PET-BT Nedir, Hangi Durumlarda Kullanılır?

PET-BT, vücuttaki dokuların metabolik aktivitesini ve anatomik yapısını aynı incelemede değerlendirmeyi sağlayan ileri bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle kanser hastalarında tümörün vücuttaki yayılımını araştırmak, hastalığın evresini belirlemeye yardımcı olmak, tedaviye verilen yanıtı değerlendirmek ve tedavi sonrasında hastalık şüphesini incelemek amacıyla kullanılmaktadır.

PET-BT Nedir?

PET-BT, pozitron emisyon tomografisi (PET) ile bilgisayarlı tomografinin (BT) aynı cihazda birleştirilmesiyle gerçekleştirilen hibrit bir görüntüleme yöntemidir. PET-BT'nin en önemli özelliği, yalnızca bir dokunun şeklini veya boyutunu göstermekle kalmayıp o dokudaki belirli biyolojik süreçler hakkında da bilgi vermesidir. PET, vücuda verilen radyoaktif işaretli bir maddenin dokulardaki dağılımını ve belirli biyolojik süreçlerle ilişkisini göstermekte, BT ise X ışınlarından yararlanarak organların, kemiklerin ve diğer anatomik yapıların ayrıntılı görüntülerini oluşturmaktadır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

PET-BT Hangi Hastalıkların Tanısında Kullanılır?

PET-BT'nin kullanım alanı, kullanılan radyofarmasötiğe ve hastalığın özelliklerine göre değişmektedir. Aşağıdaki hastalıklarda tanı koyma sürecinde PET-BT çekiminden faydalanılmaktadır:

Kanser hastalıkları

• Bilinen bir kanserin vücuttaki yaygınlığını değerlendirmek
• Hastalığın evrelemesine katkıda bulunmak
• Şüpheli lenf bezlerini ve uzak organ tutulumlarını incelemek
• Tedavi planlamasına yardımcı olmak
• Tedavi sonrasında hastalık aktivitesini değerlendirmek
• Nüks şüphesinde ek bilgi sağlamak
• Bazı durumlarda biyopsi yapılacak alanın belirlenmesine yardımcı olmak
• Radyoterapi planlamasında hedef alanların belirlenmesine katkı sunmak

Kalp hastalıkları

Seçilmiş hastalarda PET, kalp kasının canlılığını ve bazı inflamatuvar süreçleri değerlendirmek için kullanılabilir. Özellikle kalp kasının kanlanması ve canlılığına ilişkin soruların araştırılmasında veya belirli inflamatuvar kalp hastalıklarında farklı radyofarmasötiklerden yararlanılabilir.

Beyin ve sinir sistemi hastalıkları

Bazı PET incelemeleri beyin metabolizmasının veya belirli moleküler hedeflerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Bu incelemeler seçilmiş nörolojik hastalıklarda kullanılabilir ancak her beyin hastalığı için rutin PET-BT yapılmaz.

PET-BT Nasıl Çekilir?

Nükleer tıp birimlerinde gerçekleştirilen PET-BT çekimlerinde ilk olarak işlem öncesi inceleme yapılmaktadır. Hastanın tıbbi öyküsü, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar, önceki görüntüleme sonuçları ve varsa kanser tanısı değerlendirilmektedir. FDG PET-BT incelemesinde radyofarmasötik çoğunlukla damar yoluyla verilmektedir. Uygulama sonrasında maddenin vücutta dağılımı ve dokular tarafından tutulması için belirli bir süre beklenmektedir. 

Bekleme süresinin ardından hasta PET-BT cihazına alınmaktadır. Çekim sırasında masa cihazın içinden geçerken görüntüler elde edilmektedir. Elde edilen PET ve BT görüntüleri nükleer tıp uzmanı tarafından klinik bilgiler ve önceki incelemelerle birlikte değerlendirilmektedir.

PET-BT Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

PET-BT raporunda kullanılan radyofarmasötiğin hangi bölgelerde, ne ölçüde tutulduğu ve bu alanların BT görüntüsündeki anatomik karşılığı değerlendirilir. Sonucun anlamı yalnızca tutulum yoğunluğuna bakılarak belirlenmez.

Örneğin yüksek FDG tutulumu bazı tümörlerde hastalık aktivitesini düşündürebilir. Ancak enfeksiyon ve inflamasyon da benzer tutulumlara neden olabilir. Buna karşılık düşük FDG tutulumu bazı düşük metabolik aktiviteli tümörlerde görülebilir ve hastalığı kesin olarak dışlamaz.

Raporda kullanılan SUV (standardize tutulum değeri) gibi ölçümler, radyofarmasötik tutulumunu sayısal olarak ifade etmeye yardımcı olur. Bununla birlikte SUV değeri tek başına kanser tanısı koydurmaz veya tümörün saldırganlığını kesin olarak göstermez. Ölçüm; kan şekeri, çekim zamanı, cihaz özellikleri, lezyonun boyutu ve diğer teknik etkenlerden etkilenebilir.

PET-BT'de Tutulum Artışı Kanser Anlamına mı Gelir?

PET-BT'de tutulum artışı, ilgili bölgede kullanılan radyofarmasötiğin normalden fazla biriktiğini gösterir; bunun nedeni her zaman kanser değildir. FDG tutulumunun arttığı durumlar arasında enfeksiyonlar, iltihabi hastalıklar, bazı iyileşme süreçleri ve kanserler bulunur. Ayrıca bazı normal dokularda da fizyolojik tutulum görülebilir.

PET-BT'nin Yanlış Pozitif ve Yanlış Negatif Sonuçları Olabilir mi?

PET-BT'nin de diğer tanı yöntemleri gibi sınırlılıkları vardır.

Yanlış pozitif sonuç, kanser bulunmayan bir bölgede görüntülemenin hastalık şüphesi oluşturmasıdır. Enfeksiyon, inflamasyon veya tedavi sonrası değişiklikler bu duruma neden olabilir.

Yanlış negatif sonuç ise hastalık bulunduğu halde görüntülemede beklenen anormalliğin saptanamamasıdır. Çok küçük lezyonlar, düşük metabolik aktivite gösteren tümörler veya kullanılan radyofarmasötiği az tutan kanserler bu açıdan önemlidir.

PET-BT Kanser Tanısında Neden Önemlidir?

Kanser değerlendirmesinde yalnızca tümörün bulunduğu bölgeyi görmek yeterli değildir. Hastalığın lenf bezlerine veya uzak organlara yayılıp yayılmadığının, tedavi sonrasında aktif hastalık bulunup bulunmadığının ve mevcut bulguların tedavi planını değiştirip değiştirmeyeceğinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. 

PET-BT, uygun kanser türlerinde metabolik aktiviteyi anatomik konumla birlikte göstererek bu soruların yanıtlanmasına yardımcı olmaktadır. Ancak burada önemli bir nokta bulunmaktadır: PET-BT kanserin varlığını her durumda kesin olarak kanıtlayan veya dışlayan bir test değildir.

PET-BT'nin Riskleri ve Yan Etkileri Nelerdir?

PET-BT'de radyofarmasötik kullanıldığı için vücut belirli miktarda iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalır. BT bölümünde de X ışınları kullanılır. Toplam radyasyon dozu, kullanılan radyofarmasötiğe, BT protokolüne ve incelemenin kapsamına göre değişir.

Tetkikin sağlayacağı klinik yarar ile radyasyon maruziyeti birlikte değerlendirilir. Gereksiz tekrar çekimlerinden kaçınılması ve incelemenin uygun klinik gerekçeyle yapılması önemlidir.

Radyofarmasötiğin damar yoluyla uygulanması çoğunlukla iyi tolere edilir. Enjeksiyon bölgesinde kısa süreli rahatsızlık görülebilir; radyofarmasötiklere karşı alerjik reaksiyonlar ise nadirdir. BT sırasında kontrast madde kullanılmışsa bununla ilişkili ek riskler söz konusu olabilir. Ancak her PET-BT incelemesinde damar içi iyotlu kontrast madde kullanılmaz.

PET-BT Çekimi Fiyatları Ne Kadar?

PET-BT çekimi maliyetleri; standart laboratuvar veya röntgen tetkiklerinden farklı olarak çok sayıda teknolojik, lojistik ve tıbbi kritere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Güncel fiyatları öğrenmek için bilgi alma formunu doldurabilirsiniz.

PET-BT Hakkında Sık Sorulan Sorular

PET-BT Her Kanser Hastasına Yapılır mı?

Hayır. Bazı kanserlerde evreleme ve tedavi yanıtının değerlendirilmesi için PET-BT önemli bir yöntemken bazı tümörlerde başka görüntüleme yöntemleri daha uygun olabilir.

PET-BT Ne Kadar Süre Sürer?

Enjeksiyon sonrası dinlenme süresi dahil olmak üzere tüm süreç genellikle 1,5 ila 2 saat sürer ancak cihaz içerisindeki tarama süresi ortalama 20-30 dakikadır.

PET-BT Zararlı Radyasyon İçerir mi?

Kullanılan radyoaktif madde düşük dozda olup kısa sürede vücuttan doğal yollarla atılır; sağladığı tanısal fayda olası risklerin çok üzerindedir.

PET-BT Tedaviye Yanıtı Değerlendirmek İçin Kullanılır mı?

Evet. Uygun kanser türlerinde PET-BT, tedavi öncesi ve sonrası metabolik aktivitenin karşılaştırılmasına yardımcı olabilir.

Hamileler PET-BT Çektirebilir mi?

Bebeğin radyasyondan korunması amacıyla hamilelik şüphesi veya kesinliği bulunan kadınlara acil durumlar dışında PET-BT uygulanmaz.

PET-BT Sonrası Radyasyon Yaymaya Devam Eder mi?

Verilen maddelerin yarı ömrü çok kısa olduğundan, birkaç saat içerisinde vücuttan büyük ölçüde temizlenir ve çevreye risk oluşturmaz.

PET-BT Öncesi Neden Aç Kalınır?

Açlık, kandaki glikoz seviyesini dengeleyerek radyoaktif işaretli şekerin hedef hücreler tarafından doğru ve net bir şekilde tutulmasını sağlar.

PET-BT Ve PET-CT Arasındaki Fark Nedir?

PET-BT ve PET-CT aynı görüntüleme yöntemini ifade eder; PET-BT Türkçe, PET-CT ise İngilizce adlandırmadır. Her iki yöntem de pozitron emisyon tomografisi (PET) ile bilgisayarlı tomografiyi (BT/CT) birleştirerek dokulardaki metabolik aktivitenin anatomik yapılarla birlikte değerlendirilmesini sağlar.

PET BT Çekildikten Sonra Ne Yapılmalı?

PET-BT sonrasında, merkez tarafından aksi belirtilmedikçe, yeterli su içmek ve günlük aktivitelere dönmek genellikle yeterlidir.

Pet BT Sonucu Kaç Günde Çıkar?

PET-BT sonucu genellikle aynı gün ile birkaç iş günü içinde hazırlanır. 

Şeker Hastaları PET-BT Çektirabilir mi?

Evet, çektirebilir. Ancak diyabet hastalarının kan şekeri seviyeleri çekim günü özel olarak takip edilir ve gerekirse insülin düzenlemesi yapılarak çekim gerçekleştirilir.

SGK PET-BT Çekimini Karşılıyor mu?

SGK, kanser evreleme, nüks tespiti ve tedavi yanıtı değerlendirmesi gibi Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kriterlerine uyan tıbbi endikasyonlarda PET-BT çekimini karşılamaktadır.