İkili Tarama Testi Nedir, Ne Zaman Yapılır?

İkili tarama testi (ilk trimester tarama testi), gebeliğin erken döneminde fetusun kromozomal anormalliklere sahip olma riskini belirlemek amacıyla uygulanan tarama yöntemidir. Bu test ile kesin bir tanı koyulmamakta, yalnızca belirli genetik hastalıkların görülme olasılığı hesaplanmaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda gerekli görüldüğünde ileri tanı yöntemleri planlanabilmektedir.

İkili Tarama Testi Nedir?

İkili tarama testi; gebeliğin ilk üç aylık döneminde fetustaki kromozom anomalisi riskini saptayan analizdir. Bu test, anne adayından alınan kan örneğindeki parametreler ile ultrasonografik olarak fetusun ense kalınlığının (NT) milimetrik ölçümünün kombine edilmesiyle yapılmaktadır. Bu test sayesinde hekimler, gebelik haftası, anne yaşı, kilo ve sigara kullanımı gibi ek değişkenleri de ilave ederek kişiye özel bir risk haritası çıkarmaktadır.

İkili Tarama Testi Hakkında Detaylı Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

İkili Tarama Testi Ne Zaman Yapılır? 

İkili tarama testinin yapılabilmesi için fetustaki anatomik gelişimlerin belirli bir seviyeye gelmesi gerektiğinden özel bir gebelik haftası aralığına uyulması tıbbi bir zorunluluktur. Bu zaman dilimi dışındaki ölçümler, istatistiksel hesaplama programı tarafından kabul edilmemekte ve yanıltıcı sonuçlar vermektedir. Testin uygulanabileceği en ideal zaman şöyledir:

• Gebelik Haftası Aralığı: Test, gebeliğin 11. haftası (11 hafta 0 gün) ile 14. haftası (13 hafta 6 gün) arasında kalan periyotta uygulanır. 
• Ultrasonografi Ölçüm Sınırı: Ultrason muayenesinde fetusun baş-popo mesafesinin (CRL) 45 mm ile 84 mm aralığında ölçüldüğü gün test için en doğru zamandır. 

Bu haftalardan sonra testin güvenilirliği azalacağından farklı tarama yöntemleri tercih edilmektedir.

İkili Tarama Testi Nasıl Yapılır?

İkili tarama testi, anne adayı için oldukça konforlu, açlık veya tokluk şartı gerektirmeyen ve jinekolojik muayenede rutin olarak yürütülen bir prosedürdür. Hekim tarafından yapılan muayenede ilk olarak bebeğin kalp atışı, baş-popo mesafesi (CRL) ve ense kalınlığı (NT) hassas şekilde ölçülmektedir. 

Ultrason ölçümü ile aynı gün, tercihen hemen ardından anne adayının kolundaki venöz damardan standart bir tüp kan numunesi alınmaktadır. Ultrason ölçüm sonuçları ile laboratuvardan çıkan kan değerleri, anneyi tanımlayan diğer bilgilerle birlikte analiz edilmektedir.

İkili Tarama Testi Kimlere Yapılmalıdır?

Gebelik takibinin planlanmasında yol gösterici önemli bilgiler sunan ikili tarama testi genel olarak tüm hamilelere tavsiye edilmektedir. Bunun dışında önerilen kişiler ise şu şekildedir:

• İlk gebeliğini yaşayan kadınlara
• İleri anne yaşına sahip gebelere
• Ailesinde genetik hastalık öyküsü bulunanlara
• Yardımcı üreme tedavisiyle gebe kalanlara
• Önceki gebeliğinde kromozomal anomali öyküsü bulunanlara

İkili Tarama Testi Neleri Değerlendirir? 

İkili tarama testi , gebeliğin erken haftalarında yüksek doğruluk oranıyla bebeğin Down sendromu (Trizomi 21) ve Edwards sendromu (Trizomi 18) gibi genetik durumları taşıma olasılığını hesaplamaktadır. Test sonuçları bir hastalık varlığını kesin olarak göstermemekte, sadece matematiksel bir oran vermektedir. Test sonuçlarının değerlendirme kriterleri aşağıdaki gibidir:

Düşük Risk (Normal): 1/1000 ve daha küçük oranlar (Örn: 1/5000) - Rutin gebelik takibine ve ultrason kontrollerine devam edilir. 

Sınırda Risk: 1 / 250 ile 1 / 1000 arasındaki oranlar - Hekim tercihine göre 20. haftada detaylı ultrason veya NIPT (Anne kanında fetal DNA) testi planlanabilir. 

Sınırda Risk:1 / 250 ile 1 / 1000 arasındaki oranlar - Hekim tercihine göre 20. haftada detaylı ultrason veya NIPT (Anne kanında fetal DNA) testi planlanabilir. 

İkili Tarama Testi İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

Gebelik takibinin ve ikili tarama testinin planlanması için hastanelerin Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümüne başvuru yapılması gerekmektedir. Riskli durumların yönetiminde ve ileri düzey uzmanlık gerektiren olgularda süreç, Perinatoloji (Maternal-Fetal Tıp) uzmanları tarafından da koordine edilebilmektedir.

İkili Tarama Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

İkili Tarama Testinin Anne veya Bebeğe Zararı Var mıdır? 

Hayır. Test, ultrason incelemesi ve anneden alınan kan örneği ile yapıldığından hem anne hem de bebek açısından güvenlidir.

Düşük Risk Sonucu Her Şeyin Normal Olduğunu Gösterir mi? 

Düşük risk sonucu çıkması da bebeğin tamamen sağlıklı olduğunu garanti etmez. Sonuçlar olasılık bildirir. Doğum öncesi kontrollere düzenli şekilde devam edilmesi gerekir. 

İkili Tarama Testi ile NIPT Aynı Test midir? 

Hayır. NIPT gelişmiş bir tarama testidir. Sadece anne kanındaki fetal DNA analiz edilir ve ikili taramaya göre daha yüksek doğruluk oranına sahiptir. 

İkili Tarama Testi Cinsiyeti Gösterir mi? 

Hayır. Bu testin amacı bebeğin cinsiyetini belirlemek değil, belirli kromozomal anomaliler açısından risk değerlendirmesi yapmaktır. 

İkili Tarama Testi Sonuçları Ne Zaman Çıkar?

Ultrason ölçümü muayene esnasında anında tamamlanır. Kan örneğinin incelenmesi ve raporun hazır hale gelmesi ortalama olarak 2-3 gün sürer.

İkili Tarama Testi İkiz Gebeliklerde Uygulanabilir mi?

Evet, ikiz gebeliklerde de ikili tarama uygulanabilir ancak risk hesaplaması tekli gebeliklere göre daha karmaşıktır ve ikizlerde saptama oranı bir miktar daha düşüktür.

İkili Tarama Testi Yaptıran Biri Üçlü veya Dörtlü Tarama Testi De Yaptırmalı mı?

İkili tarama testinin saptama oranı daha yüksek olduğu için bu testi zamanında yaptıran ve sonucu düşük riskli çıkan gebelerde hekim ekstra bir şüphe duymadıkça üçlü veya dörtlü teste gerek olmayabilir.

İkili Tarama Testi Temiz Çıkan Bir Bebeğin Engelli Doğma Riski Var mıdır?

Evet, bu test sadece Down ve Edwards sendromu riskini ölçer; tüm genetik hastalıkları veya yapısal anatomik bozuklukları saptayamayacağı için testin temiz çıkması %100 garanti vermez.

İkili Tarama Testi Yaptırmak Zorunlu mudur?

Hayır, ikili tarama testi zorunlu bir tıbbi prosedür olmayıp ailelerin gebelik süreci ve bebeğin sağlığı hakkında bilgi sahibi olmak için tamamen kendi onayları ile yaptırdıkları isteğe bağlı bir taramadır.