Diz Kireçlenmesi Nedir? Diz Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?

Diz kireçlenmesi, diğer adıyla diz osteoartriti, diz eklemindeki kıkırdağın yıpranması ve kemiklerin birbirine sürtünmesi sonucu oluşan durumdur. Eklemin kendini onarma yeteneğinin azalmasıyla gelişen en yaygın artrit türüdür. Eklemdeki kıkırdak, kemik ve diğer dokularda değişikliklere yol açarak dizde ağrı ve sertlik oluşumuna neden olmaktadır. 

Diz Kireçlenmesi Nedir?

Diz kireçlenmesi; dizdeki kıkırdak, kemik ve çevre dokuların hasar görmesiyle karakterize durumdur. Ağrıya, şişliğe ve sertliğe neden olarak kişinin hareket kabiliyetini sınırlandırmaktadır. Çoğunlukla 50 yaş ve üzeri kişilerde görülmekle birlikte gençlerde de ortaya çıkması mümkündür. Dizde kireçlenmeyi iyileştirecek kesin bir tedavi bulunmamakta, ilerlemesini yavaşlatmak ve semptomları hafifletmek için alternatif tedaviler uygulanmaktadır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz. 

Diz Kireçlenmesi Neden Olur?

Eklemin kendini onarma yetisinin azalmasıyla açığa çıkan diz kireçlenmesinin nedenleri şu şekildedir:

• İleri yaş
• Genetik faktörler
• Fazla kilo 
• Gut hastalığı
• Eklemleri etkileyen romatoid artrit gibi rahatsızlıklar
• Eklemlerde daha önce meydana gelen yaralanmalar 

Diz Kireçlenmesinin Belirtileri Nelerdir?

Diz kireçlenmesinin en yaygın belirtisi ağrıdır. Çoğunlukla hafiften şiddetliye kadar değişken bir ağrı tarif edilmektedir. Kireçlenmenin diğer belirtileri ise şöyledir: 

• Diz bükmede veya düzleştirmede zorluk çekmek 
• Dizi hareket ettirirken gıcırtı veya çıtırtı benzeri ses duymak 
• Hareketsizlikten sonra gelişen sertlik hissi 
• Hareketle beraber artan diz ağrısı
• Sabahları kısa süreli sertlik ve şişlik
• Yürümekte veya merdiven çıkmakta zorlanmak 
• Ciddi vakalarda kıkırdak ve kemiklerde değişikliğe bağlı olarak diz ekleminde şekil bozukluğu

Diz Kireçlenmesi Kimlerde Daha Sık Görülür? 

Dizin maruz kaldığı mekanik yük, geçirilmiş yaralanmalar, vücut ağırlığı, kas kuvveti, bacak dizilimi ve genetik yatkınlık gibi birçok faktörle birlikte gelişen diz kireçlenmesinin risk grupları şu şekilde sıralanabilir:

• İleri yaşta olanlar
• Fazla kilolular veya obezitesi bulunanlar
• Daha önce ciddi diz yaralanması geçirenler
• Menisküs veya bağ yaralanması bulunanlar
• Diz çevresinde geçirilmiş cerrahi öyküsü olanlar
• Bacak ekseninde belirgin bozukluk bulunanlar
• Ailesinde osteoartrit öyküsü bulunanlar
• Diz eklemini uzun yıllar boyunca yüksek yük altında kullanan kişiler

Diz Kireçlenmesi Nasıl Teşhis Edilir? 

Diz kireçlenmesinde tanı konurken genellikle ağrının özellikleri ve muayene bulguları birlikte değerlendirilmektedir. Aktiviteyle ilişkili belirtilere ek olarak sabah tutukluğu görülen kişilerde çoğunlukla diz kireçlenmesi üzerinde durulmaktadır. Muayenede diz hareket açıklığı, eklem hassasiyeti, bağ stabilitesi, şişlik, kuadriseps kuvveti, bacak ekseni, diz kapağının hareketi ve menisküs bulguları dikkate alınmaktadır. Diz osteoartritinde standart röntgen ile eklem aralığındaki daralma, osteofitler, subkondral kemik değişiklikleri ve dizilim hakkında önemli bilgiler sağlanmaktadır. 

Diz Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?

Diz osteoartritinde uygulanan ve kesin yanıt veren tek bir tedavi bulunmamaktadır. Hastalığın şiddetine, kişinin kilosuna, kas gücüne, aktivite düzeyine, diğer hastalıklarına ve günlük yaşam hedeflerine göre düzenlenen tedavi yaklaşımları şu şekildedir: 

Düzenli Egzersiz 

Uygun dozda ve doğru biçimde yapılan egzersizle kas kuvveti artırılır, yürüme kapasitesi geliştirilir, ağrı yönetilebilir, dizin üzerindeki yük kontrollü bir şekilde dağıtılabilir. Egzersizin mutlaka yüksek tempolu olması gerekmez. Kişiye göre kuadriseps güçlendirme, kalça abdüktör ve ekstansör kaslarını güçlendirme, denge ve nöromüsküler kontrol, bisiklet, yüzme veya su içi egzersiz, yürüyüş ve fonksiyonel çökme/oturup kalkma çalışmaları kullanılabilir.

Kilo Yönetimi

Fazla kilosu bulunan bir hastada kilo kaybı, diz osteoartriti tedavisinin önemli parçalarından biridir. Burada amaç, hastanın yalnızca geçici süreliğine kilo vermesini sağlamak değil, sürdürülebilir kilo yönetimini sağlamaktır. 

Denge Çalışmaları 

Diz kireçlenmesinde ağrı, eklem hareket açıklığındaki azalma ve kas kuvvetindeki kayıp, denge kontrolünü olumsuz etkileyebilir. Denge egzersizlerinin amacı yalnızca düşmeyi önlemek değil; bacağın vücut ağırlığını taşırken daha kontrollü kullanılmasını sağlamaktır. Tek ayak üzerinde durma, kontrollü ağırlık aktarma ve fonksiyonel denge egzersizleri hastanın kapasitesine göre programa eklenebilir. 

Yürüme Eğitimi

Diz kireçlenmesi ilerledikçe kişi, ağrıdan kaçınmak için farkında olmadan adım uzunluğunu değiştirebilir, aksayabilir veya vücut ağırlığını diğer bacağa daha fazla aktarabilir. Yürüme eğitiminde amaç, ağrı, hareket açıklığı, kas kuvveti ve denge kapasitesine uygun daha kontrollü ve güvenli bir yürüyüş düzeni oluşturmaktır. Gerektiğinde baston gibi yardımcı cihazların doğru elde ve doğru teknikle kullanılması da bu eğitimin bir parçası olabilir. 

Ayakkabı Seçimi

Ayak parmaklarının rahatça hareket edebileceği alan bulunan, topuk destekli ayakkabılar, yürürken dizlere binen yükün azalmasını sağlar. Özellikle yürüyüş ve koşu gibi egzersizler yapılırken mutlaka rahat tabanlı, yumuşak ve konforlu ayakkabılar giyilmesi önerilir. 

Diz Kireçlenmesinde Fizik Tedaviye Başvurulmalı mı?

Fizik tedavide hastanın dizini tekrar yük taşıyabilir ve işlevsel hale getirmek için çeşitli programlar önerilmektedir. Hastanın ihtiyacına göre aktivite düzenleme, ağrı yönetimi, ev egzersiz programı, kuadriseps, kalça ve gövde kaslarının güçlendirilmesi ile fonksiyonel egzersizler planlanmaktadır. Özellikle gözetimli egzersiz, egzersizi doğru teknikle öğrenme ve sürdürülebilir bir program oluşturma açısından fizik tedavi seansları önemli avantajlar sağlamaktadır. 

Diz Kireçlenmesi Olanlar Hangi Egzersizleri Yapabilir? 

Dizde kireçlenme görülen her hastaya standart bir egzersiz programı uygulanmamaktadır. Diz çevresi ve kalça kaslarını güçlendiren, eklem hareketliliğini koruyan ve kişinin aerobik kapasitesini geliştiren çalışmalar şunlar olabilir: 

• Kontrollü oturup kalkma
• Sandalyeden kalkma egzersizleri
• Düz bacak kaldırma
• Diz ekstansiyon çalışmaları
• Kalça abdüktör güçlendirme
• Sabit bisiklet
• Su içi egzersiz
• Düşük etkili aerobik aktiviteler
• Denge ve nöromüsküler kontrol çalışmaları

Diz Kireçlenmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Yürüme eğitimi, kilo yönetimi ve doğru ayakkabı seçimi gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile hafif şiddetli diz ağrılarında geçici rahatlamalar sağlanması mümkündür. Ancak sürekli ağrı yaşandığında ve kireçlenme hayat kalitesini önemli ölçüde düşürdüğünde daha etkili tedavilerin denenmesi gerekir. Diz kireçlenmesini ortadan kaldıracak bir tedavi yöntemi bulunmamakla beraber semptomların kontrol altına alınmasını sağlamak için şu yöntemler uygulanmaktadır: 

• Osteotomi: Özellikle dizde belirgin eksen bozukluğu bulunan ve uygun kriterleri taşıyan hastalarda yük dağılımını değiştirmek amacıyla uygulanabilir.
• Diz protezi ameliyatı: İleri evre kireçlenmede, ağrı ve fonksiyon kaybı belirgin olduğunda total veya uygun hastalarda kısmi diz protezi seçenekleri değerlendirilebilir.
• Dizlik ve yardımcı cihazlar: Uygun hastalarda diz üzerindeki yük dağılımını desteklemek ve hareket sırasında ağrıyı azaltmak amacıyla kullanılabilir. 
• Eklem içi enjeksiyonlar: Hastanın durumuna göre kortikosteroid, hyalüronik asit veya bazı merkezlerde PRP gibi enjeksiyon tedavileri değerlendirilebilir. 
• Manuel terapi: Uygun hastalarda eklem hareketliliğini artırmaya ve çevre dokuların fonksiyonunu desteklemeye yönelik teknikler uygulanabilir.

Diz Osteoartriti Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Diz kireçlenmesi ilerledikçe ağrının şiddeti artmaktadır. Ağrının şiddetlenmesiyle birlikte kişiler genellikle hareketlerini sınırlandırmakta ve dizini daha az kullanmaya başlamaktadır. Bu durum, dizi destekleyen kasların zayıflamasına ve eklemin stabilitesinin azalmasına yol açmaktadır. Eklemdeki kıkırdak kaybı ve kemikler üzerindeki sürtünmeler, kemik çıkıntıları adı verilen yumruların oluşmasına neden olmakta, sürtünme ve tahrişi artırmaktadır. 

Kısıtlamalar, hareket zorlukları ve kronikleşen ağrı, hastaların ruh halini de olumsuz etkilemekte, anksiyete ve depresyon gibi sağlık sorunlarının riskini artırmaktadır. 

Diz Kireçlenmesi Tamamen Geçer mi?

Diz osteoartritinde mevcut yapısal değişikliklerin tamamen eski haline dönmesi beklenen bir durum değildir. Ancak hastanın ağrısının azalması için röntgen görüntüsünün normale dönmesi gerekmemektedir. Egzersiz, kilo yönetimi, yüklenmenin düzenlenmesi, uygun ilaçlar, gerektiğinde enjeksiyonlar ve seçilmiş hastalarda cerrahi tedaviler sayesinde ağrı ve fonksiyon üzerinde belirgin iyileşme sağlanması mümkündür. Hastanın daha rahat yürümesi, merdiven kullanabilmesi, gece ağrısının azalması ve günlük yaşamına geri dönebilmesi ilk planda görülmesi beklenen önemli sonuçlardandır. 

Diz Kireçlenmesi Tedavisinde Neden Medipol?

Diz kireçlenmesi, kas gücü, eklem hareket açıklığı, vücut ağırlığı, yürüme mekaniği ve günlük yaşam alışkanlıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken bir eklem hastalığıdır. Medipol Sağlık Grubu’nda diz kireçlenmesi olan hastalar; ortopedi ve travmatoloji başta olmak üzere fizik tedavi ve rehabilitasyon gibi ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmeleri doğrultusunda, hastalığın evresi ve kişinin günlük yaşam ihtiyaçları dikkate alınarak muayene edilmektedir.

Egzersiz tedavisi, kas güçlendirme, fizik tedavi uygulamaları, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun hastalarda cerrahi seçenekler hastanın durumuna göre değerlendirilmektedir. Medipol’ün uzman hekim kadrosu, multidisipliner yaklaşımı ve modern tıbbi altyapısı, diz kireçlenmesinin tanıdan tedavi ve rehabilitasyona kadar farklı aşamalarının koordineli şekilde ele alınmasına olanak sağlamaktadır. 

Diz Kireçlenmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diz Osteoartriti Önlenebilir mi? 

Dize yük bindiren işlerde çalışılıyorsa iş yapma şekli değiştirilebilir, diz sağlığını korumaya yönelik egzersizler uygulanabilir. Fazla kilolar verilerek vücut kitle indeksine uyulabilir. Koşu veya yürüyüş gibi aktiviteler, kaldırımlar yerine daha yumuşak yüzeylerde yapılabilir. 

Diz Kireçlenmesinde Ne Zaman Ameliyat Gerekir?

Kıkırdak değişimi, diz protezi ve diz kemiğini yeniden şekillendirme operasyonlar, cerrahi olmayan yöntemlerle sonuç alınamadığında uygulanır. Ağrı ve şişliğin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği durumlarda hekim cerrahi müdahale önerebilir. 

Diz Protezi Kireçlenmeyi Tedavi Eder mi?

Total diz protezi, ileri diz osteoartritinde ağrı ve fonksiyon kaybını azaltmak amacıyla uygulanan cerrahi bir tedavidir. Ancak her diz kireçlenmesi protez gerektirmez. 

Diz Kireçlenmesinde Menisküs Ameliyatı Gerekir mi? 

Diz osteoartriti bulunan hastaların MR'larında menisküs yırtıklarına oldukça sık rastlanabilir. Ancak MR'da menisküs yırtığı görülmesi otomatik olarak artroskopik menisküs ameliyatı yapılması gerektiği anlamına gelmez.

Diz Kireçlenmesinde Baston Kullanılır mı?

Bazı hastalarda evet. Özellikle yürürken ağrı belirginleşiyor ve diz yük taşımakta zorlanıyorsa baston, yükün bir bölümünün üst ekstremiteye aktarılmasına yardımcı olabilir.

Diz Kireçlenmesinde Dizliği Herkes Kullanmalı mı?

Hayır. Dizlik, bazı hastalarda ağrıyı ve fonksiyon kaybını azaltmaya yardımcı olabilir ancak her diz osteoartritli hastaya rutin olarak verilmesi gerekmez. 

Diz Kireçlenmesinde Hyalüronik Asit İğneleri İşe Yarar mı?

Hyalüronik asit enjeksiyonları uzun yıllardır diz osteoartritinde kullanılır. Ancak yöntemin etkisi, kişiden kişiye farklılık göstermektedir.

Dizde Kireçlenme Tehlikeli mi?

Dizin kireçlenmesi, yaşamı tehdit eden ciddi bir sağlık sorunu değildir. Erken dönemde uygun egzersiz, kilo kontrolü ve kişiye özel tedavi planı ile şikayetler kontrol altına alınırsa eklem fonksiyonu korunabilir.

Dizde Kireçlenmeye Sıcak mı İyi Gelir Soğuk mu?,

Sıcak uygulama, özellikle eklem sertliği ve kas gerginliğinde geçici rahatlama sağlayabilir. Soğuk uygulama ise aktivite sonrasında ortaya çıkan ağrı ve şişlikte yardımcı olabilir. 

Dizdeki Kireçlenmeye Hangi Vitamin İyi Gelir?

Diz kireçlenmesini doğrudan tedavi eden veya kıkırdağı yeniden oluşturan bir vitamin bulunmamaktadır. Ancak D vitamini eksikliği varsa bunun düzeltilmesi kemik ve kas sağlığı açısından önemlidir. 

Dizde Kireçlenmeye Yürüyüş İyi Gelir mi?

Evet, uygun şekilde yapılan yürüyüş diz kireçlenmesi olan kişilerde eklem hareketliliğini korumaya, bacak kaslarını güçlendirmeye ve fiziksel kapasiteyi artırmaya yardımcı olabilir.