Işkın Otu Nedir, Faydaları Nelerdir?

Işkın otu (Rheum ribes), Doğu Anadolu bölgesinde yetişen ve geleneksel Türk mutfağında kullanılan ekşi tadıyla bilinen şifalı bir bitkidir. C vitamini, A vitamini, kalsiyum, demir ve antioksidanlar açısından zengin olan ışkın otu, bağışıklık sistemini güçlendirir, sindirim sağlığını destekler ve mide rahatsızlıklarını hafifletir. Kan temizleyici özelliği sayesinde vücuttan toksinlerin atılmasına yardımcı olur, böbrek sağlığını destekler ve idrar söktürücü etkiye sahiptir.

Işkın Otu Nedir?

Işkın otu, bilimsel adı Rheum ribes olan, kuzukulağıgiller familyasına ait çok yıllık otsu bir bitkidir. 40-150 cm boylarına kadar yükselebilen bu bitki, dağlık alanlarda ve karasal iklimin etkili olduğu bölgelerde yetişir.

Tadı limonumsu bir ekşiliğe sahiptir ve taze olarak tüketildiğinde damakta ferahlatıcı bir his bırakır.

Halk arasında ışkın, ışgın, uçkun, yayla muzu veya dağ muzu gibi farklı isimlerle de anılır. Bitkinin yapraklarının zehirli olduğu düşünüldüğü için sadece kökü ve gövdesi tüketilir.

Türkiye'de en çok Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunur ve bahar aylarında doğada toplanır. Mayıs ve Haziran aylarında yüksek yaylalarda ortaya çıkan bu bitki, özellikle Van ve Erzurum'da yaygın olarak yetiştirilir.

Ekşimsi bir tada sahip olan ışkın otu, tadı itibariyle kiviye de benzetilir ve muz gibi soyularak tüketilir.

Işkın Neye İyi Gelir?

Işkın otu geleneksel tıpta ve farmakolojide antimikrobiyal, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antidiyabetik, antikanserojen, antidiyareik, antihiperlipidemik, antiobezite, antiinflamatuar, antiaging ve antioksidan özellikleriyle kullanılabilir.

Kabızlık, ishal, mide ekşimesi, mide ağrısı ve gastrointestinal kanama dahil olmak üzere sindirim şikayetleri için kullanılır.

Sindirim sürecini düzenleyici etkisiyle kabızlık problemini hafifletir ve bağırsak hareketlerini destekler.

Kanser önleyici, bağırsak çalıştırıcı, öksürük önleyici ve kemik erimesi önleyici gibi birçok faydasının olduğu bilinmektedir.

Işkın Otu Faydaları Nelerdir?

A, B1, B2, C, E ve K vitaminleri yönünden zengin bir içeriğe sahip olan bitki pek çok hastalığa iyi gelir.

Antioksidan ve vitamin bakımından zengin olan ışkın bitkisi, bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklara karşı koruma sağlar.

İçeriğinde bulunan K vitamini kanın pıhtılaşmasını sağlayarak yaraların iyileşmesine yardımcı olabilir.

A vitamini cilt hasarlarına ve erken yaşlanmaya neden olan serbest radikallerle savaşmaya yardımcı olabilir ve cildin sağlıklı ve genç görünmesini sağlayabilir.

Polifenol ve antioksidan içeriği sayesinde kanserin önlenmesinde güçlü bir savaşçı olarak kullanılmaktadır.

Soğuk algınlığı, grip, nezle gibi hastalıklar sonrası oluşan öksürükte ışkın yararlı bir bitki olarak kullanılır.

Pektin ve lif sayesinde bağırsakların çalışmasında oldukça etkilidir ve gaz söktürücü olarak da kullanılmaktadır.

Antibakteriyel yapısıyla enfeksiyonlara karşı koruyucu bir etki sunar ve ağız içindeki yaraların iyileşmesini destekleyerek diş eti iltihaplarına iyi gelir.

Işkın otu faydaları aşağıda listelenmektedir:

• Vitamin deposudur.
• Bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Yara iyileşmesini hızlandırır.
• Cildi genç tutar.
• Kanser önleyici etki gösterir.
• Öksürük keser.
• Kabızlığa iyi gelir.
• Gaz söktürür.
• Enfeksiyonlara karşı korur.
• Diş eti iltihabına iyi gelir.
• Kolesterolü düşürür.
• Kan şekerini dengeler.

Işkın Otu Zararları Nelerdir?

Işkın yaprağı zehirlidir ve yenmesi zararlı olabilir. Bu durum böbrek hasarına neden olabilir ve tehdit oluşturabilir.

Oksalat bakımından zengin olan bitki, böbrek taşlarının oluşumuna neden olabilir ve fazla tüketimi böbrek yetmezliğine neden olur.

Kolorektal ve mide problemleri yaşama riski bulunmakta olup, ışkının karaciğer hasarına ve toksisiteye yol açabileceğine ait bulgular vardır.

Işkın bağırsak sistemi için oldukça yararlı ancak fazla tüketildiğinde müshil etkisi yapabildiği için bağırsak hareketlerini hızlandırarak ishale sebep olabilmektedir.

Mayhoş ve ekşi bir tada sahip olan ışkın otun, kabız etkisi yapar ancak düşük dozlarda ishal önleyici bir etkiye sahiptir. Fazla tüketildiğinde mide rahatsızlıklarına yol açabilir.

Işkın Otu Kimler Kullanamaz?

Gebeler, emziren anneler, böbrek yetmezliği olanlar, böbrek taşları açısından riskli grupta yer alan kişiler ve karaciğer hastaları otu tüketebilmesi için doktora danışması gerekir.

Evcil hayvanların ve çocukların da bu ottan uzak durması gerekmektedir. 12 yaş altı çocuklar, hamileler, emziren anneler ve yaşlılar ışkın otu tüketmeden önce doktora danışmalıdır.

Böbrek rahatsızlığı olan hastaların ışkın tüketmeden önce doktora danışması yararlı olacaktır.

Işkın otu bazı ilaçlarla etkileşime girebilir, bu nedenle özellikle herhangi bir tedavi gören veya ilaç kullanan bireylerin ışkının besinsel faydaları hakkında bir doktora başvurması gerekebilir.

Hormon dengesi üzerinde etkileri tam olarak bilinmediğinden hamilelerin ve kronik hastalıkları olan bireylerin dikkatli olması önerilir.

Işkın Otu Nasıl Kullanılır?

Gövde ve kök kısmı kenarlarından soyularak çiğ bir şekilde tüketilebilir. Soğan ve diğer sebzelerle bir araya getirilen ışkın otu sotelenerek tüketilebilir ve temizlendikten sonra çay yapımında da kullanılabilir.

Sapları pişirilerek meyve suyu hazırlamak için kullanılabilir ve soslara, tatlılara, reçellere ve turtalara eklenebilir.

Taze tüketim olarak doğrudan kabuğu soyularak çiğ şekilde yenilebilir ve hafif ekşi tadıyla ferahlatıcı bir etki yaratır. Çorba ve et yemeklerine eklenerek farklı bir lezzet katılabilir, aynı zamanda yemeklere hoş bir aroma kazandırır.

Kaynatılıp tatlandırılarak doğal bir içecek haline getirilebilir. Işkın gibi bitkisel takviyelerde kullanım öncesi bir doktora danışmak faydalıdır ve doktora danışmadan devam eden modern tıp tedavisi bir ayurvedik/bitkisel preparatla kesilmemeli veya değiştirilmemelidir.

Işkın otu kullanılmadan önce mutlaka doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Işkın Otu Çayı Nasıl Yapılır?

100 gram kadar temizlenip ayıklanmış ışkın otu kökü, iki su bardağı suyun içinde bekletilir. 12 saatin sonunda hazırlanan karışım süzgeçten geçirilir ve isteğe göre şeker ilave edildikten sonra kaynatılır.

Daha sonra şişeye konularak buzdolabında muhafaza edilebilir ve ışkın otu kökünden yapılan çayın günlük olarak içilmesi tavsiye edilir.

Herhangi bir etken maddeye karşı hassasiyet oluşabileceğinden ışkın otu çayı tüketiminde doza dikkat etmek ve kullanmadan önce doktorun önerisini almak yararlı olacaktır.

Işkın Otu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Işkın otu hakkında sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda listelenmektedir.

Işkın Otu Tansiyonu Düşürür mü?

Tansiyonun yükselmesi veya düşmesine dair bilimsel bilgi bulunmamaktadır.

Işkın Otu Kurusu Nasıl Kullanılır?

Işkın otu kurusu yoğurt ile karıştırılarak cilt yüzeyine sürülebilir veya kurutulmuş kökü suda bekletilerek çay şeklinde tüketilebilir.

Işkın Kökü Sirkesi Şekere İyi Gelir mi?

Işkın kökü sirkesi insülin duyarlılığını artırarak kan şekerini dengelemeye yardımcı olabilir ancak diyabet hastaları doktor gözetiminde tüketmelidir.

Işkın Sirkesinin Faydaları Nelerdir?

Işkın sirkesi bağışıklık sistemini güçlendirir, sindirim sistemini rahatlatır, kan şekerini dengeler, metabolizmayı hızlandırır ve kötü kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olur.