Diüretik Nedir, Hangi Durumlarda Kullanılır?

İdrar söktürücüler (diüretikler) özellikle kalp ve tansiyon hastalarının semptomlarını hafifletir ve bazı durumlarda hayati riski azaltır. İdrar söktürücü besinler hafif ödemin atılmasına yardımcı olabilir ve böbreklerin temizlenmesine destek olur. Ancak diüretik ilaç kullanırken diüretik besinler dikkatle tüketilmelidir.

Diüretik (İdrar Söktürücü) Nedir?

Diüretik (idrar söktürücü) vücuttaki fazla suyun ve tuzun atılmasına yardımcı olan ilaçlardır ve bazı besinler de diüretik etki gösterebilmektedir. Diüretik kullanan kişiler daha sık idrara çıkar ve idrar yolu ile ödem atarlar. Özellikle yüksek tansiyon ve kalp yetmezliği olan hastalara düzenli olarak diüretik ilaç reçete edilmektedir.

Diüretik (İdrar Söktürücü) Türleri Nelerdir?

Diüretikler (idrar söktürücüler) etki şekline ve böbrekteki etki bölgesine göre sınıflandırılır. En sık kullanılan diüretik türleri şunlardır:

• Tiyazid diüretikler: Hafif veya orta dereceli hipertansiyon tedavisinde ilk basamak olarak reçete edilmektedir. Tansiyonu düşürmeye yardım eder.
• Loop (kıvrım) diüretikleri: Böbrekteki henle kulpunun çıkan kolunda etki gösterir. Kalp yetmezliği, ciddi ödem ve böbrek hastalıklarında reçete edilmektedir.
• Potasyum tutucu diüretikler: Potasyum kaybını azaltan idrar söktürücü türüdür.

Diüretik (İdrar Söktürücü) Hangi Durumlarda Kullanılır?

Diüretikler sıklıkla hipertansiyon (yüksek tansiyon) tedavisinde ve kalp yetmezliği için kullanılmaktadır. Yüksek tansiyon hastalarında kan hacmini azaltarak kan basıncını düşürür. Kalp yetmezliği hastalarında kalbin pompalama gücü zayıfladığı için vücutta biriken sıvının atılmasını sağlar. Diüretik (idrar söktürücü) aşağıdaki hastalıklar için kullanılabilir:

• Kalp yetmezliği
• Kardiyomiyopati (Kalp kası hastalığı)
• Yüksek tansiyon (Hipertansiyon)
• Böbrek yetmezliği
• Akciğer ödemi
• Bazı hormonal durumlar (Polikistik over sendromu ve hiperaldosteronizm)
• Çeşitli sebeplere bağlı kronik ödem 

Diüretik (İdrar Söktürücü) Besinler Nelerdir?

Bazı besinlerin doğal olarak idrar söktürücü (diüretik) etkisi bulunmaktadır ve özellikle diüretik ilaç kullanırken dikkatle tüketilmelidir. Diüretik (idrar söktürücü) besinler şunlardır:

• Salatalık
• Karpuz
• Limon
• Maydanoz
• Kuşkonmaz
• Yeşil çay
• Kahve
• Kereviz
• Ananas
• Yeşil yapraklı sebzeler

Diüretik (İdrar Söktürücü) Kullanmanın Avantajları Nelerdir?

Diüretik kullanmanın en önemli avantajı tansiyonu düşürme etkisidir. Yüksek tansiyon hastalarında, kalp yetmezliği ve kronik böbrek hastalarında, çeşitli sistematik veya metabolik hastalıklara bağlı olarak kronik ödem yaşayanlarda idrar söktürücüler bazı riskleri azaltmaya yardımcı olur. Diüretik (idrar söktürücü) kullanmanın avantajları şunlardır:

• Kalp yetmezliği hastalarında semptomları hafifletir.
• Yüksek tansiyon hastalarında tansiyonu dengeler.
• Kalp hastalarında inme ve kalp krizi riskini azaltır.
• Kalp yetmezliği hastalarında nefes darlığı ve ödem şikayetlerini azaltır.
• Siroz hastalarında sıvı birikmesini azaltmaya yardım eder.
• Metabolik sendromlara bağlı kronik ödem şikayetlerini hafifletir.
• Kronik böbrek hastalarında sıvı yükünü azaltır. 

Diüretik (İdrar Söktürücü) Yan Etkileri Nelerdir?

En sık görülen diüretik (idrar söktürücü) yan etkisi sık idrara çıkmadır. Özellikle ilaç kullanımına başlandığı ilk zamanlar idrar sıklığının artması hastaları zorlayabilir. Diüretik (idrar söktürücü) yan etkileri şunlardır:

• Vücutta sıvı kaybı
• Elektrolit dengesizliği
• Potasyum düşüklüğü
• Sık idrara çıkma
• Sodyum düşüklüğü
• Halsizlik
• Bazen tansiyon düşüklüğü
• Kan şekeri dengesizliği
• İştah kaybı
• Gut hastalığı
• Baş ağrısı
• Kas krampları

Diüretik (İdrar Söktürücü) ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Kimler Diüretik (İdrar Söktürücü) Kullanamaz?

Aşağıdaki kişiler diüretik (idrar söktürücü) kullanırken dikkatli olmalıdır:

• Gut hastaları
• İleri evre karaciğer yetmezliği olanlar
• Şiddetli böbrek yetmezliği hastaları
• Elektrolit dengesizliği olanlar
• Hamileler ve emziren kadınlar
• Potasyum düşüklüğü veya yüksekliği olan hastalar
• Hipotansiyon (düşük tansiyon) hastaları

Diüretik (İdrar Söktürücü) Ne Kadar Sürede Etki Eder?

Diüretik (idrar söktürücü) etkisi ilacın türüne göre değişmektedir. Loop diüretikler genellikle 1 saat içinde, tiyazid diüretikler birkaç gün içinde ve potasyum tutucu diüretikler daha uzun sürede etki eder.

Diüretik (İdrar Söktürücü) Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Diüretik (idrar söktürücü) kullanırken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• İdrar söktürücü ilaç sabah saatlerinde alınmalıdır.
• Gece kullanmak gece sık idrara çıkma sorununa neden olabilir.
• Düzenli kan tahlili yapılarak elektrolit ve böbrek fonksiyonları takip edilmelidir.
• Ani baş dönmesi ve bayılma hissi olursa doktor kontrolü gerekir.
• Sıvı tüketimi kısıtlanmamalı, artırılmalıdır.
• Diüretik (idrar söktürücü) etkisi olan besinler tüketilmemelidir veya dikkatle tüketilmelidir.
• Şeker hastalarında kan şekeri takip edilmelidir.