Kemik Tümörü Ameliyatı Nasıl Yapılır?

İyi huylu veya kötü huylu olabilen kemik tümörleri; tedavi edilmediğinde şiddetli ağrı, patolojik kırık ve uzuv kaybına neden olabilecek önemli sorunlardır. Kemik tümörleri; tümörün malign veya benign oluşuna, hastanın genel sağlık durumuna, kanserli hücrenin konumuna ve büyüklüğüne göre cerrahi, kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar olarak planlanmaktadır. Kemik tümörü ameliyatı, birincil kemik kanserinde başvurulan öncelikli yöntemlerden biridir. 

Kemik Tümörü Ameliyatı Nedir?

Kemikteki tümörün yerine, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve tümörün türüne göre ortopedik onkoloji uzmanları tarafından planlanan cerrahi işlem, kemik tümörü ameliyatı olarak adlandırılmaktadır. Kötü huylu kemik tümörlerinde cerrahinin amacı, tümörün mümkün olduğunca güvenli cerrahi sınırlarla tamamen çıkarılması ve hastalığın bölgesel kontrolünün sağlanmasıdır. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Kemik Tümörü Ameliyatı Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Bazı iyi huylu tümörler, takiple kontrol altında tutulabildiğinden kemik tümörü tanısı alan her hastada direkt olarak ameliyat kararı alınmamaktadır. Cerrahi gereksinimi belirleyen en önemli unsur, tümörün biyolojik davranışı ve hastada oluşturduğu risklerdir. Kemik tümörlerinde ameliyat gerekliliğini artıran durumlar şunlardır: 

• Tümörün belirgin şekilde büyümesi
• Sürekli veya günlük yaşamı etkileyen ağrıya neden olması
• Kemiğin dayanıklılığını azaltarak patolojik kırık riskini artırması
• Sinir veya damar gibi önemli yapılara bası yapması
• Eklem hareketlerini kısıtlaması
• Tümörün yerleşimi nedeniyle mekanik problemlere yol açması
• Görüntüleme bulgularının iyi huylu bir lezyon ile kesin olarak açıklanamaması
• Patolojik inceleme sonucunun cerrahi tedaviyi gerektirmesi
• Tümörün yerel olarak agresif davranış göstermesi

Kemik Tümöründe Operasyon Nasıl Planlanır? 

Kemik tümörü cerrahisi, özellikle kemik sarkomları söz konusu olduğunda, bu alanda deneyimli ortopedik onkoloji ekibi tarafından planlanmaktadır. Ameliyatın kapsamına göre tıbbi onkoloji, radyoloji, patoloji, radyasyon onkolojisi, çocuk onkolojisi ve fizik tedavi uzmanlarının da katılımıyla multidisipliner şekilde tedavi programı hazırlanmaktadır. Özellikle huylu kemik tümörlerinde tanı, görüntüleme, evreleme ve biyopsi süreçlerinden sonra ortak bir değerlendirme yapılarak cerrahi, cerrahi sonrasında oluşacak kemik ve yumuşak doku defektinin kapatılma yöntemi ve eklem koruyucu cerrahi gerekliliği ile rekonstrüksiyon olanaklarının değerlendirilmesi üzerinde durulmaktadır. 

Kemik tümörünün tamamen temizlenmesi ve ilgili kemiğin onarılması için uygulanan operasyonda tümörün çevresindeki bazı sağlıklı dokular da çıkarılmaktadır. 

Kemik Tümörü Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Tümörün tipine, boyutuna, yerleşimine ve çevre dokularla ilişkisine göre değişen ameliyat yöntemleri şunlardır: 

• Küretaj: Küretajda tümörlü dokunun kemiğin içinden çıkarılması amaçlanır. Daha çok seçilmiş iyi huylu veya lokal olarak agresif davranan bazı kemik tümörlerinde uygulanabilir. Tümör çıkarıldıktan sonra oluşan boşluk, hastanın durumuna ve tümörün özelliklerine göre kemik grefti veya uygun bir kemik dolgu materyaliyle desteklenebilir.
• Geniş Rezeksiyon: Kötü huylu kemik tümörlerinin cerrahi tedavisinde temel amaç, tümörün çevresindeki uygun miktarda sağlam doku ile birlikte çıkarılmasıdır. Bu yaklaşım geniş rezeksiyon veya geniş cerrahi eksizyon olarak tanımlanır. Buradaki amaç yalnızca gözle görülen kitleyi çıkarmak değildir. Cerrah, tümörün mikroskobik olarak çevre dokulara uzanma ihtimalini de dikkate alarak cerrahi sınırları planlar.
• Uzuv Koruyucu Cerrahi: Kol veya bacakta bulunan kötü huylu kemik tümörlerinde, uygun hastalarda uzuv korunarak tümörün çıkarılması mümkün olabilir. Uzuv koruyucu cerrahide tümör çıkarılır; ardından oluşan kemik ve yumuşak doku kaybının mümkün olduğunca fonksiyonel şekilde yeniden yapılandırılması planlanır.
• Kemik ve Eklem Rekonstrüksiyonu: Tümörün çıkarılması sonrasında kemiğin önemli bir bölümü kaybedilmişse, yalnızca tümörü çıkarmak yeterli olmaz. Kemiğin taşıyıcı veya eklem fonksiyonunun yeniden oluşturulması gerekir.
• Amputasyon: Uzuv koruyucu cerrahi günümüzde birçok hasta için mümkün olsa da amputasyon tamamen ortadan kalkmış bir yöntem değildir. Tümörün önemli damar veya sinir yapılarını yaygın biçimde tutması, güvenli cerrahi sınırların uzuv korunarak elde edilememesi, geniş ve kontrol edilemeyen lokal hastalık veya uzvun korunmasının fonksiyonel açıdan anlamlı bir sonuç vermeyecek olması gibi durumlarda amputasyon gündeme gelebilir.
• Rotasyonplasti: Özellikle çocuk ve genç hastalarda, diz çevresindeki bazı tümörlerin tedavisinde seçilmiş durumlarda rotasyonplasti alternatif bir rekonstrüksiyon yöntemi olabilir. Bu teknikte tümörlü bölüm çıkarılır ve alt bacağın kalan kısmı yeniden konumlandırılarak ayak bileğinin fonksiyonel olarak diz eklemi benzeri görev üstlenmesi sağlanır. Ardından uygun bir protez kullanılır.

Kemik Tümöründe Ameliyat Sonrası Patoloji Neden Önemlidir?

Kemikte tümör ameliyatından sonra çıkarılan tümör ve çevresindeki dokular patoloji laboratuvarında ayrıntılı olarak incelenmektedir. Patolojik değerlendirmede tümörün tipi, derecesi, cerrahi sınırların durumu ve tümörün tedaviye verdiği yanıt gibi birçok özellik ele alınmaktadır. Ameliyatın teknik olarak başarılı olması kadar, çıkarılan dokunun doğru şekilde işaretlenmesi ve deneyimli bir patoloji ekibi tarafından değerlendirilmesi de önemlidir.

Kemik Tümörü Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Cerrahi operasyonların genelinde olduğu gibi kemik tümörü ameliyatında da birtakım komplikasyonlar gelişmesi mümkündür. Riskin düzeyi tümörün konumuna, ameliyatın genişliğine, hastanın genel durumuna ve yapılan rekonstrüksiyonun türüne göre değişmektedir. Olası riskler genellikle şunlardır:

• Enfeksiyon,
• Kanama,
• Yara iyileşmesinde gecikme,
• Sinir veya damar yaralanması,
• Tromboemboli,
• Kemik kaynamasında sorun,
• Patolojik veya rekonstrüksiyona bağlı kırık,
• Protezde gevşeme veya mekanik başarısızlık,
• Eklem hareketlerinde kısıtlanma,
• Bacak uzunluk farkı,
• Fonksiyon kaybı,
• Lokal tümör nüksü

Kemik Tümörü Ameliyatından Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kemik tümörleri nadir görülen ve cerrahi açıdan oldukça özel planlama gerektiren hastalıklardır. Doğru biyopsi planlaması, görüntülemelerin yorumlanması, cerrahi sınırların belirlenmesi, damar ve sinir yapılarının korunması, gerekli rekonstrüksiyonun seçilmesi ve ameliyat sonrası onkolojik tedavinin zamanında sürdürülebilmesi bir bütün olarak değerlendirilmektedir. Uzmanların müdahalesi dışında hastaların da operasyon başarısını artırması için uygulaması gereken bazı adımlar bulunmaktadır. Tümör ameliyatı sonrası dikkat edilecekler şunlardır:

• Kemik rekonstrüksiyonu yapılmış hastalarda doktorun belirlediği süre boyunca bacağın veya kolun üzerine ne kadar yük verilebileceğine dikkat edilmelidir.
• Yara bölgesinin temizliği ve takibi, ateş veya akıntı gibi enfeksiyon belirtileri izlenmelidir. 
• Reçete edilen ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır. 
• Eklem hareket açıklığının koruması için (hekim tarafından önerilen zamanda) fizik tedaviye başlanmalıdır. 
• Yeterli protein, sebze ve meyve, tam tahıllar ve uygun sıvı alımına dikkat edilmelidir.

Kemik Tümörü Ameliyatının Yapılışı Hakkında Sık Sorulan Sorular 

Kemik Tümörü Ameliyatından Sonra Kontroller Neden Önemlidir?

Kötü huylu kemik tümörlerinde lokal nüks ve uzak metastaz açısından düzenli takip gerekir. Takip programının sıklığı; tümörün tipi, derecesi, evresi, tedaviye yanıtı ve uygulanan tedavilere göre belirlenir.

Kemik Tümörü Ameliyatından Sonra Spor Yapılabilir mi?

Küçük bir iyi huylu tümörün çıkarılması ile büyük bir kemik rezeksiyonu ve tümör protezi uygulanması aynı rehabilitasyon sürecini gerektirmez. Özellikle tümör protezi veya geniş kemik rekonstrüksiyonu yapılan hastalarda yüksek darbeli sporlar konusunda daha dikkatli olunması gerekebilir.

Kemik Tümörü Ameliyatı Başarılı Olursa Hastalık Tekrarlar mı?

Cerrahi sınırların temiz olması lokal kontrol açısından önemli bir avantaj sağlar; ancak özellikle kötü huylu kemik tümörlerinde ameliyatın başarılı olması hastalığın kesinlikle tekrar etmeyeceği anlamına gelmez.

Kemik Tümörü Operasyonundan Sonra Yaşam Tarzı Nasıl Düzenlenmeli?

Ameliyat sonrasında yeterli enerji ve protein alımı yara iyileşmesi ve kas kütlesinin korunması açısından önemlidir. Özellikle uzun süreli onkolojik tedavi alan hastalarda beslenme durumu düzenli olarak değerlendirilmelidir. Stresten uzak durulmalı, yoga ve meditasyon gibi rahatlatıcı aktivitelere başlanmalı, hafif seviyeli de olsa egzersiz yaşama dahil edilmelidir.

Kemik Tümörü Ameliyat Edildikten Sonra Fizik Tedavi Gerekir mi?

Rehabilitasyon, kemik tümörü ameliyatının ayrılmaz parçalarından biridir. Ancak fizik tedaviye ne zaman başlanacağı ve hangi egzersizlerin uygulanacağı ameliyatın türüne göre değişir.

Kemik Tümörü Ameliyatında Kemoterapi Ne Zaman Verilir?

Kemik tümörlerinde kemoterapi, tümörün türüne ve evresine bağlı olarak ameliyat öncesinde veya sonrasında uygulanır. Özellikle osteosarkom ve Ewing sarkomu gibi bazı kötü huylu kemik tümörlerinde ameliyat öncesi kemoterapi, tümörün küçültülmesine ve cerrahi tedavinin planlanmasına yardımcı olabilir. Ameliyat sonrasında ise geride kalabilecek kanser hücrelerini hedeflemek ve hastalığın tekrarlama riskini azaltmak amacıyla uygulanabilir. 

Kemik Tümörü Ameliyatı Başarı Oranı Nedir?

Erken tanı, doğru cerrahi planlama ve multidisipliner tedavi yaklaşımı sonuçları ile operasyonun başarısı doğru orantılıdır. Buna ek olarak kemik tümörü ameliyatının başarı oranı; tümörün iyi veya kötü huylu olmasına, histolojik tipine, evresine, yayılımına ve cerrahi sınırların durumuna göre değişir. 

Kemik Tümörü Ameliyatı Sonrası Hasta Yürüyebilir mi?

Evet, birçok hasta kemik tümörü ameliyatı sonrasında yeniden yürüyebilir. 

Her Kemik Tümörü Ameliyatı Sonrası Protez Gerekir mi?

Hayır, her kemik tümörü ameliyatından sonra protez kullanılması gerekmez. Küçük tümörlerde tümörün çıkarılması sonrasında oluşan kemik boşluğu kemik grefti, kemik çimentosu veya farklı rekonstrüksiyon yöntemleriyle tedavi edilebilir. 

Kemik Tümörü Ameliyatında Megaprotez Nedir?

Megaprotez, kemik tümörünün geniş cerrahi rezeksiyonla çıkarılması sonrasında oluşan büyük kemik ve eklem kayıplarını onarmak için kullanılan özel ortopedik implanttır. Genellikle uyluk kemiği, diz çevresi veya kalça bölgesindeki büyük kemik defektlerinin rekonstrüksiyonunda tercih edilir. 

İleri Evre Kemik Kanserinde Ameliyat Yapılabilir mi?

Evet, bazı ileri evre kemik kanseri hastalarında ameliyat mümkün olabilir. Tedavi kararı ortopedik onkoloji, medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle alınır.

Kemik Tümörü Ameliyatında Yaş Önemli midir?

Yaş, kemik tümörü ameliyatı planlamasında dikkate alınan faktörlerden biridir ancak tek başına ameliyata engel değildir.