Diş Kayması Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

Diş kayması, dişlerin zamanla ideal diziliminden saparak öne, arkaya ya da yanlara doğru yer değiştirmesiyle ortaya çıkan bir ortodontik sorundur. Estetik görünümü, çiğneme fonksiyonunu ve ağız sağlığını etkileyebilen bu durum, çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar farklı nedenlerle gelişebilir.

Diş Kayması Nedir?

Diş kayması; dişlerin doğal diziliminden saparak zaman içinde yer değiştirmesi, yani dişlerin konumunun değişmesi durumudur. Bu değişim tek bir dişte olabileceği gibi birden fazla dişi etkileyebilir ve dişlerin öne-arkaya kayması, yana doğru dönmesi, üst üste binmesi ya da aralarının açılması gibi farklı şekillerde görülebilir.

Diş kayması çoğu zaman kişinin gülüşünü, yüz ifadesini ve özgüvenini etkileyen bir durum olarak fark edilir. Ancak konum değişikliği; çiğneme dengesini bozabileceği için bazı dişlerde erken aşınmaya, çene ekleminde zorlanmaya veya belirli dişlere aşırı yük binmesine de yol açabilir. Dişlerin düzgün hizalanmaması, bazı bölgelerin daha zor temizlenmesine neden olabildiğinden diş aralarında plak birikimi artabilir, bu da ağız hijyenini sürdürmeyi güçleştirebilir.

Diş kayması her yaşta görülebilir. Çocukluk ve ergenlik döneminde dişler sürerken oluşan yer darlığı veya çene-diş uyumsuzluğu nedeniyle kaymalar ortaya çıkabilir. Yetişkinlikte ise daha önce düzgün görünen dişlerde bile zamanla ön dişlerde çapraşıklık gibi kaymalar fark edilebilir.

Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Formu Doldurabilirsiniz.

Diş Kayması Belirtileri Nelerdir?

Diş kayması belirtileri, dişlerin diziliminde ve kapanışında sorun çıkarabileceği için günlük hayatta kolayca fark edilebilir. Bu belirtiler yalnızca estetik değişimleri değil; çiğneme, konuşma, temizlik ve ağız içinde hissedilen farklılıkları da kapsar. Diş kaymasının başlıca belirtileri şunlardır:

• Ön dişlerde çapraşıklığın artması
• Dişlerin öne veya yana doğru kayması
• Bir dişin diğerinin üstüne binmeye başlaması
• Dişin kendi ekseni etrafında dönmesi (rotasyon)
• Gülüş hattında daha önce olmayan asimetriler
• Özellikle ön bölgede diş aralarının açılması
• Daha önce temas eden dişlerin arasında ince aralıklar fark edilmesi
• Üst ve alt dişlerin kapanırken eskisi gibi oturmaması
• Bazı dişlerin erken temas etmesi veya hiç temas etmemesi
• Çiğnerken belirli bir tarafa kayıp alışkanlığı gelişmesi
• Sert gıdaları ısırırken tek bir dişte yük hissi
• Çiğneme esnasında rahatsızlık veya baskı
• Diş ipinin bazı aralıklara girmemesi ya da zor girmesi
• Bazı diş aralarında ipin çok rahat geçmeye başlaması
• Fırçaya rağmen bazı bölgelerde hızlı plak birikimi hissi
• Bazı sesleri çıkarırken dil-diş temasının farklılaşması
• “S” ve “Z” gibi seslerde fark edilir bir ıslık/kaçırma hissi
• Ön diş kenarlarında düzleşme
• Bazı dişlerde minede pürüz hissi
• Kapanırken dişlerin sürtündüğünü fark etmek
• Soğuk-sıcakla artabilen hassasiyet

Diş Kayması Neden Olur?

Diş kaymasının tek bir sebebi yoktur, çoğu zaman birden fazla etken aynı anda devreye girer. Bu etkenler şunlardır:

• Yaş ilerledikçe çene ve dişlerde meydana gelen doğal değişimler, özellikle alt ön dişlerde zamanla sıkışma ve kaymaya neden olabilir.
• Diş eti hastalıkları ve buna bağlı kemik kaybı, dişlerin destek dokusunu zayıflatarak dişlerin yer değiştirmesine ve aralarının açılmasına yol açabilir.
• Diş çekimi veya kaybı sonrası oluşan boşluklar, komşu ve karşı dişlerin bu boşluğa doğru hareket etmesine neden olarak diş kaymasına sebep olabilir.
• Çenede yer darlığı bulunan kişilerde 20’lik dişlerin sürmesi veya baskı oluşturması, mevcut dizilimi bozarak dişlerin konum değiştirmesine yol açabilir.
• Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı, dişlere aşırı kuvvet bindirerek zamanla dişlerin yer değiştirmesine ve dizilim bozukluklarına neden olabilir.
• Kapanış bozuklukları, bazı dişlerin sürekli yanlış yönde kuvvet almasına neden olarak diş kaymasını hızlandırabilir.
• Dil itimi, ağızdan nefes alma ve yanlış yutkunma gibi alışkanlıklar, özellikle ön dişlerde zamanla açılma ve kayma oluşmasına yol açabilir.
• Çene yapısı ile diş boyutları arasındaki uyumsuzluk ve genetik faktörler, dişlerin düzgün dizilmesini zorlaştırarak kayma riskini artırabilir.
• Ortodontik tedavi sonrası pekiştirme plağı (retainer) kullanılmaması, dişlerin eski konumuna dönmesine ve yeniden kaymasına neden olabilir.
• Dolgu, kaplama veya protez gibi restorasyonların kapanış dengesini bozması, dişlerin istemsiz şekilde yer değiştirmesine yol açabilir.
• Diş veya çeneye alınan travmalar, dişlerin bağ dokusunu etkileyerek zamanla konum değişikliğine neden olabilir.
• Dişleri çevreleyen kemik ve diş eti desteğinin zayıflaması, dişlerin sabitliğini kaybederek yer değiştirmesine sebep olabilir.

Diş Kayması Nasıl Tedavi Edilir?

Diş kayması tedavisi, dişlerin neden ve ne kadar yer değiştirdiğine göre planlanır. Öncelikle dişlerin hangi yönde kaydığı, diş eti sağlığının durumu ve kapanışın (ısırma) dengesi değerlendirilir. Çünkü diş kayması sadece estetik bir sorun değildir; çiğneme düzenini bozabilir ve zamanla başka dişlerin de yer değiştirmesine yol açabilir. Bu nedenle tedavi, kişiye özel olarak belirlenir.

Kaymış dişlerin düzeltilmesinde en sık kullanılan yöntem ortodontik tedavidir. Hafif ve orta düzey kaymalarda şeffaf plaklar tercih edilebilirken, daha ileri vakalarda tel tedavisi uygulanabilir. Eğer diş kaymasına diş eti hastalığı, diş eksikliği veya yanlış kapanış neden oluyorsa, bu sorunlar da tedavinin bir parçası olarak mutlaka ele alınır. Aksi halde dişler düzeltilse bile zamanla tekrar kayabilir.

Tedavi tamamlandıktan sonra dişlerin yeni konumunu korumak için pekiştirme plağı (retainer) kullanımı çok önemlidir. Retainer, dişlerin eski yerine dönmesini önler ve tedavinin kalıcı olmasını sağlar. 

Diş Kayması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dişlerin Kaydığını Nasıl Anlarız?

Dişlerin arasının açılması, sıkışması, ön plana çıkması veya kapanışın eskisi gibi olmaması diş kaymasının en yaygın belirtileridir.

Diş Kayması İçin Hangi Doktora Gidilir?

Diş kayması şikâyetinde öncelikle bir diş hekimine, gerekirse ortodonti uzmanına başvurulmalıdır.

Diş Kayarsa Ne Olur?

Tedavi edilmezse diş kayması zamanla artabilir, çiğneme bozulabilir ve diş eti sorunları daha belirgin hale gelebilir.

Diş Kayması Nasıl Düzeltilir?

Diş kayması, nedenine bağlı olarak ortodontik tedavi, diş eti tedavisi veya kapanış düzenlemesiyle düzeltilebilir.

Diş Kaymaması İçin Ne Yapmalı?

Düzenli diş hekimi kontrolleri, iyi ağız bakımı ve gerekiyorsa pekiştirme plağı kullanımı diş kaymasını önlemeye yardımcı olur.