Çarpık Diş Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Çarpık diş, dişlerin çene üzerinde düzensiz dizilimi, eğri veya üst üste binmiş şekilde konumlanması durumudur ve hem estetik hem de fonksiyonel sorunlara yol açar. Genetik faktörler, çocuklukta parmak emme alışkanlığı, erken süt dişi kaybı, çene yapısının yetersiz olması veya fazla diş varlığı çarpık dişlerin ana nedenleri arasında yer alır.

Çarpık dişler düzgün temizlenemediği için çürük, diş eti hastalıkları ve çiğneme problemlerine neden olabilir. Tedavi yöntemleri arasında tel tedavisi (braket), şeffaf plaklar (invisalign), lingual ortodonti ve bazı ciddi vakalarda cerrahi müdahaleler bulunur.

Çarpık Diş Nedir?

Çarpık diş, diş dizisinin çene kemikleri üzerinde olması gereken düzgün konumdan saparak yamuk, eğri veya düzensiz bir şekilde dizilmesi durumudur. Normal koşullarda dişler çene kemikleri üzerinde belirli bir düzen ve sıralama içinde yer almalıdır.

Öte yandan çeşitli nedenlerle bu düzen bozulduğunda dişler arasında boşluklar oluşabilir, dişler üst üste binebilir veya farklı açılarda dizilim gösterebilir.

Çarpık diş sorunu sadece estetik bir kaygı değil, aynı zamanda çiğneme fonksiyonunu, konuşmayı ve ağız sağlığını da olumsuz etkileyebilen bir durumdur. Bu nedenle erken teşhis ve uygun tedavi yöntemleriyle düzeltilmesi önem taşır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Çarpık Diş Nasıl Tedavi Edilir?

Çarpık diş tedavisi ortodontik yöntemler veya protetik uygulamalarla gerçekleştirilebilir. Ortodontik tedavi uygulanmayan durumlarda diş eti tedavileri, dolgular ve protetik işlemler kullanılabilir.

Diş teli tedavisi, dişlerin ve diş etlerinin yeterli güçte olması koşuluyla her yaş grubuna uygulanabilir. Tedavi seçimi hastanın çarpıklık derecesine, çene yapısına ve estetik beklentilerine göre belirlenir.

Çarpık diş tedavisi yöntemleri şunlardır:

• Metal Diş Telleri
• Seramik Diş Telleri
• Şeffaf Plak Tedavisi
• Lingual Diş Telleri
• Çene Düzeltme Ameliyatı

Metal Diş Telleri

Metal diş telleri sabit braketler, bantlar ve esnek teller kullanılarak dişlere yerleştirilir. Karmaşık ve ileri derecedeki diş çarpıklığı durumları için etkili bir seçenektir. Dayanıklı yapısı sayesinde güçlü düzeltme kapasitesi sunar.

Seramik Diş Telleri

Seramik braketler ve ark telleri şeffaf veya diş renginde olduğu için metal tellere göre estetik açıdan daha az göze çarpar. Dişleri düzenleme işlevi metal braketlerle aynıdır ancak seramik malzeme lekelenmeye ve kırılmaya karşı daha hassastır.

Şeffaf Plak Tedavisi

Şeffaf plaklar kullanıldığı için ağızda minimum düzeyde fark edilir. Genellikle gençler ve yetişkinler tarafından tercih edilen bu yöntemde plaklar hastanın ağız yapısına uyacak şekilde özel olarak üretilir. Çıkarılabilir olması kullanım kolaylığı sağlar.

Lingual Diş Telleri

Lingual diş telleri dişlerin dile bakan yüzeyine, yani arka tarafına yapıştırılır. İşlev olarak metal diş telleriyle benzerlik gösterir ancak dışarıdan görünmez. Dişlerin temizlenmesi diğer yöntemlere göre daha zordur ve ciddi diş çarpıklığı olan kişilere önerilmez.

Çene Düzeltme Ameliyatı

Çene düzeltme ameliyatı çene gelişim bozukluğu olan hastalarda uygulanan cerrahi bir tedavi yöntemidir. Ortognatik cerrahi olarak adlandırılan bu işlemde çene kemikleri yeniden konumlandırılır. Diş telleriyle birlikte planlanan bu yöntem iskelet kaynaklı çarpıklık problemlerinin çözümünde kullanılır.

Çarpık Diş Neden Olur?

Genellikle kalıcı dişler her zaman düzgün ve dengeli bir şekilde çıkar fakat bazen çocukluktan gelen yanlış uygulamalar sebebiyle çarpık diş problemi meydana gelebilir.

Yanlış hizalanmış dişlerin oluşumunda genetik faktörler, yetersiz beslenme, ağız alışkanlıkları, diş hastalıkları ve uygun olmayan ağız hijyeni gibi çeşitli nedenler rol oynamaktadır.

Çarpık Diş Ne Kadar Sürede Düzelir?

Çarpık diş tedavisinin süresi hastanın diş yapısındaki bozukluk, yamukluk veya kapanış sorunlarının derecesine göre 6 ay ile 36 ay arasında değişir.

Hafif düzeyde yamukluk ve boşluk bulunan durumlarda en az 6 aylık bir tedavi süreci yeterli olabilir. İleri derecede çarpıklık ve kapanış bozukluklarında ise tedavi süresi 36 aya kadar uzayabilir.

Hastanın yaşı, tedaviye uyum düzeyi ve genel sağlık durumu iyileşme sürecini etkileyen faktörler arasındadır. Ortalama tedavi süresi 20 ay olup genellikle tam düzelme sağlanmaktadır.

Çocuklarda Çarpık Diş Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çocuklarda çarpık diş tedavisi ortodontik yöntemlerle gerçekleştirilir ve çocuğun ilk ortodontik muayenesinin 7 yaş civarında yapılması önerilir.

Öte yandan 4-5 yaşlarında yapılacak erken muayeneler de önem taşımaktadır. Bu dönemde çene ile ilgili bozukluklar tespit edilebilmekte, yanlış yutkunma ve ağız solunumu gibi ilerleyen yıllarda çene problemlerine neden olabilecek fonksiyon bozuklukları düzeltilebilmektedir.

Tedavi planlaması çocuğun yaşına, çarpıklık derecesine ve çene gelişim durumuna göre belirlenir. Ortodontik tedaviler çoğunlukla tüm kalıcı dişlerin sürmesinin ardından 11-12 yaş civarında başlatılır. Bununla birlikte, iskeletsel bozuklukların mevcut olduğu durumlarda çocuğun büyüme dönemi tamamlanmadan ortodonti uzmanı tarafından müdahale edilmesi gerekebilir.

Tedavide hareketli apareyler, sabit diş telleri, şeffaf plaklar ve ağız dışı apareyler gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Süt dişinin erken çekilmesi gereken durumlarda, altındaki kalıcı dişin sürebileceği alanın korunması amacıyla yer tutucu uygulanması gerekmektedir.

Erken teşhis ve zamanında yapılacak müdahale sayesinde ileriki dönemlerde daha karmaşık tedavi ihtiyacı önlenebilmektedir. Düzenli diş hekimi kontrolleri ve uygun tedavi zamanlamasının çocuğun diş ve çene sağlığının korunmasındaki rolü büyüktür.

Çarpık Diş Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Çarpık diş tedavisi sonrası dönem, tedavinin kalıcılığı ve ağız sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Ortodontik tedavi tamamlanıp teller çıkarıldıktan sonra dişler yeni yerlerine henüz oturmamış olup, dişi destekleyen kemik dokusu ortodontik kuvvetlerin etkisinden dolayı hala yumuşak durumdadır.

Bu nedenle tedavi sonrası dönemde belirli kurallara uyulması, hem tedavinin başarısının sürdürülmesi hem de ağız sağlığının korunması için gereklidir.

Çarpık diş tedavisi sonrası dikkat edilmesi gerekenler aşağıdaki gibidir:

• Pekiştirme apareylerinin düzenli kullanımı
• Ağız hijyeninin korunması
• Aparey bakımı
• Beslenme alışkanlıklarına dikkat
• Düzenli kontroller
• Aparey koruma önlemleri
• Yaşam tarzı düzenlemeleri

Çarpık Diş Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Çarpık diş hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.

Çarpık Dişler Telsiz Düzelir mi?

Çarpık dişler şeffaf plaklar ile telsiz olarak düzeltilebilmektedir.

Çarpık Diş Çekilir mi?

Ortodonti tedavisinde yer darlığı varsa genellikle küçük azı dişlerinin çekimi gerekebilir.

Çarpık Diş Genetik midir?

Çarpık diş genetiktir ve ebeveynlerden birinde veya her ikisinde çarpık diş olması çocukların dişlerinde de çarpıklık olma ihtimalini yükseltir.

Çarpık Diş Kaplama Olur mu?

Çarpık dişe kaplama yapılır ve özellikle ön dişlerde bulunan çapraşıklar için porselen lamina veneer tedavisi uygulanmaktadır.

Çarpık Dişe Zirkonyum Olur mu?

Çarpık dişe zirkonyum kaplama yapılabilir ve hafif çarpıklıkların düzeltilmesi için etkili bir tedavi yöntemidir.

1 Yamuk Diş İçin Tel Takılır mı?

Tek yamuk diş için tel takılabilir ve kısa süreli ortodonti tedavisiyle düzeltilebilir.

Yamuk Dişler Tel Olmadan Nasıl Düzelir?

Yamuk dişler şeffaf plaklar kullanılarak tel olmadan düzeltilebilir.

Yamuk Dişler Kaplama ile Düzelir mi?

Yamuk dişler kaplama ile düzelir ve özellikle ön dişlerde bulunan çapraşıklar için porselen lamina veneer veya lamine diş kaplama uygulanabilir.

Çocuklarda Yamuk Çıkan Diş Düzelir mi?

Çocuklarda süt dişinin yamuk çıkması genellikle herhangi bir müdahale gerektirmez ve birçok durumda dilin ve dudağın etkisi ile düzelebilir.