Dev Hücreli Kemik Tümörü Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Dev hücreli kemik tümörleri; genellikle diz, bilek, omuz veya omurga eklemlerinin yakınında gelişen iyi huylu lezyonlardır. Nadiren metastaz yapan dev hücreli kemik tümörleri, çoğunlukla erken yetişkinlik döneminde görülmektedir. Kesin nedenleri bilinmemekle birlikte kemiklerin büyüyüp şekil bozukluğuna uğradığı kronik Paget hastalığı ile ilişkilendirilmektedir. 

Dev Hücreli Kemik Tümörü (Osteoklastom) Nedir?

Dev hücreli kemik tümörü, nadir görülen ve genellikle iyi huylu olan bir kemik tümörüdür. Kanser olarak kabul edilmemekle birlikte kemiğin içine doğru büyüyebilecek agresiflikte olduğundan dikkate alınmaktadır. Genellikle kemiğin ucundaki bir eklemin yakınlarında büyümektedir ve en çok 20-40 yaş aralığındaki yetişkinlerde görülmektedir. 

Tümörün büyüklüğü, kemik dışına yayılıp yayılmadığı, eklem yüzeyine yakınlığı, patolojik kırık varlığı, daha önce tedavi edilip edilmediği ve cerrahiyle ne ölçüde fonksiyon kaybı oluşabileceği dikkate alınarak tedavi planlanmaktadır. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Dev Hücreli Kemik Tümörleri Nerelerde Gelişir?

Tümörün büyüme plağı kapanmış kemiklerin ekleme yakın uçlarında görülmesi karakteristiktir. Bu özellik, onu çocukluk çağında daha sık karşılaşılan bazı kemik tümörlerinden ayırmaya yardımcı olmaktadır. En sık gelişim gösterdiği bölgeler şu şekilde sıralanabilir:

• Distal femur: Uyluk kemiğinin diz eklemine yakın alt ucu.
• Proksimal tibia: Kaval kemiğinin diz eklemine yakın üst ucu.
• Distal radius: Ön kol kemiklerinden radiusun el bileğine yakın ucu.
• Proksimal humerus: Üst kol kemiğinin omuz eklemine yakın üst ucu.
• Pelvis: Kalça kemiğini oluşturan kemikler.
• Sakrum: Omurganın alt bölümündeki üçgen biçimli kemik.
• Omurga: Daha nadir olmakla birlikte omur gövdeleri ve çevre yapılar tutulabilir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Belirtileri Nelerdir?

Kemikteki dev hücreli tümörün en önemli belirtisi, ağrıdır. Başlangıç hafifolsa da tümör büyüdükçe ağrıda şiddetlenme fark edilmektedir. Bunun dışında dev hücreli kemik tümörlerinin belirtileri şunlardır:

• Kemik kırıkları
• Gözle görülür şişlik ve yumrular
• Eklem ağrıları
• En yakın eklemde hareket kısıtlılığı
• Etkilenen kemiğe yakın eklemde sıvı birikmesi
• Uyuşma ve karıncalanma

Dev Hücreli Kemik Tümörü Kötü Huylu mudur?

Dev hücreli kemik tümörü, klasik anlamda tamamen zararsız bir kemik lezyonu olarak değerlendirilmemelidir. Dünya Sağlık Örgütü sınıflandırmasında lokal olarak agresif davranabilen ve nadiren metastaz yapabilen ara davranışlı tümörler arasında ele alınmaktadır. Özetle tümör, tipik olarak malign bir kanser gibi davranmaz ancak yerel hasar oluşturma kapasitesi yüksektir. Dev hücreli kemik tümörünün üç önemli özelliği vardır:

• Lokal agresiflik: Kemik dokusunu genişletebilir, korteksi inceltebilir ve çevre yumuşak dokulara uzanabilir.
• Nüks potansiyeli: Cerrahi sonrasında aynı bölgede yeniden ortaya çıkabilir.
• Nadir metastaz riski: Özellikle akciğerde metastatik odaklar görülebilir ancak bu durum tüm hastalarda ortaya çıkmaz.

Dev Hücreli Kemik Tümörleri Nasıl Teşhis Edilir?

Tümörün teşhisinde genellikle direkt grafi, BT  ve MR kullanılmaktadır. Eklemlerdeki dejeneratif veya artritik değişiklikleri görmek, kemik hastalıklarını ve tümörleri tespit etmek, kemik ağrısının ve iltihabının nedenlerini bulmak için radyonükleer kemik taraması da yapılmaktadır. Dev hücreli kemik tümörünün nadiren akciğere yayılabilmesi nedeniyle tanı sırasında ve takip sürecinde göğüs görüntülemesi de istenebilmektedir. BT eşliğinde yapılan iğne biyopsisi ile tanı doğrulanmakta ve tedavi planlanmaktadır. 

Kimler Dev Hücreli Kemik Tümöründe Risk Grubunda?

Dev hücreli kemik tümörlerinin kesin nedenleri bilinmemektedir. Kalıtsal olarak görüldüklerine dair herhangi bir kanıt yoktur. Bilinen herhangi bir çevresel risk faktörü de bulunmamaktadır. İncelenen vakalarda dev hücreli kemik tümörlerinin kadınlarda, erkeklere kıyasla daha yaygın olduğu görülmüştür. Çoğunlukla 20-40’lı yaş aralığında görülmektedir. 

Dev Hücreli Kemik Tümörü Hangi Hastalıklarla Karıştırılabilir?

Görüntülemede benzer görünebilen bazı kemik lezyonlarının biyolojik davranışı ve tedavisi tamamen farklı olduğundan dev hücreli kemik tümörünün ayırıcı tanısı önemlidir. 

• Anevrizmal kemik kisti: Anevrizmal kemik kisti genellikle daha genç yaşlarda görülür ve görüntülemede kanla dolu boşluklar nedeniyle sıvı-sıvı seviyeleri oluşturabilir. Dev hücreli kemik tümöründe de ikincil anevrizmal kemik kisti değişiklikleri görülebileceğinden, bu bulgu tek başına tanı koydurmaz.
• Kondroblastom: Kondroblastom da çoğunlukla gençlerde ve ekleme yakın kemik bölgelerinde gelişir. Ancak tipik olarak büyüme plağı açık veya kapanmakta olan hastalarda epifiz yerleşimi gösterir. Dev hücreli kemik tümörü ise daha çok iskelet gelişimini tamamlamış erişkinlerde ortaya çıkar.
• Hiperparatiroidizme bağlı kahverengi tümör: Kahverengi tümör, paratiroid hormonunun yüksek olduğu hiperparatiroidi durumunda kemikte gelişebilen bir lezyondur. Mikroskobik olarak dev hücreli kemik tümörüne benzeyebilir.
• Telanjiektatik osteosarkom: Telanjiektatik osteosarkom, dev hücreli kemik tümörüyle bazı radyolojik özellikleri paylaşabilen malign bir kemik tümörüdür. Ayırıcı tanı özellikle önemlidir; çünkü tedavi yaklaşımı benign bir lezyondan tamamen farklıdır.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Nasıl Tedavi Edilir?

Dev hücreli tümör, tedavi edilmediği takdirde büyümeye devam ederek çevresindeki kemiğe zarar verir; bu nedenle tedavi her zaman gereklidir. Dev kemik tümörlerinde standart tedavi, sağlıklı kemik dokusunun ve eklem işlevinin mümkün olduğunca korunduğu cerrahidir. Tümörün cerrahi yolla güvenli veya tam olarak çıkarılmasının mümkün olmadığı durumlarda cerrahi dışı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır. Kemiğin ne kadar zayıfladığına, yumuşak dokuya uzanımına, kırık varlığına ve cerrahi sonrasında oluşabilecek işlev kaybına bağlı olarak planlanan tedavi yöntemleri şunlardır:

Küretaj

Küretaj, dev hücreli kemik tümöründe en sık kullanılan cerrahi yöntemlerden biridir. Bu işlemde kemiğin içindeki tümör dokusu özel aletlerle temizlenir. Amaç, tümörü çıkarırken sağlam kemik ve eklem yapısını mümkün olduğunca korumaktır.

Genişletilmiş küretaj sırasında cerrah, tümörün bulunduğu boşluğu yeterli görüş sağlayacak şekilde açar ve görünür tümör dokusunu dikkatli biçimde temizler. Gerektiğinde yüksek hızlı burr gibi yardımcı araçlardan yararlanılarak boşluğun duvarları da temizlenebilir. Küretajın en önemli avantajı eklemi koruma olanağı sunmasıdır. Bununla birlikte tümör hücrelerinin bir kısmının geride kalması halinde lokal nüks gelişebilir.

Kemik çimentosu veya kemik grefti

Küretaj sonrasında oluşan kemik boşluğunun doldurulması gerekebilir. Bu amaçla polimetilmetakrilat (PMMA) adı verilen kemik çimentosu veya kemik grefti kullanılabilir.

Kemik çimentosu boşluğu doldurarak mekanik destek sağlayabilir ve ısı açığa çıkaran polimerizasyon süreci nedeniyle lokal tümör kontrolüne katkıda bulunabilir. Ancak her hastada uygun değildir; özellikle eklem kıkırdağına çok yakın bölgelerde ısı etkisi ve eklem altındaki kemiğin korunması dikkate alınmalıdır.

Geniş rezeksiyon

Bazı tümörler çok agresif büyüyebilir, kemik dışına yayılabilir veya eklem yüzeyini ciddi biçimde tahrip edebilir. Bu durumlarda tümörün bulunduğu kemik segmentinin daha geniş biçimde çıkarılması gerekebilir.

Geniş rezeksiyon lokal kontrol açısından avantaj sağlayabilse de eklem rekonstrüksiyonu, protez veya başka bir kemik onarımı gerektirebilir. Bu nedenle eklemi koruyan cerrahinin mümkün olduğu hastalarda, fonksiyonel sonuçl

Denosumab Tedavisi

Denosumab, RANKL proteinini hedefleyen ve osteoklast benzeri hücrelerin aktivitesini azaltan bir ilaçtır. Dev hücreli kemik tümöründe kemik yıkımını azaltabilir, tümörün yapısını değiştirebilir ve bazı hastalarda cerrahiyi daha uygulanabilir hale getirebilir. Ancak denosumab her dev hücreli kemik tümöründe rutin olarak kullanılmaz.

Embolizasyon

Pelvis, sakrum veya omurga gibi bölgelerde bulunan ve cerrahinin yüksek risk taşıdığı tümörlerde embolizasyon bir seçenek olarak değerlendirilir. Bu işlemde tümörü besleyen damarlar görüntüleme eşliğinde kapatılarak kanlanmanın azaltılması hedeflenir.

Embolizasyon bazı hastalarda cerrahi öncesi kan kaybını azaltmak amacıyla, bazı seçilmiş olgularda ise tümörün kontrolüne katkı sağlamak için kullanılabilir. Bununla birlikte tek başına embolizasyon her hastada kalıcı kontrol sağlamaz ve takip gerektirir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Tedavisi Sonrası İyileşme ve Takip Süreci Nasıldır?

Çoğunlukla başarılı bir şekilde tedavi edilebilen bir tümör çeşidi olan dev hücreli kemik tümörlerinde nüks riski bulunmaktadır. En iyi sonuçları elde etmek için hızlı müdahale ve yoğun bir tedavi süreci son derece önemlidir. Dev hücreli tümör tanısı almış biri için sürekli takip şarttır. Takipte ameliyat edilen kemiğin görüntülemesi ve gerektiğinde akciğer değerlendirmesi yapılır. İlk yıllarda daha yakın takip gerekebilir; sonrasında kontrol sıklığı hastanın risk durumuna göre düzenlenir.

Cerrahi sonrası iyileşme süresi, uygulanan cerrahi yönteme ve kemiğin ne kadarının etkilendiğine göre değişmektedir. Alt ekstremite kemiklerinde yük verme bir süre sınırlandırılabilir. Bu süre, kemiğin dayanıklılığına, kırık riskine ve görüntüleme bulgularına göre belirlenir. Erken ve kontrolsüz yük verme, özellikle geniş kemik boşluklarında komplikasyon riskini artırabilir. Eklem hareket açıklığını korumak, kas gücünü yeniden kazanmak ve güvenli hareketi desteklemek amacıyla fizik tedavi planlanabilir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü İçin Hangi Doktora Gidilir?

Dev hücreli kemik tümörü belirtilerini fark edenlerin, geçmişte tümör cerrahisi geçirenlerin ve kontrol-takip süreçlerini yürütmek isteyenlerin tam kapsamlı sağlık kuruluşlarının Ortopedi ve Travmatoloji bölümlerine başvurması gerekmektedir. Tedavi sürecinde kişiye özel egzersiz planlamasının yapılabilmesi için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon branşından destek alınmalıdır. Tümör pelvis veya omurga gibi karmaşık bölgelerde bulunuyorsa beyin ve sinir cerrahisi, omurga cerrahisi, girişimsel radyoloji veya diğer ilgili uzmanlık alanlarının da sürece katılması gerekebilir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dev Hücreli Kemik Tümörü Kendiliğinden Geçer mi?

Dev hücreli kemik tümörünün kendiliğinden kaybolması beklenen bir durum değildir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Ağrı Yapar mı?

Evet. En sık belirtilerden biri giderek artan kemik veya eklem çevresi ağrısıdır. Tümör büyüdükçe şişlik, hareket kısıtlılığı ve patolojik kırık da gelişebilir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Ameliyatsız Tedavi Edilir mi?

Bazı seçilmiş hastalarda denosumab veya embolizasyon gibi cerrahi dışı yöntemler kullanılabilir. Ancak bu tedaviler her hastaya uygun değildir.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Tekrarlar mı?

Evet. Özellikle küretaj sonrasında lokal nüks gelişebilir. Düzenli görüntüleme takibi, nüksün erken saptanmasına yardımcı olur.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Ameliyatı Zor mudur?

Ameliyatın zorluğu tümörün büyüklüğüne, kemiğin hangi bölümünde bulunduğuna ve eklem, damar veya sinir yapılarıyla ilişkisine bağlıdır.

Dev Hücreli Kemik Tümörü Akciğere Yayılır mı?

Dev hücreli kemik tümörü nadiren akciğere metastaz yapabilir. Bu durum, tümörün her zaman klasik malign kemik kanserleri gibi davrandığı anlamına gelmez; bazı akciğer odakları yavaş seyirli olabilir.

Dev Hücreli Kemik Tümöründe Eklem Korunabilir mi?

Dev hücreli kemik tümörünün tedavisinde cerrahi, uygun hastalarda temel yaklaşımdır. Eklem korumanın mümkün olduğu vakalarda küretaj ve kemik boşluğunun greft veya çimentoyla doldurulması değerlendirilebilir. 

Kemik Tümörü Ameliyatından Sonra Ne Zaman Yük Verilir?

Bazı hastalarda erken dönemde kontrollü yük verme mümkünken, kemik grefti veya rekonstrüksiyon uygulanan hastalarda daha uzun süre kısıtlama gerekebilir. Yük verme ve rehabilitasyon planı, cerrahın önerileri ve kontrol görüntülemeleri doğrultusunda belirlenir.

Kemik Tümöründe Kemik Çimentosu Uygulaması İşe Yarar mı?

Evet, uygun hastalarda kemik çimentosu (PMMA), tümör küretajı sonrasında oluşan kemik boşluğunu doldurmak ve mekanik desteği artırmak amacıyla kullanılabilir. Her tümör için uygun değildir; eklem kıkırdağına yakınlık, kemik kaybının boyutu ve hastanın yaşı gibi faktörler dikkate alınır. 

Kemik Grefti mi Kemik Çimentosu mu?

Kemik grefti ile kemik çimentosu arasındaki seçim, tümörün yerleşimine, oluşan kemik boşluğuna ve cerrahinin hedeflerine göre yapılır. Kemik grefti, kemiğin biyolojik iyileşmesini ve yeniden yapılanmasını desteklerken kemik çimentosu erken mekanik destek sağlayabilir.