Böbrek Hastaları Oruç Tutabilir mi?

Böbrek hastalığı olan kişiler için oruç, kişiye özel değerlendirilmesi gereken bir konudur. Çünkü oruç süresince uzun saatler sıvı alamamak, tansiyon ve şeker dalgalanmaları, ilaç saatlerinin değişmesi ve susuzluğa bağlı böbrek yükünün artması gibi durumlar, bazı böbrek hastalarında süreci riskli hale getirebilir. Bu nedenle bu sorunun doğru cevabı; hastalığın türüne, evresine, mevcut böbrek fonksiyonlarına, ek hastalıklara ve kullanılan ilaçlara göre hekim (özellikle nefroloji) kontrolünde verilir.

Böbrek hastalarında oruçla ilgili en kritik konu dehidratasyon (susuz kalma) riskidir. Susuz kaldığınızda kan dolaşımı ve böbreğe giden kan akımı azalabilir. Bu durum bazı kişilerde böbrek fonksiyonlarında bozulmaya, kreatinin yükselmesine veya var olan hasarın ilerlemesine yol açabilir. Ayrıca idrar miktarı azalacağı için vücutta tuz-sıvı dengesi bozulabilir, tansiyon yükselebilir ya da bazı kişilerde tam tersi tansiyon düşüklüğü görülebilir.

Kronik Böbrek Hastalığı Olanlar Oruç Tutabilir mi?

Kronik böbrek hastalığı olanlar için oruç genellikle hastalığın evresine göre karar verilir. Böbrek fonksiyonu iyi düzeyde olan, laboratuvar değerleri stabil seyreden ve doktoru tarafından yakın takip edilebilen bazı hastalarda oruç mümkün olabilir. 

Ancak böbrek fonksiyonu azalmış, kreatinin ve üre değerleri yüksek, idrarda protein kaçağı belirgin veya son dönemde böbrek değerlerinde dalgalanma yaşayan kişilerde oruç daha riskli kabul edilir. Çünkü böbreğin toparlanma kapasitesi sınırlıysa, uzun süre sıvı alamamak daha hızlı bozulma yaratabilir.

Diyaliz Hastaları Oruç Tutabilir mi?

Diyaliz hastalarında oruç konusu daha da hassastır. Bu grupta sıvı alımı ve beslenme, diyaliz planına göre çok kontrollü yürütülür. Elektrolit dengesizlikleri (özellikle potasyum gibi) ciddi risk oluşturabilir. Ayrıca diyaliz seansları, ilaç düzeni ve beslenme gereksinimleri nedeniyle birçok diyaliz hastasında oruç önerilmez. Bu karar mutlaka nefroloji hekimi tarafından verilmelidir.

Böbrek Nakli Olan Hastalar Oruç Tutabilir mi?

Böbrek nakli olan hastalarda oruç kararı genellikle ilaç düzeni üzerinden değerlendirilir. Nakil sonrası kullanılan ilaçların saatinde alınması hayati önem taşır. İlaç saatlerinin kayması, doz atlanması veya yanlış zamanlama ciddi sorunlara yol açabilir. Ayrıca bazı nakil hastalarında tansiyon, şeker veya böbrek fonksiyonları hassas olabilir. Bu nedenle nakil hastaları oruç düşünüyorsa mutlaka takip eden hekimiyle ilaç saatleri, sıvı ihtiyacı ve riskler üzerinden kişisel plan yapmalıdır.

Böbrek Taşı Olan Hastalar Oruç Tutabilir mi?

Böbrek taşı olanlar için oruç, özellikle sıcak havalarda ve uzun açlık sürelerinde, idrarın yoğunlaşmasına bağlı olarak taşı tetikleyebilir. Yeterli sıvı alınamadığında idrar koyulaşır.  Bu durum taş oluşumu ve kolik (şiddetli yan ağrısı) riskini artırabilir. Taş hastalarının bir kısmı doktor kontrolünde oruç tutabilir ancak sık taş düşüren, tekrarlayan enfeksiyon yaşayan veya tek böbreği olan kişilerde risk daha yüksek olabilir.

Tansiyon hastalığı ve diyabet böbrek hastalığıyla sık birlikte seyreder ve oruç kararını doğrudan etkiler. Oruç süresince susuzluk ve öğün düzeninin değişmesi tansiyonu yükseltebilir veya aşırı düşürebilir. Diyabette ise hipoglisemi/hiperglisemi dalgalanmaları görülebilir. Bu dalgalanmalar böbrekleri de etkileyebileceği için böbrek hastalığı olan ve aynı zamanda hipertansiyon veya diyabeti bulunan kişilerde oruç kararı daha dikkatli verilmelidir.