Bocavirüs Nedir? Bocavirüs Belirtileri ve Tedavisi

Bocavirüs (HBoV), özellikle 2 yaş altı çocuklarda solunum yolu enfeksiyonu ve gastroenterite neden olur. Öksürük, ateş, burun akıntısı, ishal gibi belirtilerle seyreder. Damlacık yoluyla bulaşır, kış aylarında sık görülür. Spesifik tedavisi yoktur. Semptomlar bol sıvı, ateş düşürücü ve dinlenme ile hafifletilir.

Bocavirüs Nedir?

Bocavirüs (Human Bocavirus - HBoV), özellikle çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarına ve gastroenterite neden olan bir virüs türüdür. Genellikle 2 yaş altı bebeklerde görülen bocavirüs, öksürük, burun akıntısı, ateş, nefes darlığı ve hırıltı gibi üst solunum yolu belirtileriyle kendini gösterir.

Ayrıca ishal, kusma ve karın ağrısı gibi sindirim sistemi belirtilerine de yol açabilir. Damlacık yoluyla bulaşan virüs, özellikle kış aylarında ve kalabalık ortamlarda daha sık görülür.

Bocavirüs için spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Tedavi semptomatik olup bol sıvı tüketimi, ateş düşürücüler ve dinlenme ile desteklenir. Çoğu vaka hafif seyreder ancak astım gibi altta yatan hastalığı olan çocuklarda daha ciddi seyredebilir.

Bocavirüs Nasıl Bulaşır?

Bocavirüs birden fazla yolla bulaşabilen bir virüstür. En yaygın bulaşma yolu, hasta kişinin öksürmesi veya hapşırması sonucu havaya yayılan damlacıkların solunmasıdır.

Ayrıca enfekte kişinin solunum salgılarıyla doğrudan temas veya virüsün bulunduğu yüzeylere dokunulduktan sonra ağız, burun veya göze el götürülmesi yoluyla da bulaşma gerçekleşebilir.

Bocavirüs dışkıda da tespit edildiği için fekal-oral yol (dışkı yoluyla), özellikle hijyen koşullarının yetersiz olduğu ortamlarda önemli bir bulaşma kaynağı oluşturur. Bu nedenle el hijyenine dikkat edilmesi, hasta kişilerle yakın temasın sınırlandırılması ve ortak kullanım alanlarının temizliğinin sağlanması bulaşma riskini azaltmada etkilidir.

Bocavirüs aşağıdaki yollarla bulaşabilir:

• Damlacık yoluyla bulaşma
• Doğrudan temas
• Kontamine yüzeyler
• Fekal-oral yol

Bocavirüs Türleri Nelerdir?

Bocavirüsler, insanlarda farklı klinik tablolara yol açabilen ve dört ana türe ayrılan virüslerdir. Her tür farklı bulaşma yolları ve hastalık belirtileri gösterebilir.

Bocavirüs çeşitleri aşağıdaki gibidir:

• İnsan Bocavirüs 1 (HBoV1)
• İnsan Bocavirüs 2 (HBoV2)
• İnsan Bocavirüs 3 (HBoV3)
• İnsan Bocavirüs 4 (HBoV4)

İnsan Bocavirüs 1 (HBoV1)

HBoV1, bocavirüs cinsinin ilk keşfedilen ve en kapsamlı araştırılan türüdür. Özellikle küçük çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarına neden olur.

Ateş, öksürük, burun akıntısı ve nefes darlığı gibi belirtilerle seyreden vakalarda solunum yolu örneklerinden tespit edilmiştir. Kış aylarında daha sık görülür ve 2 yaş altı çocuklarda üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilidir.

İnsan Bocavirüs 2 (HBoV2)

HBoV2, dışkı örneklerinde saptanan ve gastrointestinal sistem belirtilerine yol açan bir türdür. İshal, kusma ve karın ağrısı gibi sindirim sistemi şikayetleriyle kendini gösterir. Solunum yolu örneklerinde nadiren tespit edilir ve özellikle gastroenterit vakalarında araştırılır.

İnsan Bocavirüs 3 (HBoV3)

HBoV3, daha yakın zamanda tanımlanan bir türdür. Solunum yolu hastalıklarına neden olabileceği düşünülmekle birlikte, hastalık üzerindeki kesin etkileri halen araştırma aşamasındadır. Klinik önemi ve bulaşma özellikleri tam olarak belirlenememiştir.

İnsan Bocavirüs 4 (HBoV4)

HBoV4 de yeni tanımlanan türler arasında yer alır. HBoV3 gibi solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkili olabileceği öngörülmektedir ancak patogenezi, klinik seyri ve epidemiyolojik özellikleri konusunda daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç duyulmaktadır.

Bocavirüs Belirtileri Nelerdir?

Bocavirüs enfeksiyonları farklı yaş gruplarında değişen klinik tablolarla karşımıza çıkar. Özellikle küçük çocuklarda solunum yolu ve sindirim sistemi belirtileri ön planda olup, virüs türüne göre semptomlar farklılık gösterebilir.

Bocavirüs belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Solunum yolu belirtileri
• Gastrointestinal belirtiler
• Koenfeksiyon (eşzamanlı enfeksiyonlar)
• Yetişkinlerde bocavirüs

Solunum Yolu Belirtileri

Bocavirüs enfeksiyonlarının en yaygın belirtileri solunum sistemini etkiler. Öksürük, hırıltı, ateş, burun akıntısı ve nefes darlığı sık görülen semptomlardır.

HBoV1 türü özellikle bronşiolit, pnömoni ve akut hırıltılı solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilir. Bu belirtiler genellikle 2 yaş altı çocuklarda daha belirgin şekilde ortaya çıkar ve kış aylarında artış gösterir.

Gastrointestinal Belirtiler

HBoV2 türü sindirim sistemi belirtilerine yol açan başlıca bocavirüs türüdür. İshal, kusma ve karın ağrısı gibi gastrointestinal bulgular görülür.

Bu tür dışkı örneklerinde tespit edilir ve gastroenterit vakalarında önemli bir etken olarak kabul edilmektedir. Solunum yolu belirtileriyle birlikte de görülebilir.

Koenfeksiyon (Eşzamanlı Enfeksiyonlar)

Bocavirüsler sıklıkla diğer solunum yolu virüsleriyle birlikte tespit edilir. Solunum sinsityal virüs (RSV), grip virüsü veya rinovirüs gibi etkenlerle eşzamanlı enfeksiyonlar yaygındır.

Bu durum bocavirüsün hastalıktaki asıl rolünün ve klinik öneminin belirlenmesini zorlaştırır. Koenfeksiyonlar özellikle bağışıklık sistemi zayıf çocuklarda daha ağır klinik tablolara yol açabilir.

Yetişkinlerde Bocavirüs

Yetişkin bireylerde bocavirüs enfeksiyonları daha az sıklıkta görülür ve genellikle hafif semptomlarla seyreder.

Çoğu vaka belirtisiz geçer veya hafif üst solunum yolu enfeksiyonu şeklinde kendini gösterir. Bocavirüsün yetişkinlerde ne ölçüde hastalık yapıcı etkiye sahip olduğu ve klinik önemi halen araştırma konusudur.

Bocavirüs Tehlikeli mi?

Bocavirüs genellikle tehlikeli değildir ve çoğu vaka hafif seyreder.

Özellikle sağlıklı çocuklarda belirtiler destekleyici tedavi ile düzelir ancak astım gibi kronik solunum hastalığı olan, bağışıklık sistemi zayıf veya 2 yaş altındaki bebeklerde daha ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Yetişkinlerde ise enfeksiyon nadiren görülür ve genellikle çok hafif geçer. Virüsün uzun vadeli etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir.

Bocavirüs Nasıl Teşhis Edilir?

Bocavirüs teşhisi laboratuvar testleriyle yapılır. En yaygın yöntem Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) testidir ve solunum yolu veya dışkı örneklerinden virüs DNA'sını tespit eder.

Serolojik testlerle kanda bocavirüse karşı gelişen antikorlar (IgM veya IgG) ölçülerek geçmiş enfeksiyonlar belirlenebilir.

Daha nadir olarak viral kültür yöntemi kullanılabilir ancak bu yöntem daha zordur ve rutin uygulanmaz.

Bocavirüs Tedavisi

Bocavirüs için spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Tedavi belirtileri hafifletmeye yönelik destekleyici niteliktedir.

Bol sıvı alımı, ateş düşürücü ilaçlar ve dinlenme önerilir. Antibiyotikler virüs üzerinde etkili olmadığı için yalnızca ikincil bakteriyel enfeksiyon şüphesi varsa kullanılır.

Çoğu vaka kendiliğinden iyileşir ve hastalar birkaç gün içinde düzelme gösterir. Ağır solunum sıkıntısı olan hastalarda destekleyici solunum tedavileri uygulanabilir.

Bocavirüsten Korunma Yolları Nelerdir?

Bocavirüsten korunmak için henüz bir aşı bulunmamaktadır. Korunma önlemleri hijyen ve temas kontrolüne dayanır.

Eller sık sık sabun ve suyla yıkanmalı, özellikle tuvalet sonrası ve yemeklerden önce el hijyenine dikkat edilmelidir.

Enfekte kişilerle yakın temastan kaçınılmalı, hasta bireylerin öksürme ve hapşırma sonrası yüzeylere dokunulmamalıdır.

Kalabalık ve kapalı ortamlarda daha fazla dikkat gösterilmelidir. Ortak kullanılan eşyalar ve yüzeyler düzenli olarak temizlenmelidir. Hasta çocukların oyuncakları dezenfekte edilmelidir. Bu önlemler virüsün hem damlacık yoluyla hem de fekal-oral yolla bulaşmasını azaltır.

Bocavirüsten korunma yolları aşağıdaki gibidir:

• Elleri sık sık sabun ve suyla yıkayın.
• Tuvalet sonrası ve yemeklerden önce el hijyenine dikkat edin.
• Enfekte kişilerle yakın temastan kaçının.
• Kalabalık ve kapalı ortamlarda dikkatli olun.
• Ortak kullanılan eşyaları ve yüzeyleri düzenli temizleyin.
• Hasta çocukların oyuncaklarını dezenfekte edin.
• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnu kapatın.

Bocavirüse Hangi Bölüm Bakar?

Bocavirüs enfeksiyonlarına Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümü bakar. Ağır vakalarda Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları veya Çocuk Göğüs Hastalıkları bölümlerine yönlendirme yapılabilir.

Bocavirüs Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bocavirüs hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.

Bocavirüs Vücutta Hasar Bırakır mı?

Bocavirüsün uzun vadeli etkileri ve kronik hastalıklara yol açıp açmadığı henüz net değildir.

Bocavirüs Bulaşıcılığı Kaç Gün Sürer?

Bocavirüs belirtilerinin görüldüğü dönemde bulaşıcılık en yüksektir. Kesin gün sayısı bilinmemektedir.