temizlenmesi ve kaybedilen destek dokuların mümkün olduğunca yeniden kazanılması amacıyla uygulanır. 

Bu kapsamda en sık başvurulan yöntemlerden biri flep operasyonudur. Bu işlemde, iltihaplı dokular temizlenir ve diş eti yeniden konumlandırılır. İleri kemik kaybı bulunan vakalarda kemik grefti (kemik tozu uygulamaları) planlanabilir. Diş eti çekilmesi olan hastalarda bağ dokusu grefti gibi yumuşak doku cerrahileri tercih edilebilir. Uygun durumlarda lazer destekli periodontal cerrahiler de uygulanabilir. 

Lazer destekli periodontal tedaviler

Diş eti ceplerindeki bakteri yükünü azaltmak ve iyileşmeyi desteklemek amacıyla lazer uygulamaları kullanılabilir. Bu sayede, dokulara daha hassas bir şekilde temizlenirken işlem konforu da artırılır.

Kontrol ve bakım

Diş eti hastalıkları, tedavi edilse bile tekrarlama eğilimi olan kronik problemlerdir. Bu nedenle tedavi sonrası bakım dönemi oldukça önemlidir. Düzenli periodontal kontroller ve profesyonel temizlik genellikle 3-6 ay aralıklarla planlanır (kişiye göre değişir). Evde ağız bakımı eğitimi ve takibi için doğru fırçalama tekniği, diş ipi/arayüz fırçası kullanımı, gerekiyorsa ağız duşu gibi yardımcılar kullanılır.

Diş Eti Hastalıkları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diş Eti Kanseri Nasıl Belli Olur?

Uzun süre iyileşmeyen yara, kanama, şişlik, renk değişikliği ve ağrısız sert kitle gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Diş Eti Enfeksiyonu Nereye Vurur?

Tedavi edilmezse çevre dokulara, çene kemiğine ve nadiren kan yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Diş Eti Hastalıkları İyileşir mi?

Erken evrede tamamen iyileşebilir, ileri evrede ise kontrol altına alınarak ilerlemesi durdurulabilir.

Diş Eti İltihabı Hangi Organlara Zarar Verir?

Kalp-damar sistemi başta olmak üzere diyabet kontrolü ve genel bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.

Diş Eti Hastalıklarına Hangi Bölüm Bakıyor?

Diş eti hastalıklarının tanı ve tedavisi Periodontoloji (Diş Eti Hastalıkları) bölümü tarafından yapılır.

Diş Eti İltihabı Vücuda Zarar Verir mi?

Evet, kronik iltihap vücutta sistemik inflamasyonu artırarak genel sağlığı olumsuz etkileyebilir.

Diş Eti Hastalığı Hangi Vitamin Eksikliğinden Olur?

Özellikle C vitamini eksikliği diş eti sağlığını olumsuz etkileyebilir ve kanama eğilimini artırabilir.

Sağlıksız Diş Eti Nasıl Görünür?

Kızarık, şiş, kolay kanayan ve bazen çekilmiş bir görünüm sağlıksız diş etinin tipik belirtileridir.

Hindistan Cevizi Yağı Diş Etine Sürülür mü?

Hindistan cevizi yağı destekleyici olarak kullanılabilir ancak tek başına diş eti hastalığını tedavi etmez.

Antidepresan Diş Eti Çekilmesi Yapar mı?

Doğrudan çekilmeye neden olmaz ancak ağız kuruluğuna yol açarak dolaylı olarak diş eti problemlerini artırabilir.

Diş Eti Hastalıkları Nasıl Geçer?

Profesyonel diş taşı temizliği, gerekli durumlarda ileri periodontal tedavi ve düzenli ağız bakımıyla kontrol altına alınır.

Diş Eti Hastalıklarına Evde Ne İyi Gelir?

Doğru fırçalama, diş ipi kullanımı ve düzenli ağız hijyeni uygulamaları iyileşmeye destek olur.

Diş Eti Tedavi Edilmezse Ne Olur?

İlerleyerek kemik kaybına, dişlerde sallanmaya ve sonunda diş kaybına yol açabilir.