Boş Gebelik Nedir? Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Boş gebelik başlangıçta normal gebelikten ayırt edilemeyebilir. Gebelik hormonu üretimi devam ettiği için gebelik testi pozitif olabilir ve erken gebelik belirtileri görülebilir.

Boş Gebelik Nedir?

Boş gebelik (anembriyonik gebelik), döllenmiş bir yumurtanın rahim duvarına tutunarak gebelik kesesini ve plasenta dokusunu oluşturmasına rağmen, içerisinde bir embriyonun gelişmemesi durumudur. Tıp literatüründe erken gebelik kayıplarının en sık nedenleri arasında gösterilen bu tablo, gebelik kesesinin ultrasonografik incelemelerde boş görünmesiyle karakterizedir.

Gebeliğin ilk haftalarında vücut normal bir gebelik varmış gibi hormon üretmeye devam eder. Bu durum anne adayında tüm erken gebelik semptomlarının hissetmesine yol açabilir. Erken evre ultrason muayeneleri ile teşhis edilen boş gebelik, kadın üreme sağlığında sık karşılaşılan ve genellikle tekrarlamayan geçici bir tablodur.

Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz

Boş Gebelik Neden Olur?

Boş gebelik tablosunun ortaya çıkmasındaki ana etken, döllenme aşamasındaki hücresel ve genetik düzensizliklerdir. Sperm ve yumurta hücresinin birleşmesiyle başlayan süreçte hücresel bölünme hızı ve kalitesi belirleyicidir. Hücre bölünmesi sırasında meydana gelen kromozomal sayı veya yapı bozuklukları, vücudun embriyo gelişimini durdurmasına neden olur.  Bununla birlikte plasenta ve gebelik kesesini oluşturan trofoblastik dokular büyümeye devam ettiği için gebelik kesesi oluşur ancak embriyo oluşamaz veya gelişiminin çok başında emilerek kaybolur. Boş gebeliğin nedenleri şunlardır: 

• Kromozomal Anomaliler: Döllenme anında sperm veya yumurtadan kaynaklanan genetik eşleşme hataları.
• Kalitesiz Gamet Hücreleri: Sperm veya yumurta hücresinin yapısal olarak embriyo oluşturma yeteneğinin yetersiz olması.
• Hatalı Hücre Bölünmesi: Zigotun ilk bölünme safhalarında meydana gelen hücresel aksaklıklar.
• İleri Ebeveyn Yaşı: Yumurta ve sperm hücrelerindeki genetik hasar riskinin yaşla birlikte artması.

Boş Gebelik Belirtileri Nelerdir?

Boş gebelik, ilk haftalarda tamamen sağlıklı bir gebelik süreciyle aynı klinik belirtileri gösterir. Vücutta salgılanan beta-hCG hormonu nedeniyle idrar ve kan gebelik testleri pozitif sonuç verir. Adet gecikmesi, mide bulantısı ve göğüslerde hassasiyet gibi erken gebelik semptomları yaşanır ancak zamanla embriyonun bulunmaması nedeniyle hormon seviyelerindeki artış yavaşlar ve vücut gebeliği sonlandırma eğilimine girer. Bu aşamada lekelenme ve kasık ağrıları gibi düşük belirtileri ortaya çıkabilir.

Boş gebelik belirtileri şunlardır:

• Adet gecikmesi ve pozitif çıkan gebelik testleri
• Göğüslerde dolgunluk ve hassasiyet hissi
• Mide bulantısı, halsizlik ve yorgunluk
• Vajinal lekelenme veya kahverengi damlama şeklinde kanama
• Alt karın bölgesinde hafif şiddetli kramplar
• Gebelik belirtilerinin aniden hafiflemesi veya durması

Normal Gebelik ile Boş Gebelik Arasındaki Farklar Nelerdir?

Gebeliğin başlangıcında benzer semptomlar izlense de klinik değerlendirmelerde belirgin ayrışmalar mevcuttur. Aşağıdaki tabloda normal gebelik ile boş gebelik arasındaki temel farklar gösterilmektedir:

Boş Gebelik Tanısı Nasıl Konulur?

Boş gebelik tanısı, uzman bir hekim tarafından yapılan ultrason muayeneleri ve laboratuvar analizleri sonucunda konulur. Erken gebelik takibinde transvajinal ultrasonografi (TVUS) en güvenilir tanı aracıdır. Yapılan incelemelerde gebelik kesesinin ortalama çapı 25 milimetre veya daha fazla olmasına rağmen kese içerisinde embriyo veya yolk kesesi (besleme kesesi) görülmüyorsa anembriyonik gebelik tanısı değerlendirilir. Tanıdan emin olunamadığı şüpheli durumlarda kanda beta-hCG takibi yapılır ve 7-10 gün sonra ultrason muayenesi tekrarlanarak durum netleştirilir.

Boş Gebelik Tedavisi Nasıldır?

Boş gebelik tanısı kesinleştikten sonra rahim içerisindeki dokuların güvenli bir şekilde tahliye edilmesi hedeflenir. Gelişmeyen gebelik dokularının vücuttan uzaklaştırılması için hekim kontrolünde farklı yaklaşımlar uygulanabilir. Bazen vücut dokuları kendiliğinden düşük yoluyla atabilir ancak enfeksiyon ve yoğun kanama riskini önlemek amacıyla tıbbi müdahale sıklıkla tercih edilir. Günümüzde en sık ve güvenilir uygulanan yöntem, vakum aspirasyon tekniği ile yapılan kürtaj işlemidir. Bu yöntem rahim dokusuna zarar vermeden lokal veya genel anestezi altında kısa sürede tamamlanır.

Boş gebelik tedavisi ve yönetiminde izlenen süreçler aşağıdakilerden biri olabilir:

• Kendiliğinden Düşme Takibi: Dokuların doğal süreçle rahimden atılmasının hekim gözetiminde beklenmesi.
• Vakum Aspirasyon (Cerrahi Tahliye): Rahim içinin steril koşullarda ve ağrısız biçimde temizlenmesi.
• Sonrasında Ultrason Kontrolü: Rahim içinde parça kalmadığının ve doku iyileşmesinin doğrulanması.

Boş Gebelik ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Boş Gebelik Ultrasonda Nasıl Görünür?

Ultrasonda rahim içerisinde gebelik kesesi görülür ancak gebelik kesesinin içinde embriyonik yapı beklenen şekilde izlenmez. Kesin değerlendirme, gebelik kesesinin ölçümü ve gebelik haftasıyla birlikte yapılır.

Boş Gebelik Kaçıncı Haftada Belli Olur?

Boş gebelik çoğunlukla ilk trimesterde, özellikle erken gebelik ultrasonlarında fark edilir; transvajinal ultrasonda yaklaşık 7-9. haftalarda embriyonun görülmesi beklenir. Ancak gebelik haftasının yanlış hesaplanması durumunda daha erken yapılan ultrasonda embriyonun henüz görülmemesi mümkündür.

Boş Gebelik Sonrası Ne Yapılır?

Tanı kesinleştirildikten sonra gebeliğin kendiliğinden sonlanmasının beklenmesi, tıbbi tedavi veya cerrahi boşaltma seçeneklerinden uygun olanı değerlendirilir. Seçim, kişinin klinik durumuna ve hekim değerlendirmesine göre yapılır.

Boş Gebelik ile Düşük Aynı Şey midir?

Boş gebelik, embriyonun gelişmediği bir erken gebelik kaybı türüdür; bu nedenle düşük kapsamında değerlendirilir. Ancak diğer düşüklerde embriyo başlangıçta gelişmiş olabilirken, boş gebelikte embriyo hiç oluşmayabilir veya çok erken dönemde gelişimini durdurabilir.

Boş Gebelik Tanısı İçin Tekrar Ultrason Ne Zaman Yapılır?

İlk ultrason bulguları kesin tanı için yeterli değilse kontrol ultrasonu yapılır. Transvajinal ultrasonda fetal pol görünmüyor ve ortalama gebelik kesesi çapı 25 mm'nin altındaysa tanı koymadan önce en az 7 gün sonra tekrar ultrason yapılması önerilmektedir; diğer ölçüm ve ultrason koşullarında süre farklı olabilir.

Boş Gebelikte Beta hCG Nasıl Değişir?

Boş gebelikte embriyo gelişmese bile gebelik dokuları beta-hCG üretmeye devam edebildiğinden hormon düzeyi başlangıçta yükselebilir. Tanı yalnızca beta hCG değerine göre konulmaz; seri ölçümler ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.

Gebelik Kesesi Boşsa Kesin Olarak Düşük Anlamına mı Gelir?

Hayır. Özellikle gebeliğin çok erken döneminde yapılan ultrasonda embriyonun henüz görülmemesi normal olabilir bu nedenle kesin tanı için gebelik kesesinin ölçümü, gebelik haftası ve gerektiğinde tekrarlanan ultrason değerlendirilir.

Embriyonun Ultrasonda Görünmemesinin Başka Nedenleri Olabilir mi?

Evet. Gebelik haftasının yanlış hesaplanması, geç yumurtlama veya gebeliğin beklenenden daha erken olması embriyonun henüz görüntülenememesine neden olabilir. Bu nedenle tek bir erken ultrason sonucu ile boş gebelik tanısı konulmaması gerekebilir.

Boş Gebelik Tanısı Konulmadan Önce Hangi Kriterler Değerlendirilir?

Gebelik kesesinin ortalama çapı, fetal pol veya embriyonun görülüp görülmediği, kalp aktivitesi, gebelik haftası ve önceki ultrason sonuçları değerlendirilir. Gerektiğinde seri beta hCG ölçümleri ve kontrol ultrasonları da tanısal sürece dahil edilir.

Boş Gebelik Tekrarlar mı?

Bir kez boş gebelik yaşanması sonraki gebeliğin de boş gebelik olacağı anlamına gelmez. Çoğu vakada neden rastlantısal kromozomal değişikliklerdir ve daha sonraki gebelikler normal şekilde ilerleyebilir.

Boş Gebelikte Gebelik Belirtileri Devam Eder mi?

Evet. Gebelik dokuları bir süre hormon üretmeye devam edebildiğinden bulantı, göğüs hassasiyeti veya pozitif gebelik testi gibi belirtiler görülebilir. Gebelik ilerledikçe hormon düzeyleri değiştiğinde bu belirtiler azalabilir.