Faset Eklem Sendromu Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Faset eklem sendromu, omurların arka bölümünde bulunan küçük eklemlerden kaynaklandığı düşünülen boyun veya bel ağrısını tanımlar. Bu eklemlerdeki değişiklikler ağrıyla ilişkili olabilir; ancak görüntülemede görülen her değişiklik ağrıya neden olmaz.

Faset kaynaklı ağrı hareket etmeyi, uzun süre ayakta kalmayı ve günlük işleri zorlaştırabilir. Benzer belirtiler başka omurga sorunlarında da görüldüğü için ağrının kaynağını belirlemek, uygun tedaviyi seçmenin ilk adımıdır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Faset Eklem Sendromu Nedir?

Faset eklemler, omurgada birbirine komşu omurları bağlayan eklemlerdir. Boyundan bele kadar omurganın farklı seviyelerinde bulunurlar. Faset eklem sendromu, bu eklemlerden birinin veya birkaçının ağrı kaynağı olduğundan şüphelenildiğinde kullanılan klinik bir tanımdır.

Bel bölgesindeki faset eklemler etkilendiğinde ağrı çoğunlukla belde hissedilir, kalça çevresine veya uyluğa yayılabilir. Boyun bölgesindeki eklemlerden kaynaklanan ağrının hissedildiği alan ise farklıdır. Ağrının yeri önemli bir ipucu olsa da tek başına tanı koydurmaz.

Faset Eklemler Omurgada Ne İşe Yarar?

Faset eklemler, omurların birbiriyle uyumlu biçimde hareket etmesine yardımcı olur. Omurganın dönme ve geriye eğilme gibi hareketlerini yönlendirirken diskler ve çevre kaslarla birlikte çalışırlar.

Bu eklemlere binen yük değiştiğinde veya eklem yüzeylerinde yıpranma geliştiğinde ağrı ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, eklemde yapısal değişiklik bulunması kişinin mutlaka ağrı yaşayacağı anlamına gelmez.

Faset Eklem Sendromu Neden Olur?

Faset eklem ağrısı tek bir nedene bağlanamayabilir. Eklemdeki yaşa bağlı değişiklikler, tekrarlayan zorlanmalar ve omurganın başka bölümlerindeki sorunlar ekleme binen yükü etkileyebilir. 

Hekim, olası nedenleri kişinin yakınmaları ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirir. Ağrıyla ilişkili olabilecek durumlar şunlardır:

• Faset eklemlerde dejeneratif değişiklikler
• Omurgaya binen yükün zaman içinde değişmesi
• Tekrarlayan zorlanmalar veya geçirilmiş yaralanmalar
• Diskler ve omurganın diğer yapılarında eşlik eden sorunlar

Yaşlanma Faset Eklem Sendromuna Neden Olur mu?

Yaş ilerledikçe faset eklemlerde yıpranma görülebilir ve bu değişiklikler ağrıyla ilişkili olabilir. Ancak ileri yaşta görülen her eklem değişikliği ağrı kaynağı değildir; yalnızca yaşa veya görüntüleme sonucuna bakılarak tanı konulmaz.

Faset Eklem Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Faset kaynaklı ağrı genellikle etkilenen omurga bölgesinin çevresinde hissedilir. Beldeki ağrı bazı kişilerde geriye eğilme veya gövdeyi döndürme sırasında belirginleşebilir. 

Hareketle ağrının değişmesi değerlendirmede yardımcıdır; ancak bu özellik başka bel ağrısı nedenlerinde de görülebilir. Sık bildirilen yakınmalar şunlardır:

• Belin veya boynun belirli bir bölgesinde ağrı
• Hareket sırasında artan rahatsızlık
• Tutukluk ve hareketlerde zorlanma
• Bel ağrısının kalça çevresine veya uyluğa yayılması

Faset Eklem Ağrısı Nasıl Anlaşılır?

Hekim ağrının nerede başladığını, nereye yayıldığını ve hangi hareketlerle değiştiğini öğrenir. Ardından omurga hareketlerini ve gerekli diğer muayene bulgularını değerlendirir. Belirtiler tek başına faset eklemi kesin ağrı kaynağı olarak gösteremediğinden, tanı sürecinde başka olasılıklar da incelenir.

Faset Eklem Ağrısı Bacağa Vurur mu?

Bel bölgesindeki faset ağrısı uyluğa doğru yayılabilir. Ancak bacağa yayılan her ağrı faset eklemden kaynaklanmaz. Özellikle ağrıya uyuşma veya güç kaybı eşlik ediyorsa sinirle ilişkili nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir.

Faset Sendromu Kalçaya Vurur mu?

Evet, beldeki faset eklemlerden kaynaklanan ağrı kalça çevresinde hissedilebilir. Kalça ekleminin kendisinden veya belin başka yapılarından kaynaklanan ağrılar da benzer bölgede ortaya çıkabildiği için ağrının yeri tek başına ayırt edici değildir.

Faset Eklem Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı süreci kişinin yakınmalarının dinlenmesi ve fizik muayene ile başlar. Hekim, ağrının günlük yaşamı nasıl etkilediğini ve hangi hareketlerle değiştiğini değerlendirir. Gerekli görüldüğünde görüntüleme, benzer belirtilere yol açabilecek diğer omurga sorunlarını incelemek için kullanılır.

Girişimsel bir tedavi düşünülüyorsa faset eklemin ağrı duyusunu taşıyan küçük sinir dallarına tanısal blok uygulanması gündeme gelebilir. İşlem sonrasında ağrının nasıl değiştiği tanıya yardımcı olur; sonuç, muayene ve diğer bulgularla birlikte yorumlanır.

Faset Sendromu MRI'da Görülür mü?

MRI, yani MR görüntülemesi, faset eklemlerdeki yapısal değişiklikleri ve omurgada eşlik eden bazı sorunları gösterebilir. Fakat MR görüntüsünden tek başına “ağrının kaynağı bu eklemdir” sonucu çıkarılamaz. Görüntüleme bulguları kişinin şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

MRI'da Faset Dejenerasyonu Görülmesi Tedavi İçin Yeterli midir?

Hayır. MR’da dejenerasyon görülmesi, faset eklemin ağrıya neden olduğunu veya enjeksiyon gibi bir işlem gerektiğini tek başına kanıtlamaz. Tedavi kararı, yakınmaların süresi ve etkisi, muayene bulguları ve gerekirse tanısal işlem sonucu dikkate alınarak verilir.

Faset Eklem Ağrısı ile Bel Fıtığı Nasıl Ayırt Edilir?

Hekim ağrının yayılımını, hareketle ilişkisini ve sinir muayenesi bulgularını birlikte değerlendirir. 

Bel fıtığı sinir kökünü etkilediğinde bacak boyunca yayılan ağrı, uyuşma veya güç kaybı görülebilir. Yine de belirtiler örtüşebildiğinden kesin ayrım için kişinin bütün bulgularının incelenmesi gerekir.

Faset Eklem Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, ağrıyı azaltmayı ve kişinin günlük hareketlerini sürdürmesini desteklemeyi amaçlar. Çoğu durumda ilk yaklaşım, kişiye uygun hareket ve egzersiz planı ile fizik tedavidir. 

Ağrı devam ediyorsa hekim tanısal blok, enjeksiyon veya radyofrekans tedavisinin uygun olup olmadığını değerlendirebilir. Tedavilerin kullanım amaçları şu şekildedir:

Bir yöntemin uygunluğu yalnızca ağrının şiddetine göre belirlenmez. Ağrının olası kaynağı, önceki tedavilere yanıt ve kişinin genel sağlık durumu da kararda rol oynar.

Faset Eklem Sendromu Ameliyatsız Tedavi Edilebilir mi?

Evet. Egzersiz ve fizik tedavi gibi ameliyatsız yöntemler tedavi planında önemli yer tutar. Gerektiğinde girişimsel ağrı tedavileri değerlendirilebilir; hangi yöntemin seçileceği kişiye göre değişir.

Faset Eklem Ağrısında Hangi Egzersizler Uygulanır?

Yürüyüş, gövde kaslarını güçlendirme ve kontrollü hareket çalışmaları kişiye uygun bir programa eklenebilir. Egzersizin türü, sıklığı ve yoğunluğu; ağrıyı artıran hareketler ve eşlik eden omurga sorunları göz önünde bulundurularak belirlenmelidir.

Faset Eklem Enjeksiyonu Kimlere Uygulanabilir?

Faset kaynaklı ağrı olasılığı bulunan ve hekim değerlendirmesi sonucunda işlem için uygun görülen kişilere uygulanabilir. Enjeksiyonun tanısal mı yoksa tedaviye yönelik mi planlandığı, işlem öncesinde netleştirilmelidir. Her bel ağrısında enjeksiyon gerekli değildir.

İleri Yaş Radyofrekans Tedavisine Engel midir?

Tek başına yaş, radyofrekans tedavisine uygunluğu belirlemez. Hekim; kişinin genel sağlık durumunu, eşlik eden hastalıklarını, ağrının olası kaynağını ve işlemden beklenen yararı birlikte değerlendirir.

Faset Eklem Sendromuna Hangi Bölüm Bakar?

Bel veya boyun ağrısının değerlendirilmesi için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümüne başvurulabilir. Bu bölümde muayene bulgularına göre egzersiz ve rehabilitasyon planı oluşturulabilir.

Ağrının niteliğine ve eşlik eden bulgulara göre algoloji, ortopedi veya beyin ve sinir cerrahisi değerlendirmesi de gerekebilir. Başvurulacak bölümden çok, ağrının kaynağının kapsamlı biçimde değerlendirilmesi önemlidir.

Faset Eklem Sendromu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Faset Sendromunda Ameliyat Gerekir mi?

Faset kaynaklı ağrıda ameliyat genellikle ilk seçenek değildir. Tedavi çoğunlukla ameliyatsız yöntemlerle planlanır.

Faset Eklem Sendromunda Ameliyat Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Yalnızca faset ağrısı için ameliyat rutin bir yaklaşım değildir. Cerrahi değerlendirme gerektiren başka bir omurga sorunu saptanırsa ameliyat gündeme gelebilir.

Faset Eklem Sendromu Zamanla İlerler mi?

Eklemlerdeki yapısal değişiklikler zaman içinde artabilir. Ancak görüntülemedeki değişimin ilerlemesi, ağrının mutlaka aynı ölçüde artacağı anlamına gelmez.

Daha Önce Bel Ameliyatı Geçiren Hastalara Faset Tedavisi Uygulanabilir mi?

Bazı hastalarda uygulanabilir. Öncelikle mevcut ağrının kaynağı ve geçirilmiş ameliyatın omurgadaki yapılar üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir.

Faset Eklem Sendromu Tamamen Geçer mi?

Ağrı uygun tedaviyle belirgin biçimde azalabilir. Bununla birlikte herkes için tam ve kalıcı düzelme sözü verilemez; sonuç ağrının nedenine ve eşlik eden sorunlara bağlıdır.

Faset Ağrısı Tedaviden Sonra Tekrarlar mı?

Evet, ağrı tekrar edebilir. Radyofrekans tedavisinin etkisi de zamanla azalabilir; yakınmalar geri dönerse ağrının kaynağı yeniden değerlendirilir.