Bu İçeriği Yapay Zekâ (AI) ile Özetleyin:
Amalgam dolgu, gümüş, kalay, bakır ve cıva karışımından oluşan, diş hekimliğinde 150 yılı aşkın süredir kullanılan geleneksel bir diş dolgu materyalidir.
Gümüşümsü rengi nedeniyle metal dolgu olarak da bilinen amalgam, özellikle arka azı dişlerinde yüksek dayanıklılığı ve uzun ömrü sayesinde tercih edilir.
Kompozit dolguya göre daha ekonomik olan amalgam dolgular, çiğneme basıncına karşı dirençlidir ve 10-15 yıl veya daha uzun süre dayanabilir.
Amalgam Dolgu Nedir?
Amalgam dolgu, diş çürüklerinin neden olduğu madde kayıplarını restore etmek ve dişin fonksiyonunu geri kazandırmak amacıyla kullanılan restoratif bir materyaldir.
Bu dolgu türü, civa, gümüş, kalay ve bakır gibi metallerin karışımından oluşur ve ağırlığının yaklaşık yarısı elementel civadan meydana gelir.
Civa, kimyasal özellikleri nedeniyle diğer metallerle reaksiyona girerek sağlam bir amalgam yapısı oluşturur. Renk benzerliği nedeniyle gümüş dolgu olarak da bilinen amalgam, özellikle arka dişlerdeki büyük çürüklerin tedavisinde tercih edilir.
Amalgam dolgunun sert ve güçlü yapısı sayesinde çiğneme kuvvetlerine karşı oldukça dayanıklıdır ve kırılma riski düşüktür. Diş hekimleri tarafından genellikle daha ciddi boyutlardaki çürüklerde ve reçine gibi diğer malzemelerin dişe bağlanmasının zor olduğu durumlarda uygulanır.
Diğer dolgu türlerine göre uygun maliyetli olması da sık tercih edilmesinin nedenlerinden biridir.
Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun
Amalgam Dolgu Nasıl Yapılır?
Amalgam dolgu uygulaması, malzemenin fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun özenli bir prosedür gerektirir.
İlk adımda, işlem yapılacak bölge lokal anestezi ile uyuşturulur ve ardından çürük doku ile enfekte diş yapısı yüksek hızlı frezler kullanılarak tamamen temizlenir.
Çürük olan bölge temizlendikten sonra, dolguya uygun olacak şekilde diş boşluğu şekillendirilir. Amalgam kimyasal olarak dişe bağlanmadığı için tutuculuk, kavitenin fiziksel geometrisine bağlıdır ve bu nedenle kavite hazırlığı büyük önem taşır.
Diş hekimi uygun koşullar altında, kapsüllenmiş toz formunda bulunan hazır alaşımı sıvı formdaki civa ile karıştırarak amalgam macun elde eder.
Bu işlem amalgamatör adı verilen cihazda yüksek hızda gerçekleştirilerek plastize bir malzeme oluşturulur.
Hazırlanan yumuşak amalgam, önceden oyulmuş diş boşluğuna yerleştirilir ve şekillendirilir.
İlk şekillendirme ve düzeltme sonrası dolgu sertleşmeye bırakılır, amalgamın tam sertliğe ulaşması 24 saati bulabilir.
Tam sertleşme sonrası, yüzeyi pürüzsüzleştirmek ve korozyon riskini azaltmak için cilalama işlemi yapılabilir.
Amalgam Dolgunun Avantajları
Amalgam dolgular, modern restoratif materyallere rağmen hala bazı durumlarda tercih edilmelerini sağlayan önemli avantajlara sahiptir.
Özellikle azı dişleri gibi yüksek çiğneme kuvvetlerine maruz kalan bölgelerde olağanüstü bir mekanik dayanıklılık sunar ve kırılmaya ve aşınmaya karşı direnci, uzun ömürlü olmasının temel sebebidir.
Diğer dolgularla kıyaslandığında ortalama 10-15 yıl boyunca dayanıklılığını koruyabilir ve bu da en uzun ömürlü diş restoratif materyalleri arasında yer almasını sağlar.
Amalgam dolgunun avantajları aşağıdaki gibidir:
- Yüksek çiğneme kuvvetlerine karşı yüksek dayanıklılık
- Kırılma ve aşınmaya karşı direnç
- Uzun ömürlü kullanım (10-15 yıl)
- Nemli ortamlarda uygulama toleransı
- Derin kavitelerde uygulama kolaylığı
- Kimyasal bağlanma ajanı gerektirmemesi
- Katmanlama tekniğine ihtiyaç duymaması
- Kısa uygulama süresi
- Düşük maliyet
- Mikro sızdırmazlık etkisi
- İkincil çürük riskini azaltabilme
- Geniş çürük alanlarında tercih edilebilirlik
Amalgam Dolgunun Riskleri Nelerdir?
Amalgam dolgu riskleri konusundaki endişeler, dolgunun yaklaşık yüzde ellisini oluşturan elementel civanın salınımı üzerine yoğunlaşmaktadır.
Civa buharı, çiğneme, diş fırçalama veya sıcak içecekler tüketimi sırasında salınabilir ve bu buhar akciğerlerden kolayca emilerek beyin ve sinir sisteminde birikebilir.
Yüksek maruziyet durumlarında hafıza kaybı, dikkat eksikliği, sinirlilik ve hafif titreme gibi nörolojik semptomlar görülebilir.
Amalgam dolgunun riskleri aşağıdaki gibidir:
- Civa buharı salınımı.
- Solunum yoluyla emilim riski.
- Beyin ve sinir sisteminde birikim olasılığı.
- Nörolojik yan etki riski.
- Böbrek dokusunda birikim riski.
- Uzun vadeli böbrek fonksiyon sorunları.
- Alerjik veya aşırı duyarlılık reaksiyonları.
- Termal genleşme farkına bağlı mikro çatlak riski.
- Estetik dezavantaj.
- Metalik tat oluşumu.
- Galvanik akım ve hassasiyet riski.
- Gebe, emziren ve çocuklarda kullanım kısıtı.
Amalgam Dolgu Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Amalgam dolgu zehirlenme belirtileri, civa buharına kronik ve düşük düzeyde maruz kalmanın potansiyel sonuçları olarak kabul edilir ve kişiden kişiye büyük ölçüde değişebilir.
Nörolojik ve psikolojik şikayetler arasında kronik yorgunluk, açıklanamayan halsizlik, konsantrasyon güçlüğü, hafıza zayıflığı ve baş ağrıları yer alır.
Sinirlilik, anksiyete ve depresif ruh halleri de civa maruziyetinin psikolojik belirtileri arasında sayılabilir. Bu belirtilerin teşhis edilmesi zor olabilir çünkü birçok farklı sağlık sorununun da belirtisi olabilirler.
Amalgam dolgu zehirlenmesinin belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Kronik yorgunluk.
- Açıklanamayan halsizlik.
- Konsantrasyon güçlüğü.
- Hafıza zayıflığı.
- Baş ağrısı.
- Sinirlilik.
- Anksiyete.
- Depresif ruh hali.
Amalgam Dolgu Sökümü Tehlikeli mi?
Amalgam dolgu sökümü, civa buharı salınımının en yüksek olduğu anlardan biri olduğu için hastanın ve diş hekimi ekibinin güvenliğini sağlamak amacıyla özel protokollerle gerçekleştirilmelidir.
SMART (Güvenli Cıva Amalgam Çıkarma Tekniği) protokolü, söküm sırasında açığa çıkan civa gazına maruziyeti en aza indirmek için gerekli güvenlik önlemlerine uymayı içerir.
Bu protokolde hastanın ağzının geri kalanını ve boğazını korumak için sökülecek dişe özel kauçuk örtü uygulanır, hastaya burun yoluyla temiz hava kaynağı verilir ve cıva buharını söküm alanından hızla uzaklaştırmak için yüksek hacimli aspirasyon sistemleri kullanılır.
Amalgam Dolgu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Amalgam dolgu hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.
Amalgam Dolgu Vücuttan Nasıl Atılır?
Amalgam dolgulardan salınan civa, vücuttan öncelikle böbrekler aracılığıyla idrar ve bağırsaklar yoluyla dışkı ile doğal olarak atılır.
Amalgam Dolgulu Diş Çürür mü?
Amalgam dolgulu dişler dolgunun altında veya kenarlarında çürüyebilir, özellikle ağız hijyenine dikkat edilmediğinde ikincil çürük oluşabilir.
Amalgam Dolgu Düşerse Ne Olur?
Amalgam dolgu düşerse diş boşluğu açıkta kalır ve hassasiyet, ağrı ve yeni çürük oluşumuna neden olabileceğinden mümkün olan en kısa sürede diş hekimine başvurulmalıdır.
Amalgam Dolgu Yerine Ne Yapılabilir?
Amalgam dolgu yerine kompozit rezin, seramik dolgular veya cam iyonomer dolgular kullanılabilir.
Amalgam Dolgu Çıkarılmalı mı?
Amalgam dolgu sağlam durumda ve sorun yaratmıyorsa çıkarılması gerekmez, sadece hasarlı, çatlak veya altında çürük varsa yenilenmelidir.
Amalgam Dolgu Sağlıklı mıdır?
Amalgam dolgular bilimsel araştırmalara göre genel popülasyonda güvenli kabul edilir ancak hamile kadınlar ve küçük çocuklarda kullanımı hekim değerlendirmesine bırakılır.
Amalgam Dolgu Sökümü Acıtır mı?
Amalgam dolgu sökümü lokal anestezi ile uyuşturularak yapıldığı için ağrısız gerçekleştirilir.
Giriş Tarihi: 30.01.2026
Güncellenme Tarihi: 30.01.2026
Oluşturan: Medipol Sağlık Grubu Web Yayın Kurulu
Web sitemizde yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora veya sağlık kuruluşuna başvurunuz.