Tam Kan Sayımı (Hemogram) Nedir?

Tam kan sayımı (hemogram), vücuttaki genel sağlık durumunu değerlendirmek ve pek çok hastalığa tanı koymak amacıyla uygulanan temel bir testtir. Bu test sayesinde kemik iliği tarafından üretilen alyuvar, akyuvar ve pulcukların sağlığı ile yeterliliği detaylı şekilde ölçümlenmektedir. 

Tam Kan Sayımı Nedir?

Hemogram testi, hastanın genel sağlık profilini çıkarmak ve vücutta gelişen patolojik süreçleri izlemek amacıyla gerçekleştirilen tetkiklerdir. Hekimler, hastanın mevcut şikayetlerinin kaynağını bulmak için hemogram testi istemektedir. Test, genellikle koldan alınan küçük miktarda kan örneğinin laboratuvar ortamında analiz edilmesiyle gerçekleştirilmektedir. 

Hemogram Hakkında Detaylı Bilgi Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Hangi Durumlarda Tam Kan Sayımı İstenmektedir?

Genel sağlık durumunun analizi, tedavi takibi ve tanı koyma süreçlerinde başvurulan tam kan sayımı, kanamadan enfeksiyona, bağışıklık sistemi hastalıklarından pıhtılaşma bozukluklarına kadar pek çok hastalığın değerlendirmesinde gereklidir. Hemogram testi istenen diğer durumlar şu şekildedir:

• Kemik iliği ve kan hücrelerinin üretimiyle ilişkili problemlerin değerlendirilmesi 
• Kullanılan bazı ilaçların kan hücreleri üzerindeki etkilerinin takip edilmesi 
• Kanama eğilimi veya pıhtılaşma problemlerinin araştırılması 
• Halsizlik, yorgunluk, baş dönmesi gibi kansızlık belirtilerinin araştırılması 
• Kemoterapi, radyoterapi veya kemik iliğini etkileyen ilaç tedavilerinin vücuttaki etkilerinin gözlemlenmesi
• Açıklanamayan morluklar ve kilo kayıplarının nedenlerinin anlaşılması
• Genel sağlık durumunun izlenmesi ve check-up programlarının yürütülmesi 
• Operasyon geçirecek hastaların pıhtılaşma kapasitesinin ve anemi durumunun kontrolü 

Hemogram Testi Nasıl Yapılır? 

Hemogram testi için çoğu zaman özel bir hazırlık gerekmemektedir. Bazı durumlarda doktor, açlık veya belirli ilaçların kullanımıyla ilgili özel önerilerde bulunabilmektedir. Genellikle kol toplardamarından alınan küçük miktarda kan örneği laboratuvarda otomatik analiz cihazlarıyla değerlendirilmektedir.

Hemogram Testinde Hangi Değerlere Bakılır? 

Tam kan sayımı; kanın hücresel bileşenlerini üç ana grupta incelemektedir. Bu parametrelerin her biri, vücuttaki farklı bir mekanizmayı temsil etmektedir. Hemogram raporunda incelenen temel bileşenler şunlardır:

Alyuvar (Eritrosit) Parametreleri

Alyuvarlar, akciğerlerden alınan oksijeni dokulara taşımakla görevli hücrelerdir. Bu grupta RBC (alyuvar sayısı), Hb (hemoglobin miktarı), Hct (hematokrit - kanın hücre hacmi) ile hücre boyutlarını gösteren MCV, MCH ve MCHC değerleri incelenmektedir.

Eritrosit: Kırmızı kan hücrelerinin sayısını gösterir. Eritrositler, akciğerlerden dokulara oksijen taşınmasını sağlar.

Hemoglobin: Kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijen taşıyan proteindir. Kanın oksijen taşıma kapasitesi hakkında bilgi verir. 

Hematokrit: Kanın hacim olarak ne kadarının kırmızı kan hücrelerinden oluştuğunu gösterir.

MCV: Eritrositlerin ortalama büyüklüğünü gösterir. 

MCH: Bir eritrositte bulunan ortalama hemoglobin miktarını gösterir. 

MCHC: Eritrosit içerisindeki hemoglobin yoğunluğunu gösterir.

RDW: Eritrositlerin boyutlarının birbirinden ne kadar farklı olduğunu gösterir.

Akyuvar (Lökosit) Parametreleri 

Akyuvarlar (WBC), bağışıklık sisteminin temel taşları olup vücudu enfeksiyonlara ve yabancı mikroorganizmalara karşı korumaktadır. Test kapsamında nötrofil, lenfosit, monosit, eosinofil ve bazofil gibi alt türlerin sayısal ve yüzdesel dağılımı değerlendirilmektedir. 

WBC (White Blood Cell - Toplam Akyuvar): Akut enfeksiyonlarda veya inflamatuar süreçlerde hızla yükselme eğilimindedir. 

Nötrofiller (NEU): Bakterilere karşı ilk savunmada görev alan beyaz kan hücreleridir. 

Lenfositler (LYM): Antikor üretimi ve hücresel bağışıklık hafızasından sorumludur.

Monositler (MON): Enfeksiyonlarla mücadelede ve ölü hücrelerin temizlenmesinde görev alan hücrelerdir. 

Eozinofiller (EOS): Alerjik reaksiyonlarda ve parazit enfeksiyonlarında rol oynayan hücrelerdir. 

Bazofil (BASO): Bağışıklık sistemi ve alerjik yanıtlarla ilişkili beyaz kan hücreleridir. 

Kan Pulcukları (Trombosit) Parametreleri 

Trombositler (PLT), damar bütünlüğü bozulduğunda pıhtılaşma sürecini başlatarak kanamayı durduran hücre parçacıklarıdır. Raporda trombosit sayısı ile birlikte hücrelerin ortalama hacmini gösteren MPV değeri de kontrol edilmektedir.

PLT: Kan pıhtılaşmasında görev alan hücre parçacıklarının sayısını gösterir. 

MPV: Trombositlerin ortalama büyüklüğünü gösterir. 

PDW: Trombositlerin büyüklüklerinin birbirinden farklılığını gösterir. 

PCT: Kandaki toplam trombosit hacminin oranını gösterir. 

Tam Kan Sayımı Normal Değerleri Nedir?

Hemogram testinde elde edilen bulgular, yaş, cinsiyet ve fizyolojik durumlara göre değişiklik göstermektedir. Yetişkin sağlıklı bireyler için kabul edilen ortalama referans değerleri şu şekildedir:

WBC (beyaz kan hücresi): 4.500 - 11.000 / µL 

RBC (kırmızı kan hücresi): 4.3 - 5.9 milyon / µL3 

Hb (hemoglobin): 13.5 - 17.5 g/dL 

Hct (hematokrit): %41 - %50 

PLT (trombosit sayısı): 150.000 - 450.000 / µL 

Hangi Hastalıkların Teşhisinde Hemogram Testi İstenmektedir?

Hemogram testi; tek başına kesin bir tanı koymasa da uzman hekimler için semptomların kaynağını bulmada yol gösterici olmaktadır. Hemogram testi ile değerlendirme yapılabilen hastalıklar şunlardır:

• Anemi
• Demir eksikliği 
• B12 vitamini veya folik asit yetersizliği 
• Pıhtılaşma bozuklukları 
• Lösemi
• Lenfoma
• Enfeksiyon
• Trombositopeni 

Hemogram Testi İçin Hangi Bölüme Gidilmelidir?

Yaşadığınız sağlık sorununa bağlı olarak gittiğiniz bölüm de hemogram testi isteyebilmektedir. Ancak genel sağlık durumunuz hakkında bilgi almak istiyorsanız Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurmanız gerekmektedir.

Tam Kan Sayımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hemogram Testi Doğrudan Kanser Tanısı Koyar mı?

Hemogram testi doğrudan kanser tanısı koymaz; ancak hücre sayılarındaki aşırı ve anormal dalgalanmalar ileri hematolojik araştırmalar için güçlü bir uyarıcı olur.

Hemogram Sonuçları Kaç Saatte Çıkar?

Gelişmiş laboratuvar altyapısına sahip sağlık kuruluşlarında tam kan sayımı sonuçları genellikle 1 ila 2 saat içinde tamamlanarak raporlanır.

Çocuklarda Referans Değerleri Yetişkinlerle Aynı mıdır?

Hayır, çocuk ve bebeklerin büyüme ve gelişim dönemlerine göre kan hücresi referans aralıkları yetişkinlerden farklılık göstermektedir.

Gebelikte Hemogram Değerleri Değişir mi?

Evet, gebelik sürecinde vücuttaki sıvı hacmi arttığı için kan seyreltilmiş olur ve buna bağlı olarak hemoglobin değerlerinde fizyolojik düşüşler gözlenebilir.

Vitamin Eksiklikleri Hemogramda Belli Olur mu? 

Hemogram testi, bazı vitamin eksiklikleri hakkında ipuçları verebilir ancak kesin tanı için B12, folat ve ferritin gibi özel testler gerekir. 

Tam Kan Sayımı Aç mı Tok mu?

Tam kan sayımı (hemogram) tok veya aç yapılabilir. 

Hemogram Testinde 0 Ne Anlama Gelir?

Hemogramda “0” sonucu genellikle  hücre tipinin ölçülebilir düzeyde tespit edilmediği anlamına gelir. 

Hemogram Testinde Referans Dışı Ne Demek?

Sonucun laboratuvarın belirlediği normal aralıkların dışında olmasıdır.