El Yanığı Sonrası Onarım Nasıl Yapılır?

El yanığı; sıcak sıvı, buhar, kimyasal madde, elektrik teması ve alev gibi etkenler dolayısıyla el bölgesinde oluşan deri hasarıdır. Mutfak kazalarında sıklıkla karşılan bir durum olan el yanıkları; hareket kabiliyetini, kavrama-tutma gibi fonksiyonları ve görünümü olumsuz etkilemektedir. El yanığı sonrası uygulanan tedavilerle büyük oranda başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Ancak en iyi sonuçlara ulaşmak için erken müdahale gereklidir. 

El Yanığı Nedir?

Kaynama derecesine ulaşmış sıvılar, elektrik teması, aşırı güneş maruziyeti, buhar ve alev gibi faktörler dolayısıyla el dokusunda oluşan cilt hasarı, el yanığı olarak adlandırılmaktadır. Genellikle ütü yaparken, yemek pişirirken, kaynar bir içecek tüketilirken veya elektrikle uğraşırken el yanıkları ile çok sık karşılaşılmaktadır. Bu gibi durumlarda parmakların, el fonksiyonunun ve estetik görünümün korunması için vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerekmektedir. 

El Yanığı Hakkında Detaylı Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Yanık Dereceleri Nelerdir?

Isı, kimyasal veya elektriğe bağlı olarak gelişen el yanıklarının şiddetinin anlaşılması, doğru tedavinin planlanması açısından önemlidir. Cildin katmanlarına göre yapılan sınıflandırma ve yanık dereceleri şu şekildedir: 

1. Derece Yanık: Derinin en dış katmanının etkilendiği, basit tedavilerle iyileşme sağlanabilen, kızarıklık ve hafif şişlikle kendini gösteren yanık çeşididir. 

2. Derece Yanık: Yanığın, derinin daha derin katmanlarına ilerlediği, su dolu kabarcıkların ve ağrının oluştuğu yanık çeşididir. 

3. Derece Yanık: Derinin hatta kas, tendon ve kemik gibi derin dokuların da etkilendiği, sinir uçlarının zarar gördüğü ve acil müdahale gerektiren yanık çeşididir. 

El Yanıkları İçin Uygulanan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Yanık oluştuğu durumlarda evde uygulanan diş macunu, yoğurt, yumurta akı ve buz gibi yöntemler, yanlış ve farklı komplikasyonlara yol açabilen uygulamalardır. Bu tarz bilinçsiz müdahalelerde bulunmadan en kısa zamanda bir acil servise başvurulması gerekmektedir. Uzman gözetiminde uygulanan el yanığı tedavileri şu şekildedir: 

Soğutma

Yüzeysel yanıklarda, anlık serinleme ve sızıyı azaltma ihtiyacı için el, soğuk olmayan suyun altında kısa süreli olarak tutulabilir. 

İlaç Tedavisi 

Hekim, el yanığını inceledikten ve hastanın ihtiyacını belirledikten sonra antibakteriyel kremler, enfeksiyon geliştiği durumlarda antibiyotikler ve ağrı kesici ilaçlar reçete etmektedir. 

Sargı

Açık yara oluştuğu durumlarda ve derin yanıklarda ilaç sürüldükten sonra sargı ile bölge kapatılabilir ve bölgenin mikrop kapması önlenebilir. 

El Yanığı Sonrası Onarım Nasıl Yapılır? 

Hafif yanıklar, evde yapılabilecek uygulamalar ve ilaçlarla rahatlıkla kontrol altına alınabilmektedir. Ancak derinin daha derin katmanlarına nüfuz eden, kas ve tendonlara zarar vererek hareket kısıtlılığı yaratan 2. ve 3. derece yanıkların onarımı için şu uygulamalar yapılmaktadır:

Deri Grefti

Sağlıklı doku, hareket kabiliyetini geliştirmek ve yara iyileşmesini hızlandırmak için yanık bölgesindeki hasarlı dokuya nakledilir. Deri grefti ile yaranın kapanma süreci hızlanır ve bu sayede enfeksiyon oluşumu önlenir. 

Flep Cerrahisi 

El yanığında kemik, damar, tendon veya sinir gibi derin yapılar açığa çıktığında flep teknikleri ile sağlıklı bir doku, kendi kan damarları ile birlikte eldeki yanık bölgesine taşınır. Flep ameliyatı ile estetik ve fonksiyonel olarak başarılı sonuçlara ulaşılır. 

Rekonstrüktif Cerrahi

El yanığı iyileştikten sonra hareket kısıtlılığı devam ediyorsa rekonstrüktif cerrahi uygulamaları ile elin hareket kabiliyeti artırılır ve estetik görünüm iyileştirilir. 

Fizik Tedavi ve El Egzersizleri

Deri grefti ve flep cerrahisi sonrasında yanık bölgesindeki hareket kabiliyetini korumak adına fizik tedavi seanslarına katılım sağlanması tavsiye edilir. Esneklik kazandıracak, el kavrama gücünü artıracak ve ince motor becerileri geliştirecek egzersizlerle iyileşme süreci desteklenir. 

Greft ve Flep Uygulamalarına Hangi Durumlarda Başvurulur?

Her el yanığı için yenileyici uygulamalara gerek duyulmamaktadır. Rekonstrüktif cerrahiye ihtiyaç duyulması için parmakların veya eklemlerin hareketsiz kalması, yanık sonrası belirgin izlerin oluşması, işlevsel eksikliklerin iş ve sosyal yaşama etki etmesi, esneklik kaybı ve estetik kaygı gibi durumların oluşması gerekmektedir. 

İleri derece yanık tedavisi gerektiren durumlarda cilt analizi, yanık kontrolü ve mevcut sağlık durumu incelendikten sonra hekim tarafından en doğru yöntem belirlenmekte ve operasyon planlaması yapılmaktadır. 

El Fonksiyonlarının Tam Olarak Geri Dönmesi Mümkün müdür?

El fonksiyonlarını güçlendirmek, görünümü iyileştirmek ve esnekliği geri kazandırmak için yapılan onarım tedavilerinde iyileşme süreci, yaralanmanın ciddiyetine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. 

Genel olarak cilt konforunu destekleyen nemlendirici uygulamalar, dokuyu yumuşatmaya yardımcı olan yara masajları ve fizik tedavi egzersizleri ile tam iyileşme sağlanabilmektedir. Bu süreçte enfeksiyonu önlemeye, dengeli beslenmeye, su tüketimine ve yara bölgesinin korunmasına maksimum hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir. 

El Yanığı Sonrası Onarım İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

1, 2 ve 3. derece yanıklarda, hafif ve ileri düzeyli tedavi gerektiren durumlarda, greft ve flep cerrahisi operasyonlarında tam kapsamlı sağlık kuruluşlarının Dermatoloji (Cildiye) ve Estetik, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi bölümlerine başvurulması gerekmektedir.

El Yanığı Sonrası Onarım Hakkında Sık Sorulan Sorular

Rekonstrüksiyon Tedavileri ile Yara İzleri İyileşir mi?

El yanığı sonrası onarım, yanığın derinliği, etkilenen alanın büyüklüğü ve tendon, sinir, damar ya da kemik gibi yapıların zarar görüp görmediğine göre değişiklik gösterir. Genel olarak greft, flep ve mikrocerrahi uygulamaları ile başarılı bir iz tedavisi uygulanabilir. 

El Yanığı Sonrası Tedaviye Ne Zaman Başlanmalıdır?

El yanığı vücudun geniş bir alanını kapsıyorsa, yaradan akıntı geliyorsa, ağrı ve kızarıklık gibi belirtiler varsa, yanık daha derin katmanlara ulaşmışsa vakit kaybetmeden doktora danışılmalıdır.

Deri Grefti ile Flep Cerrahisi Arasındaki Fark Nedir?

Vücudun sağlıklı olan başka bir bölgesinden alınan ince veya tam kat deri parçasının yara üzerine nakledilmesi deri greftidir. Greftin yaşayabilmesi için altındaki dokunun yeterli kan dolaşımına sahip olması gerekir. Flep cerrahisi ise deriyle birlikte yağ dokusu, fasya, kas veya gerektiğinde kemiğin kendi damarları korunarak ya da mikrocerrahi ile yeniden damar bağlantısı kurularak taşınmasıdır. Flep canlı kan dolaşımına sahiptir.

El Yanığı Onarımında Mikrocerrahi Ne Zaman Gerekli Olur?

Geniş alandaki derin doku kayıplarında, daha önce başarısız bir onarım geçirmiş hastalarda, tendon, sinir, damar veya kemiklerin açıkta kaldığı yanıklarda ve kompleks el yanıklarında mikrocerrahiye başvurulur.

El Yanığında Lazer Tedavisi mi Cerrahi Onarım mı Daha Etkilidir?

Lazer tedavisi ile cerrahi onarım birbirinin alternatifi değildir. Lazer tedavisi ise genellikle yara iyileştikten sonra gelişen yanık izlerinin tedavisinde kullanılır.