Apse Nedir, Nasıl Geçer? Apse Nedenleri ve Tedavisi

Apse vücudun herhangi bir bölgesinde bakteri kaynaklı enfeksiyon sonucu gelişen, içi iltihap dolu sınırlı doku birikimidir. En çok bilinen çeşidi diş apsesidir.

Bağışıklık sisteminin enfeksiyona verdiği yanıtla oluşan apse cilt, diş, iç organlar veya yumuşak dokularda görülebilir ve tedavi edilmediğinde enfeksiyonun yayılmasına yol açabilir.

Erken tanı ve uygun tedavi, apseye bağlı komplikasyonların önlenmesi açısından önem taşır.

Apse Nedir?

Apse irin içeren iltihaplı bir oluşumdur. Çoğunlukla bakteriyel enfeksiyonlar sonucunda ortaya çıkar.

Bakterilerin dokuya yerleşmesiyle bağışıklık sistemi aktive olur ve bölgeye beyaz kan hücreleri yönlendirilir. Bu süreçte ölü dokular, mikroorganizmalar ve savunma hücreleri birleşerek irin oluşumuna neden olur.

Diş apsesi ise diş dokusu, diş çevresi ya da dişi destekleyen kemik yapıda gelişen, bakteri kaynaklı sınırlı bir enfeksiyondur. İltihap alanında cerahat birikimiyle karakterizedir. Diş apseleri, enfeksiyonun yerleştiği bölgeye göre farklı tiplerde görülebilir.

Diş kök ucunda oluşan apse periapikal apse olarak tanımlanır, diş etinde gelişen apse ise periodontal apse olarak adlandırılır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Apse Neden Çıkar?

Apse genellikle bakteriyel enfeksiyonlar sonucu oluşur. Vücut, enfeksiyonun yayılmasını önlemek için bakterileri sınırlı bir alanda toplar ve bu süreçte irin birikimi meydana gelir. Oluşan bu iltihaplı yapı apse olarak tanımlanır.

Apseye en sık neden olan durumlar arasında derin kesik ve yaralarla bakterilerin dokuya girmesi, kıl kökü iltihaplarının ilerlemesi, ter veya yağ bezlerinin tıkanması, enfekte dişler ve cerrahi sonrası gelişen enfeksiyonlardır. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde apse oluşma riski daha yüksektir.

Deri altı apselerse çoğunlukla küçük bir yara ya da kıl kökü yoluyla bakterilerin deri altına ulaşması sonucu gelişir. Vücudun enfeksiyonla mücadelesi sırasında irin birikmesiyle ortaya çıkar.

Apse çıkma nedenleri aşağıdaki gibidir:

• Derin yara ve kesikler.
• Kıl kökü iltihabı.
• Ter veya yağ bezlerinin tıkanması.
• Enfekte diş.
• Ameliyat sonrası enfeksiyon.
• Zayıf bağışıklık sistemi.

Apse Belirtileri Nelerdir?

Apse enfeksiyon sonucu oluşan ve irinle dolu iltihaplı bir şişliktir. Apse geliştiğinde vücut, enfeksiyona tepki olarak belirli ve ayırt edici belirtiler gösterir.

Apse belirtileri, apsenin bulunduğu bölgeye göre değişebilse de çoğu kişide benzer bulgularla ortaya çıkar.

En sık görülen apse belirtileri arasında şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı ve ağrı yer alırken ilerleyen durumlarda irin birikimi belirgin hale gelir ve enfeksiyon yayılıyorsa ateş ile halsizlik görülebilir.

Bazı vakalarda apse kendiliğinden açılarak içindeki irin dışarı akabilir.

Apse belirtileri aşağıda listelenmektedir:

• Apse bölgesinde şişlik ve sertlik.
• Kızarıklık ve sıcaklık artışı.
• Ağrı ve dokunmaya karşı hassasiyet.
• İrin (cerahat) birikimi.
• Ateş ve titreme.
• Halsizlik ve yorgunluk.
• İleri durumlarda apsenin patlaması.

Apse Tehlikeli mi?

Apse tedavi edilmediğinde tehlikelidir. Enfeksiyon çevre dokulara yayılabilir ve özellikle baş-boyun bölgesinde oluşan şişlikler solunumu zorlaştırarak hayati risk oluşturabilir.

Enfeksiyonun kana karışmasıyla gelişen septisemi, tüm vücudu etkileyen ve yaşamı tehdit eden ciddi bir durumdur.

Apsenin kendiliğinden patlaması geçici rahatlama sağlayabilir ancak bu durum enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmez ve mutlaka hekim değerlendirmesi gerekir.

Apse Nasıl Geçer?

Apse tedavisi enfeksiyonun kontrol altına alınması ve apseli alanda biriken irinin uzaklaştırılmasını amaçlar. Bu yaklaşım enfeksiyonun yayılmasını engellemek ve ağrı gibi şikayetleri azaltmak için gereklidir.

Tedavi yöntemi, apsenin bulunduğu bölgeye, boyutuna ve yayılım durumuna göre belirlenir. Bazı vakalarda antibiyotik kullanımı yeterli olurken, bazı durumlarda apse drenajı tercih edilebilir.

İleri veya derin apselerde cerrahi müdahale gerekebilir. Apse tedavisi, ciddi komplikasyonların önlenmesi için mutlaka hekim kontrolünde uygulanmalıdır.

Apse Tedavisi

Apse tedavisi biriken irinin (iltihabın) vücuttan güvenli şekilde boşaltılması ve enfeksiyonun kontrol altına alınmasına odaklanır. Bu yaklaşım apse bölgesindeki ağrıyı azaltır ve enfeksiyonun yayılmasını önler.

Apsenin yerine, büyüklüğüne ve şiddetine göre tedavi stratejisi değişir. Yüzeysel cilt apselerinde cerrahi drenaj ile irin boşaltılırken, daha derin ve büyük apselerde görüntüleme yöntemleriyle yönlendirilen drenaj veya cerrahi müdahale gerekebilir.

Antibiyotikler genellikle apse boşaltma işlemine eklenir çünkü apsenin içindeki iltihaplı boşluğa ilaçların doğrudan nüfuz etmesi sınırlıdır.

Bu nedenle irin boşaltılmadan antibiyotik tedavisi tek başına yeterli olmaz. Tedavi sürecinde enfeksiyonun yayılmasını engellemek ve iyileşmeyi hızlandırmak için drenaj işlemi zamanında uygulanmalıdır.

Apse Türlerine Göre Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Apse tedavisinde uygulanan yöntemler apse türüne, yerleşimine ve şiddetine göre değişmektedir fakat temel hedef, enfeksiyon odaklı iltihabın (irin) güvenli şekilde boşaltılması ve enfeksiyonun yayılmasının önlenmesidir.

Apse türlerine göre tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:

• Cerrahi drenaj
• Antibiyotik tedavisi

Cerrahi Drenaj

Cilt ve yumuşak doku apselerinde cerrahi drenaj ilk basamak tedavidir. Lokal anestezi altında apse üzerine küçük bir kesi yapılarak irin boşaltılır ve boşaltma sonrası bölge temizlenir.

Antibiyotik Tedavisi

Gerekli durumlarda enfeksiyonun yayılımını kontrol altına almak ve tekrarı önlemek için antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Büyük veya bağışıklık sistemi zayıf kişilerde bu yaklaşımlar daha erken dönemde planlanır.

İç organ apselerinde antibiyotik tedavisi damardan başlanarak enfeksiyonun sistemik kontrolü sağlanır. Bazı vakalarda ultrasonografi veya BT gibi görüntüleme yöntemleri rehberliğinde apse içine ince bir kateter yerleştirilerek minimal invaziv drenaj yapılır ve gerektiğinde cerrahi müdahale ile apse tamamen çıkarılır.

Her tür apse tedavisi mutlaka uzman bir hekim kontrolünde yürütülmelidir.

Apse Olan Bölgeye Ne İyi Gelir?

Apse tedavisinde hedef enfekte alanın temizlenmesi, iltihabın kontrol altına alınması ve ağrının azaltılmasıdır.

Uygulanacak yöntemler apsenin büyüklüğüne ve enfeksiyonun şiddetine göre belirlenir. Bazı durumlarda günde birkaç kez ılık suyla yapılan kompres, apsenin olgunlaşmasını ve irin akışını kolaylaştırabilir.

İyileşme sürecini desteklemek için bağışıklık sisteminin güçlü tutulması önemlidir. Bu süreçte el hijyenine dikkat edilmeli ve apse bulunan bölge temiz tutulmalıdır.

Apse İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Diş ve ağız kaynaklı apseler için ağız ve diş sağlığı bölümüne, vücutta oluşan apseler için genellikle genel cerrahi bölümüne başvurulur.

Apse Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Apse hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.

Apse ve İltihap Aynı Şey mi?

Apse, iltihabın bir türüdür ancak her iltihap apse değildir. Apse, içinde irin birikmiş sınırlı bir enfeksiyon alanını ifade eder.

Deri Altı Apse Neden Olur?

Deri altı apse genellikle bakterilerin küçük bir kesik, kıl kökü veya cilt tahrişi yoluyla vücuda girmesi sonucu oluşur.

Apse Kaç Günde Geçer?

Apse, uygun tedaviyle genellikle 7-10 gün içinde iyileşir. Tedavi edilmezse bu süre uzayabilir ve enfeksiyon yayılabilir.

Şişmiş Bir Apse Nasıl Geçer?

Şişmiş bir apse, doktor tarafından boşaltılıp uygun antibiyotik tedavisi uygulandığında geriler. Evde müdahale önerilmez.

Apse Nasıl Alınır?

Apse, steril koşullarda hekim tarafından küçük bir kesiyle boşaltılır. Bu işlem enfeksiyonun yayılmasını önlemek için kontrollü şekilde yapılır.

Evde Apse Boşaltılır mı?

Evde apse boşaltmak enfeksiyonun yayılmasına ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu nedenle tıbbi müdahale gerekir.

Apse Kendi Kendine Patlarsa Ne Olur?

Apse kendiliğinden patlarsa geçici rahatlama sağlanabilir ancak enfeksiyon tam temizlenmeyebilir ve tekrar edebilir.

Apse Tam Boşaltılmazsa Ne Olur?

Apse tam boşaltılmazsa enfeksiyon devam eder, ağrı artabilir ve apse yeniden oluşabilir.

Analda Apse Neden Olur?

Anal apse, makat çevresindeki bezlerin tıkanması ve bakterilerle enfekte olması sonucu gelişir.

Kıl Dönmesi Apsesi Nasıl Boşaltılır?

Kıl dönmesi apsesi, cerrahi yöntemle uzman tarafından boşaltılır. Sadece apsenin değil, altta yatan kıl dönmesinin de tedavi edilmesi gerekir.