
Yemek borusu kanseri, yemek borusunun iç yüzeyini kaplayan hücrelerde gelişen ciddi bir malign tümördür. Erken evrede genellikle belirti vermeyen bu hastalık, ilerledikçe yutma güçlüğü, kilo kaybı, göğüs bölgesinde ağrı ve sürekli öksürük gibi semptomlarla kendini gösterebilir. Tanı, endoskopi ve biyopsi ile konulurken tedavi; cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi yöntemlerinin bir kombinasyonunu içerir.
Yemek Borusu Kanseri (Özofagus) Nedir?
Yemek borusu kanseri (tıbbi adıyla Özofagus) yemek borusunun iç yüzeyini kaplayan hücrelerde başlayan bir hastalıktır. Yemek borusu, boğaz ile mide arasında yer alan ve yutulan besinleri mideye ileten uzun, boş bir tüptür.
Özofagus, yemek borusunun herhangi bir bölgesinde gelişebilir ve erkeklerde daha sık görülür.
Bu kanser türünde alkol tüketimi ve sigara kullanımı önemli risk faktörlerindendir. Tedavi genellikle cerrahi ile kanserli dokunun çıkarılmasını içerir. Ayrıca kemoterapi, radyoterapi veya her ikisinin birlikte uygulanması da yaygındır. Bazı hastalarda hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi yöntemleri de kullanılabilir.
Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun
Yemek Borusu Kanseri (Özofagus) Neden Olur?
Yemek borusu kanserinin oluşumunda, görülen hücre tipine bağlı olarak risk faktörleri değişebilir. En yaygın nedenler arasında sigara kullanımı ve alkol tüketimi yer alır. Bunun yanı sıra, çok sıcak içeceklerin sık tüketilmesi ile yanmış veya tütsülenmiş gıdaların fazla alınması da hastalığın gelişiminde etkili olabilir. Yemek borusu kanserine neden olan faktörler şunlardır:
- Sigara ve alkol kullanımı
- Aşırı sıcak içecek tüketimi
- Yanmış-tütsülenmiş gıdaların tüketimi
Et ağırlıklı beslenme, mangalda pişirilmiş yanmış gıdaların aşırı tüketimi, mide ve kolon kanserinde olduğu gibi yemek borusu kanseri için de risk oluşturan beslenme alışkanlıkları arasında yer alır.
Yemek Borusu Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Yemek borusu kanseri, erken evrelerinde genellikle belirti vermediği için tespit edilmesi zordur. Hastalık ilerledikçe, yeme, konuşma ve genel sağlık üzerinde etkiler ortaya çıkabilir. Erken evre yemek borusu kanserleri, çoğunlukla uzun süreli reflü şikâyeti ile doktora başvuran kişilerde yapılan endoskopi sırasında tespit edilir. Bu aşamada tümör henüz belirgin bir belirtiye yol açmamış olabilir. Yemek borusu kanseri belirtileri aşağıda listelenmektedir:
- Yutkunma sırasında ağrı (odinofaji)
- Geçmeyen hazımsızlık veya mide yanması
- Göğüs ya da boğazda basınç, ağrı veya yanma hissi
- İştah azalması
- Sürekli öksürük veya ses kısıklığı
- Devam eden hıçkırık
- Hastalık ilerledikçe belirtiler daha belirgin hale gelir. İleri evrede görülebilecek şikâyetler şunlardır:
- Katı yiyecekleri yutarken zorlanma (disfaji)
- Nedensiz kilo kaybı
- Yiyeceklerin geri gelmesi veya kusma
- Siyah, katran renginde dışkı (iç kanama belirtisi olabilir)
- Kansızlık (anemi) ile birlikte halsizlik ve yorgunluk
- Yutma güçlüğüne bağlı olarak gıdaların akciğere kaçması sonucu gelişebilen zatürre
Yemek Borusu Kanseri (Özofagus) Risk Grupları
Yemek borusu kanseri gelişme riskini artırabilecek çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bu kanser türü genellikle 55 yaş ve üzerindeki kişilerde görülür. Sigara kullanımı ve aşırı alkol tüketimi riski yükseltir. Uzun süreli mide asidi kaçışı (reflü) veya gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) da önemli etkenler arasındadır. Barrett özofagusu, kronik reflü sonucu gelişen ve kanser riskini artıran bir durumdur. Yemek borusu kanseri (özofagus) risk faktörleri şunlardır:
- İleri yaş
- Sigara kullanımı
- Aşırı alkol tüketimi
- Kronik reflü (GERD)
- Barrett özofagusu
- Obezite
- Düşük meyve-sebze tüketimi
- Çok sıcak içecek tüketimi
- Aile öyküsü
- Kimyasal maruziyet
Yemek Borusu Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Yemek borusu kanserinin teşhisi genellikle endoskopi ile yapılır. Bu yöntem, doktorun yemek borusunun iç yüzeyini doğrudan görmesine olanak tanır. Kesin tanı için endoskopi sırasında alınan doku örneği patolojik olarak incelenir. Hastalığın evresini ve tümörün yemek borusu duvarındaki ilerlemesini değerlendirmek amacıyla EUS (endoskopik ultrason) kullanılır. Tedavi planı veya ameliyat öncesinde ise bilgisayarlı tomografi (BT) ve PET-CT tetkikleri yapılır. Yemek borusu kanseri teşhis yöntemleri aşağıda listelenmektedir:
- Endoskopi: Yemek borusunun iç yapısının doğrudan görüntülenmesi
- Biyopsi: Doku örneğinin patolojik olarak incelenmesi
- EUS (Endoskopik Ultrason): Evreleme ve tümör yayılımının değerlendirilmesi
- BT ve PET-CT: Yayılımın belirlenmesi ve tedavi planlaması
Yemek Borusu Kanseri Kaç Evredir?
Yemek borusu kanserinin evreleri 0’dan 4’e kadar uzanır. Evre 0, sadece yemek borusunun iç yüzeyinde sınırlı ve küçük bir lezyonu işaret eder. İleri evrelerde tümörün yemek borusuna derin infiltrasyonu, yakın lenf nodlarına yayılımı veya uzak organ tutulumları görülür.
Bu evreleme sistemi, tümörün yerleşim derinliği, lenf nodu tutulumu ve metastaz varlığı gibi kriterlere dayanır. Adenokarsinom alt tipinde, evre 0’da kanser yalnızca başladığı yerde sınırlıyken; evre 1’de çevre dokulara yayılma olmaksızın sınırlı yayılım; evre 2’de yakın lenf nodlarına veya çevre dokulara yayılım; evre 3’te daha derin doku ve yakın ya da bazı uzak lenf nodlarına yayılım; evre 4’te ise uzak metastazların geliştiği belirtilir. Yemek borusu kanseri evreleri aşağıda listelenmektedir:
- Evre 0: Sadece en yüzeyde, "in situ" kanser.
- Evre 1: Komşu dokulara yayılma yok, sınırlı.
- Evre 2: Yakın lenf nodlarına veya çevre dokulara yayılım.
- Evre 3: Daha derin veya uzak lenf nodularına yayılım.
- Evre 4: Uzak organ veya dokulara metastaz.
Yemek Borusu Kanseri 1. Evre Belirtileri
Kanser hücreleri mukozayı geçerek özofagusun orta tabakasına (submukoza) ulaşır. Bu aşamada çevredeki dokular veya lenf düğümleri henüz etkilenmemiştir. Özofagus 1. Evre belirtileri aşağıda listelenmektedir:
- Evre 1 yemek borusu kanseri belirtileri geç ortaya çıkar, bu yüzden teşhisi zordur.
- Kanser yalnızca yemek borusunun iç zarındadır, kas tabakasına ulaşmamıştır.
- Tedavide yemek borusunu tamamen çıkarmadan, endoskopla ağızdan girilerek sadece hastalıklı zar çıkarılabilir.
Yemek Borusu Kanseri 2. Evre Belirtileri
Tümör, özofagusun orta tabakasını aşarak çevre dokulara veya bölgesel lenf düğümlerine yayılır. Ancak bu aşamada komşu organlara (solunum yolları, trakea) veya büyük damar yapılarından aort gibi ana damarlara ulaşmamıştır. Özofagus 2. Evre belirtileri aşağıda listelenmektedir:
- Tümör, yemek borusu zarını aşarak kas dokusuna ulaşmıştır.
Yemek Borusu Kanseri 3. Evre Belirtileri
Kanser, özofagusun dış kas tabakasına veya komşu organlara (solunum yolları, trakea gibi) ilerlemiştir. Lenf düğümlerine yayılım da bu evrede görülebilir. Özofagus 3. Evre belirtileri aşağıda listelenmektedir:
- Tümör küçük değildir, yemek borusundadır ve çevredeki lenf bezlerine sıçramıştır.
- Öncelikle kemoterapi ve radyoterapi uygulanır, tümör ve lenflerde gerileme hedeflenir.
- Gerileme sağlanırsa ameliyatla tümör çıkarılır.
Yemek Borusu Kanseri 4. Evre Belirtileri
Kanser, uzak organlara veya vücudun diğer bölgelerindeki lenf düğümlerine yayılmıştır. Bu durum metastatik özofagus kanseri olarak tanımlanır. Özofagus 4. Evre belirtileri aşağıda listelenmektedir:
- Tümör vücudun uzak bölgelerine metastaz yapmıştır.
- En sık karaciğer, kemik, akciğer ve mide girişindeki lenf bezlerine yayılır.
- Ameliyat şansı genellikle yoktur, kemoterapi ile tedavi edilir.
Yemek Borusu Kanseri (Özofagus) Nasıl Tedavi Edilir?
Küçük boyutlu yemek borusu kanserlerinde tedavi genellikle cerrahi müdahale ile başlar. Ancak tümör büyümüş veya vücudun diğer bölgelerine yayılmışsa, tedaviye kemoterapi ve radyoterapi ile başlanabilir. Tedavi planı oluşturulurken hastanın genel sağlık durumu, kanserin tipi ve evresi ile kişisel tercihler dikkate alınır. Yemek borusu kanseri tedavi yöntemleri aşağıda listelenmektedir.
Özofagus Cerrahi Tedavisi
Özofagus kanseri cerrahisi, tek başına veya diğer tedavilerle birlikte uygulanabilir. Erken evrede ve yayılmamış küçük tümörlerde, endoskop yardımıyla tümör ve çevresindeki sağlıklı dokunun çıkarılmasıdır. Yemek borusunun kanserli kısmının ve bazı lenf düğümlerinin çıkarılması işlemidir. Gerekli durumlarda midenin üst bölümü de alınabilir. Bu durumda kalan yemek borusu, mide veya kalın bağırsağın bir kısmı ile yeniden bağlanır.
Cerrahi işlem açık yöntemle veya laparoskopik teknikle yapılabilir. Uygulama şekli, hastanın durumu ve cerrahın tercihine göre belirlenir. Cerrahinin riskleri arasında enfeksiyon, kanama ve yeniden bağlanan bölgede kaçak oluşma ihtimali bulunur.
Özofagus Kemoterapi Tedavisi
Kemoterapi, güçlü ilaçlarla kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler. Cerrahiden önce veya sonra uygulanabilir. İleri evrede ve yayılmış kanserlerde semptomları hafifletmek için tek başına da kullanılabilir. Yan etkiler arasında yorgunluk, mide bulantısı, kusma, ishal ve iştah kaybı yer alır.
Özofagus Radyoterapi Tedavisi
Radyoterapi, yüksek enerjili ışınlarla kanser hücrelerini hedef alır. En sık kullanılan yöntem harici ışın tedavisidir. Daha nadir olarak brakiterapi (içten radyasyon) uygulanır. Genellikle kemoterapi ile birlikte verilir. İleri evrede yemek borusunu tıkayan tümörlerde yutma güçlüğünü azaltmak için de kullanılabilir. Yan etkiler arasında ciltte tahriş, yutma zorluğu ve çevredeki organlarda hasar riski bulunur.
Özofagus Hedefe Yönelik İlaç Tedavisi
Kanser hücrelerindeki belirli biyolojik hedeflere yönelik ilaçlarla uygulanır. İleri evre veya tekrarlayan özofagus kanserlerinde kemoterapi ile kombine edilebilir. Etkinlik, tümör hücrelerinde belirli genetik değişikliklerin varlığına bağlıdır.
Özofagus İmmünoterapi Tedavisi
Bağışıklık sistemini aktive ederek kanser hücrelerini yok etmeyi amaçlayan bir tedavidir. Ameliyat öncesi veya sonrası, ayrıca ileri evrede ya da tekrarlayan kanserlerde uygulanabilir.
Özofagus Palyatif Bakım
İleri evre özofagus kanserinde yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen destekleyici tedavilerdir. Ağrı, yutma güçlüğü ve diğer semptomların hafifletilmesi amaçlanır. Palyatif bakım, cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi ile birlikte uygulanabilir ve hastaların daha konforlu, daha uzun yaşam sürmesine katkı sağlar.
Yemek Borusu Kanserinden Korunma Yöntemleri Nelerdir?
Mide hastalıklarının doğru ve etkili şekilde tedavi edilmesi, beslenme planının doğal ve sağlıklı gıdalarla düzenlenmesi ve kimyasal maddelerden uzak durulması, yemek borusu kanserinden korunmada önemli adımlardır. Ayrıca sağlıklı beslenmek, ideal kiloyu korumak, tütün ve alkol kullanımından kaçınmak, genel olarak hastalık riskini azaltan en temel yöntemler arasında yer alır.
Yemek Borusu Kanserine (Özofagus) Hangi Bölüm Bakar?
Tüm kanser türlerinin tanı ve tedavi süreçleri Onkoloji bölümünde gerçekleştirilir. Öte yandan Gastroenteroloji bölümü yemek borusu (özofagus) kanseriyle ilgilenebilir. Gastroenteroloji bölümü doktoru olan gastroenterologlar, bu organlarla ilgili hastalıkları teşhis etmek, tedavi etmek ve önlemek için özel eğitim almış doktorlardır.
Yemek Borusu Kanseri (Özofagus) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Özofagus hakkında merak edilen sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.
Yemek Borusu Kanseri İlk Nereye Sıçrar?
Kanser ilk olarak çevredeki lenf düğümlerine yayılma eğilimindedir.
Yemek Borusu Kanseri İlk Nereye Metastaz Olur?
Yemek borusu kanseri en sık lenf düğümleri, ardından karaciğer, akciğer ve kemiklere metastaz yapar.
Yemek Borusu Kanseri Ultrasonda Görülür mü?
Endoskopik ultrason (EUS) kullanılarak yemek borusu kanserinin yayılımı ve evresi görüntülenebilir.
Yemek Borusunda İyi Huylu Kitle Nedir?
Yemek borusundaki iyi huylu tümör, vücudun diğer bölgelerine yayılmayan bir kitle oluşumudur. İyi huylu yemek borusu hastalıkları, yemek borusundaki hücrelerde meydana gelen ancak kanser olmayan değişikliklerdir. Bu tür tümörler veya durumlar genellikle yaşamı tehdit etmez.
Yemek Borusu Kanseri Kan Tahlilinde Çıkar mı?
Yemek borusu kanseri kan tahliliyle ortaya çıkmaz. Tanı için endoskopi, biyopsi ve görüntüleme yöntemleri gereklidir.
Yemek Borusu Ameliyatı Riskli mi?
Endoskopi gibi işlemler güvenli sayılmakla birlikte nadir de olsa kanama, enfeksiyon veya perforasyon gibi komplikasyonlar görülebilir.
Yemek Borusu Kanseri Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Kapalı yemek borusu kanseri ameliyatı, büyük kesiler yerine birkaç küçük kesi üzerinden kamera yardımıyla yapılır. Bu yöntem, iyileşmeyi hızlandırır, ağrıyı azaltır ve deneyimle birlikte ameliyat süresini önemli ölçüde kısaltır.
Yemek Borusu Kanseri Ameliyatı Kaç Saat Sürer?
Ameliyat süresi, hastanın genel durumu, tümörün yayılımı ve uygulanacak cerrahi tekniğe göre değişmekle birlikte ortalama 3-6 saat arasında tamamlanır.
Yemek Borusu Nakli Yapılır mı?
Yemek borusu nakli, yemek borusu kanseri veya ileri derecede darlık gibi ciddi hastalıklarda uygulanan bir cerrahi yöntemdir. Bu işlemde, hasarlı yemek borusu çıkarılır ve hastanın kendi dokusundan ya da uygun bir donörden alınan doku ile yeniden yapılandırılır.
Yemek Borusu Işın Tedavisi Yan Etkileri Nelerdir?
Işın (radyoterapi) tedavisi sırasında ciltte hassasiyet, yorgunluk, bulantı ve tedavi edilen organın geçici işlev bozuklukları görülebilir.
Yemek Borusunda Sıkıntı Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Yemek borusu tıkanıklığı, yutma güçlüğü, göğüs ortasında baskı hissi ve istemsiz kilo kaybı gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
Giriş Tarihi: 11.03.2025
Güncellenme Tarihi: 15.08.2025
Web sitemizde yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şikayetinizle ilgili değerlendirme, tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora veya sağlık kuruluşuna başvurunuz.