Bilgisayarlı Denge Cihazı Nedir, Nasıl Kullanılır?

Bilgisayarlı denge cihazı; denge, duruş ve hareket kontrolünü değerlendiren gelişmiş bir rehabilitasyon sistemidir. Hastanın ihtiyaçlarına göre hareket, direnç, geri bildirim ve egzersiz yoğunluğu gibi ayarlar yapılmaktadır. Fizik tedavi uzmanları tarafından uygulanan bu modern tedavi yönteminde güvenli, kontrollü ve ölçülebilir bir rehabilitasyon sağlanmaktadır. 

Bilgisayarlı Denge Cihazı Nedir?

Bilgisayarlı denge cihazı, vücudun oryantasyonunu ve posturel kontrolünü sağlayan sistemlerin işleyişini sayısal verilerle analiz eden, hareketli veya sabit platformlar ile özel bilgisayar yazılımlarından oluşan nöroteknolojik bir sistemdir. Tıbbi literatürde Bilgisayarlı Dinamik Posturografi (CDP) olarak da adlandırılan bu cihaz, bireyin yer çekimine karşı duruşunu ve ağırlık aktarımını hassas sensörler yardımıyla dijital verilere dönüştürmektedir. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Bilgisayarlı Denge Cihazının Teknik Özellikleri Nelerdir?

Bilgisayarlı denge cihazları, yüksek hassasiyetli kuvvet platformları ve gelişmiş yazılım ile donatılmış kompleks ekipmanlardır. Cihazın temel teknolojik bileşenleri ve çalışma mekanizması aşağıdaki gibidir:

Bilgisayarlı Denge Cihazı ile Neler Ölçülebilir? 

Cihazın modeline ve uygulanan protokole göre değişmekle birlikte genel olarak şu değerlendirmeler yapılabilmektedir:

• Statik denge: Kişinin sabit bir pozisyonda ayakta dururken vücut salınımını ne kadar kontrol edebildiği değerlendirilir.
• Dinamik denge: Kişinin ağırlığını farklı yönlere aktarırken veya hareket ederken dengesini ne ölçüde koruyabildiği değerlendirilir.
• Ağırlık dağılımı ve ağırlık aktarımı: Kişinin iki bacağı arasında ağırlığı nasıl dağıttığı ve bir yönden diğerine ne kadar kontrollü aktarabildiği değerlendirilebilir.
• Postüral salınım: Ayakta duran bir insan tamamen hareketsiz değildir. Vücut, dengeyi korumak için küçük ve sürekli düzeltici hareketler yapar. Bilgisayarlı sistemler bu salınımın belirli özelliklerini ölçebilir.
• Duyusal girdilerin dengeye katkısı: Bazı bilgisayarlı dinamik postürografi sistemlerinde görsel ve somatosensoriyel bilgilerin değiştirildiği koşullar kullanılarak kişinin farklı duyusal girdilerden ne ölçüde yararlandığı incelenir.
• Test sonuçlarının zaman içindeki değişimi: Bilgisayarlı sistemlerin önemli kullanım alanlarından biri de rehabilitasyon sürecinin takibidir.

Bilgisayarlı Denge Cihazları Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Bilgisayarlı denge sistemleri hem nörolojik hem de ortopedik rehabilitasyon programlarında kullanılmaktadır. Klinik bulguları ve rehabilitasyon hedefleri doğrultusunda bu teknolojiden faydalanabilecek başlıca hasta grupları aşağıdaki gibidir:

Travmatik beyin hasarı yaşayanlar

• Yaşla birlikte kas gücü, görme yetisi, vestibüler işlevi ve reaksiyon hızı düşen kişiler
• Ayak bileği burkulmaları, alt ekstremite yaralanmaları, diz problemleri yaşayanlar
• Bazı ameliyatlar sonrasında propriosepsiyon ve denge kontrolü etkilenenler
• Vestibüler sistem kaynaklı denge bozuklukları olanlar
• MS hastaları
• Parkinson hastaları
• İnme ve felç hastaları
• Vertigo, iç kulak iltihabı (labirentit) veya Meniere hastalığına bağlı kronik baş dönmesi yaşayan bireyler

Bilgisayarlı Denge Cihazı Nasıl Kullanılır? 

Uygulama öncesinde hastanın tıbbi öyküsü ve fiziksel durumu değerlendirilmektedir. Düşme öyküsü, baş dönmesi, görme sorunları, kas güçsüzlüğü, eklem hareket kısıtlılığı ve daha önce geçirilmiş nörolojik veya ortopedik hastalıklar dikkate alınarak planlama yapılmaktadır. İlk olarak hastanın cihaz üzerinde güvenli pozisyon alması sağlanmaktadır. Ardından sırasıyla şu aşamalar takip edilmektedir:

• Ayak pozisyonu ve test koşulları belirlenir.
• Gerekiyorsa güvenlik destekleri kullanılır.
• Hastadan belirli bir pozisyonu koruması veya ağırlığını belirli yönlere aktarması istenir.
• Bazı testlerde görsel hedefler kullanılır.
• Bazı sistemlerde platform kontrollü şekilde hareket ettirilir.
• Bilgisayar yazılımı hastanın performansına ilişkin verileri kaydeder.
• Sonuçlar klinik muayene ile birlikte değerlendirilir.
• Uygun hastalarda elde edilen verilere göre denge egzersizleri planlanabilir.

Bilgisayarlı Denge Cihazının Sınırlılıkları Nelerdir? 

Bilgisayarlı denge cihazları gelişmiş rehabilitasyon araçları olmakla birlikte her denge sorununu tek başına teşhis veya tedavi eden cihazlar değildir. En önemlisi de bilgisayarlı denge cihazları, klinik muayenenin yerine geçmez. Cihazın verdiği sonucun, hastanın öyküsü ve fizik muayene ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun dışında teknolojinin diğer sınırlılıkları şunlardır:

• Her denge problemi aynı mekanizmaya sahip değildir
• Şiddetli baş dönmesi, ciddi ortopedik kısıtlılık, güvenli şekilde ayakta duramama veya belirli nörolojik sorunlar bulunan hastalarda test protokolünün değiştirilmesi gerekir.
• Cihaz sonucu tedavi başarısının tamamını göstermez

Her Hastanede Bilgisayarlı Denge Cihazı Bulunur mu?

Bilgisayarlı denge cihazları her hastanede bulunan standart bir tıbbi cihaz değildir. Bu sistemlerin kullanılabilmesi için cihazın kendisinin yanı sıra uygun fizik tedavi ve rehabilitasyon altyapısına, eğitimli sağlık profesyonellerine ve hastanın güvenliğini sağlayacak klinik koşullara ihtiyaç vardır.

Özellikle ileri bilgisayarlı dinamik postürografi sistemleri; hareketli platform, görsel çevre ve özel yazılım gibi bileşenler içerdiğinden her fizik tedavi merkezinde bulunması beklenmemektedir.

Bilgisayarlı Denge Cihazı ile Tedavi Programı İçin Neden Medipol? 

Medipol Sağlık Grubu’nda bilgisayarlı denge eğitim sistemleri, fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında deneyimli hekim ve fizyoterapistler tarafından denge değerlendirmesi ve rehabilitasyon programlarının bir parçası olarak kullanılmaktadır. Medipol’ün uzman kadrosu, teknolojik rehabilitasyon altyapısı ve farklı tedavi yöntemlerini bir arada sunabilmesi, bilgisayarlı denge cihazı ile yürütülen rehabilitasyon programlarının değerlendirme, uygulama ve takip aşamalarının kapsamlı şekilde ele alınmasına olanak sağlamaktadır.

Bilgisayarlı Denge Cihazı Hakkında Sık Sorulan Sorular 

Bilgisayarlı Denge Testi Can Ağrıtır mı?

Hayır, test tamamen ağrısız ve invaziv olmayan bir yöntemdir; hasta sadece platform üzerinde durarak veya hafif hareketler yaparak testi tamamlar.

Denge Cihazı ile Kaç Seans Rehabilitasyon Yapılır?

Seans sayısı hastanın nörolojik durumuna ve denge kaybının derecesine bağlı olarak uzman hekim tarafından belirlenir, genellikle 10-20 seans arası planlanır.

Vertigo Hastalarında Bilgisayarlı Denge Cihazı Kullanılır mı?

Evet, vertigo kaynaklı kronik denge bozukluklarının tespiti ve vestibüler rehabilitasyon egzersizleri için oldukça etkili bir yöntemdir.

Yaşlı Hastalar Bilgisayarlı Denge Cihazını Kullanabilir mi?

Evet, ayakta durabilme yetisine sahip tüm yaşlı bireylerde düşme riskini analiz etmek ve dengeleri geliştirmek amacıyla güvenle kullanılır.

Bilgisayarlı Denge Cihazı ile Yapılan Test Sonucu Hastalığın Tanısını Koyar mı?

Hayır. Test sonuçları postüral kontrol ve denge performansı hakkında bilgi sağlar.

Bilgisayarlı Denge Cihazı ile Yapılan Tedavi Düşmeyi Tamamen Önler mi?

Hayır. Bilgisayarlı denge eğitimi, uygun hastalarda denge becerisini geliştirmeye yardımcı olabilir ancak düşme riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Bilgisayarlı Denge Cihazı Felçli Hastalarda Kullanılır mı?

Evet. İnme sonrasında denge, ağırlık aktarımı ve postüral kontrol sorunlarının değerlendirilmesi ve rehabilitasyonunda uygun hastalarda kullanılabilir.

Bilgisayarlı Denge Cihazı Yürüme Bozukluğunu Düzeltir mi?

Denge bozukluğunun yürüme problemine katkıda bulunduğu hastalarda denge çalışmalarının yürüme rehabilitasyonunu desteklemesi mümkündür. Ancak yürüme bozukluğunun nedeni yalnızca denge problemi değilse, ayrıca kuvvet, eklem hareket açıklığı, koordinasyon ve yürüme eğitimi üzerinde çalışılması gerekir.