İshal Yapan Yiyecekler Nelerdir?

İshal yapan yiyecekler, sindirim sistemini hızlandıran, bağırsak hareketlerini artıran veya tahriş edici özellikte olan besinlerdir. Süt ve süt ürünleri özellikle laktoz intoleransı olan kişilerde ishale neden olurken, yağlı ve kızartma yiyecekler sindirim sistemini zorlar.

Baharatlı ve acı yiyecekler bağırsak duvarını tahriş eder, kafeinli içecekler ve alkol sindirim sistemini hızlandırır. 

İshal yaşayan kişilerin bol sıvı tüketmesi gerekmektedir.

İshal Nedir?

İshal, dışkının normalden daha sık, sulu ve gevşek şekilde dışarı atılması durumudur. Sağlıklı bir birey günde 1-2 kez dışkılayabilirken, ishal durumunda bu sayı günde üçten fazla olur ve dışkı kıvamı belirgin şekilde sıvıdır. İshal, bağırsakların su ve elektrolit emiliminde bozulma olduğunun bir göstergesidir. 

Sindirim sisteminin bu bozukluğu, enfeksiyonlardan besin intoleranslarına kadar çok sayıda farklı neden sonucu gelişebilir. 

Genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçebilen ishal, bazı durumlarda ciddi sıvı ve mineral kayıplarına yol açabilir. 

İshal Neden Olur?

İshal, sindirim sistemini etkileyen çok çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. En yaygın nedenlerden biri enfeksiyonlardır. 

Özellikle virüsler (norovirüs, rotavirüs), bakteriler (E. coli, Salmonella) ve parazitler bağırsak duvarını tahriş ederek suyun emilimini bozar, bu da dışkının sulu hale gelmesine yol açar. 

Virüslere bağlı ishal ani başlangıçlı, kramp şeklinde karın ağrısının eşlik ettiği bir tablo ile karşımıza çıkar ve genellikle 3-6 gün içinde kendiliğinden düzelir. 

Parazit ve bakteriler ise genel olarak gün içinde tüketilen yiyecek ve içeceklerden bulaşır.

İshal Yapan Yiyecekler Nelerdir?

İshal yapan besinler, kişiden kişiye farklılık gösterebilir ancak genel olarak bazı yiyecek grupları sindirim sistemini daha fazla etkiler. 

Baharatlı yiyecekler, özellikle acı biber ve köri gibi kapsaisin içeren baharatlar, sindirim sırasında mide astarını tahriş edebilir ve fazla miktarda tüketildiğinde karın ağrısı ve ishale neden olabilir. 

Lifli gıdaların aşırı tüketimi sindirim sisteminin çalışmasını hızlandırır. Brokoli, mercimek, ceviz, nohut, bezelye gibi gıdalar bol miktarda lif içerdiğinden fazla tüketilmesi ishale sebep olabilir.

Süt ürünleri, özellikle laktoz intoleransı olan kişilerde ishal yapan yiyecekler arasındadır. Kızartmalar ve fast food yiyecekler, doymuş yağ oranının yüksek olması nedeniyle vücutta parçalanıp sindirilmede zorlandığından hızla vücut tarafından atılır ve ishale neden olabilir.

Kafeinli içecekler (kahve, çay, kola) bağırsak hareketlerini uyararak ishale yol açabilir. Karpuz ve kavun gibi yaz mevsimi meyveleri yüksek su ve lif içerikleri nedeniyle bağırsakları uyarır. 

İshal yapan yiyecekler aşağıdaki gibidir:

• Baharatlı yiyecekler (acı biber, köri)
• Aşırı lifli gıdalar (brokoli, mercimek, nohut, bezelye, ceviz)
• Süt ve süt ürünleri (özellikle laktoz intoleransında)
• Kızartmalar ve fast food
• Kafeinli içecekler (kahve, çay, kola)
• Sulu yaz meyveleri (karpuz, kavun)

İshal Ne Kadar Sürer?

Akut (kısa süreli) ishal genellikle 1-2 gün sürer ve çoğu zaman virüs veya bakteriler nedeniyle oluşur. Bu tip ishal genellikle kendiliğinden geçer ve özel bir tedavi gerektirmez.

Yetişkinlerde ishal süresi genellikle 1 ya da 2 gün olsa da bakteriyel ya da viral enfeksiyonlardan, sindirim sistemi rahatsızlıklarından kaynaklanan ishal daha uzun sürebilir.

Kronik ishal ise en az 4 hafta sürer ve genellikle irritabl bağırsak sendromu, çölyak hastalığı veya inflamatuar bağırsak hastalıkları gibi kronik rahatsızlıklardan kaynaklanır. 

İshal 2-3 günden uzun sürerse, dışkıda kan görülürse veya yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı gibi belirtilerle seyrediyor ise acilen doktora başvurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.

Şiddetli İshal Nasıl Olur?

Şiddetli ishal, günde 6'dan fazla sulu dışkılama, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı ve hızlı sıvı kaybı ile kendini gösterir ve tedavi edilmediğinde dehidrasyona yol açabilir.

Zehirli İshal Nedir?

Zehirli ishal, Salmonella, Shigella veya Clostridium difficile gibi bakteriyel toksinlerin neden olduğu, dışkıda kan veya mukus görülebilen, yüksek ateş ve ciddi karın kramplarıyla seyreden bir ishal türüdür.

Sade Soda İshal Yapar mı?

Sade soda ishal yapmaz.

Karpuz İshal Yapar mı?

Karpuz yüksek su ve lif içeriği nedeniyle bağırsakları uyararak ishal yapabilen meyveler arasında yer alır ve ishal döneminde tüketilmemesi önerilir.

Makarna İshal Yapar mı?

Aşırı yağlı olmamak kaydıyla sade makarna ishal yapan yiyecekler arasında yer almaz.

İshal Olmak Kilo Verdirir mi?

İshal, vücuttan aşırı sıvı ve mineral kaybına neden olarak geçici kilo kaybı yaratabilir ancak bu sağlıklı bir kilo verme yöntemi değildir ve dehidrasyon riski taşır.

İshal İçin Yoğurda Ne Katılır?

İshal için yoğurt probiyotik içerdiğinden doğrudan tüketilebilir.

Hamilelikte İshal Neden Olur?

Hamilelikte ishal, hormonal değişiklikler, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, prenatal vitaminler, enfeksiyonlar ve sindirim sisteminde meydana gelen doğal değişiklikler nedeniyle ortaya çıkar.

Hamilelikte İshal Kaçıncı Haftada Başlar?

Hamilelikte ishal, gebeliğin herhangi bir döneminde başlayabilir ve belirli bir haftaya özgü değildir. Hormonal değişiklikler ve beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak hamilelik boyunca ara ara görülebilir.