Beyin Pili Nedir, Nasıl Takılır?

Beyin pili, Parkinson hastalığı, distoni ve esansiyel tremor gibi bazı hareket bozukluklarında, beynin belirli bölgelerine yerleştirilen elektrotlar sayesinde beyin sinyallerini düzenlemeyi amaçlayan cerrahi bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi yöntemi, ilaçlarla yeterli kontrol sağlanamayan hastalarda semptomların azaltılmasına ve yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlar.

Beyin Pili Nedir?

Beyin pilleri, insan beyni içerisinde herhangi bir noktaya elektrik akımı verebilmeyi, böylelikle elektrik akımı verilen bölgedeki beyin hücrelerindeki elektriksel aktiviteyi uyarabilmeyi ya da baskılayabilmeyi sağlayan cihazlardır. 

İlaçlarla yeterli kontrol sağlanamayan hastalarda semptomların azaltılmasına ve yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlayan ve tıp dilinde “Nöromodülasyon” olarak da adlandırılan bu tedavi yöntemi, Parkinson hastalığı başta olmak üzere, esansiyel tremor ve distoni gibi hareket bozukluğu hastalıklarının tedavisinde kullanılır ve ülkemizde sadece hareket bozukluklarının tedavisi için sosyal güvenlik sistemi geri ödemesi mevcuttur. 

Hareket bozuklukları hastalarının tedavilerine ilave olarak, yurt dışında farklı merkezlerde Obsesif-kompulsif nevroz, depresyon gibi psikiyatrik rahatsızlıklarda, Tourette sendromunda, yeme bozukluklarında, tedaviye dirençli epilepsi ve ağrı olgularında, bağımlılık kontrolu gibi rahatsızlıklarda da başarı ile kullanıldıklarına dair bilimsel yayınlar mevcuttur. 

Geri dönüşümlü ve ayarlanabilir özellikleri ile beyin pilleri ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı veya ilaç yan etkileri nedeniyle tedavinin belirli bir yaşam kalitesi ile sürdürülemediği durumlarda tercih edilir. Cerrahi bir yöntem olmasına rağmen görece risksiz bir ameliyattır ve doğru hasta seçimi ve uygun planlama ile uzun vadede yaşam kalitesini artırabilir.

Beyin Pili Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Beyin pili, ilaç tedavisine rağmen belirtileri yeterince kontrol altına alınamayan ya da ilaç yan etkilerinin görülmeye başlandığı hareket bozuklukları hastalıklarında uygulanır. 

Bu yöntemin hangi hastalıklarda kullanılacağı; hastalığın tipi, süresi, belirtilerin şiddeti, motor bulgulara eşlik eden hafıza ve diğer zihinsel aktiviteler, yüksek doz ilaca verilen yanıt ve hastanın genel sağlık durumu gibi kriterler dikkate alınarak belirlenir. Beyin pili uygulanılan hastalıklar şunlardır:

Parkinson Hastalığı

Parkinson hastalığında görülen vücudun bir tarafında daha ön planda olmak üzere istirahat halinde ellerde “para sayar” tarzda titreme, hareketlerde yavaşlama, kolların vücut salınımına iştirak etmemesi ve vücuda yapışık olarak yürünmesi; bakışlarda donuklaşma ve yüz mimiklerinde azalma ile “maske yüz” diye ifade edilebilen yüz hali, küçük adımlarla ve öne eğilerek yürüme gibi belirtiler beyin pili uygulamasıyla azaltılabilir. Özellikle ilaçların etkisinin yetersiz kaldığı ve motor belirtilerin kontrol edilemediği ileri evre hastalarda tercih edilir.

Esansiyel Tremor

Esansiyel tremor, vücudun bir bölümünde istemsiz ritmik bir hareket oluşmasına neden olan nörolojik bir hastalıktır. Titreme; ellerde, kollarda, başta, bacaklarda veya diğer vücut bölgelerinde olabilir. Bu hastalığın belirtileri arasında; yazı yazmakta ve imza atmakta güçlük, titremeye bağlı yemek yemekte ve bir şeyler içmekte zorlanma problemleri, stresli dönemlerde titremelerin artması ve denge problemlerinin ortaya çıkması gösterilebilir. 

İlaç tedavisine istenilen düzeyde yanıt vermeyen hastalarda beyin pili, titremenin durdurulması ya da kontrol altına alınması ile hastaların yaşam kalitesine önemli ölçüde katkıda bulunabilir.

Distoni

Parkinson ve esansiyel tremordan sonra en sık görülen üçüncü hareket bozukluğu hastalığın olan distoni, vücudun değişik bölgelerinde kas kasılmaları ile seyreden nörolojik bir hastalıktır. Vücutta ortaya çıkan istemsiz kasılmalar hastaların kimi zaman yazı yazmalarına, kimi zaman yürümelerine, yemek yemelerine ve kimi zaman da başlarını dahi çevirmelerine engel olabilir. 

Beyinde hareket kontrol merkezlerinin düzgün çalışamaması sonucunda ortaya çıkan distoniler, ortaya çıkış mekanizmalarına göre “primer” veya “sekonder” (ikincil) ya da vücutta bulundukları bölgelere göre değişik isimler alırlar. Tüm vücudu etkileyen formuna “generalize distoni” adı verilir. Yaygın veya şiddetli distoni vakalarında beyin pili, kasılmaları azaltarak hareket kabiliyetini artırabilir.

Epilepsi

Bazı ilaçlara dirençli olan ya da nöbet sıklıklarının yeterince kontrol alına alınamadığı epilepsi olgularında, nöbet sıklığını ve şiddetini azaltmak amacıyla beyin pili tedavisi uygulanabilir. Bu yaklaşım, cerrahi girişim ile epilepsi odağının çıkartılamadığı, ya da epileptik bağlantı yollarının kesilmesi sureti ile nöbetlerin kontrol alına alınamadığı durumlarda tercih edilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Şiddetli ve tedaviye dirençli obsesif kompulsif bozukluk vakalarında, sınırlı hasta gruplarında beyin pili uygulaması yapılabilir. Amaç, hastalığın günlük yaşam üzerindeki etkisini azaltmaktır.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Beyin Pili Nasıl Takılır?

Beyin pili takılması ameliyatları, lokal anestezi altında ve hastalar uyanık iken gerçekleştirilir. Beynin içinde tespit edilen hedef bölgelere iki adet elektrot yerleştirilir. Göğüste cilt altına kalp pili gibi bir pil konularak, cilt altından geçirilen uzatma bağlantılarıyla elektrotlar, o pile bağlanır. Bütün bu sistem beyin içerisinde ve cilt altında bulunur, dışarıdan bir şey görülmez.

Bu ameliyatlarda uygulanan, doğru yere doğru müdahale edilmesini sağlayan ''Mikroelektrot Kayıt ve Stimülasyon Tekniği'' sayesinde beyindeki hastalıktan sorumlu hücreler tek tek dinlenir ve doğru yerler saptanır. Bu teknik sayesinde beynin fizyolojik haritası çıkarılır. 80 mikrondan daha az hata payı ile tespit edilen hastalıklı bölgeye beyin pili elektrotları yerleştirilir. Bu ameliyatlar yaklaşık 3-3.5 saatte tamamlanır. Daha sonra ise ortalama 2-3 hafta süren pil programlama süreci başlar. Hastalara en uygun gelecek parametreler nöroloji uzmanlarımız tarafından ayarlanır ve sonrasında hastalar mezun edilir. 

Son yıllarda görüntüleme, hesaplama ve hedefleme yöntemlerinin gelişmesi paralelinde bu ameliyatları birçok merkez uyanık ve fizyolojik haritalama işlemleri yapılmadan uyutarak da uygulamaya başlamıştır. Hangi yöntemin seçileceği konusu hekim ve hasta tercihleri paralelinde karar verilecek bir husus olup, her ne kadar uyanık ve fizyolojik haritalama ile yapılan girişim sonuçlarını daha güvenli bulmakla birlikte, kliniğimizde her iki tür girişimi de başarı ile uygulamaktayız.

Uzaktan Beyin Pili Ayarlama Nasıl Yapılır? 

Beyin pillerinin uzaktan programlanması, beyin pili takılı olan hastaların pil ayarlarının hastaneye gelmelerine gerek kalmadan dijital sistemler aracılığıyla hekim tarafından düzenlenmesini sağlar. Bu yöntem, özellikle farklı şehirlerde ve hatta ülkelerde yaşayan veya düzenli kontrol için merkeze ulaşmakta zorlanan hastalar için önemli bir kolaylık sunar.

Uzaktan ayarlama sürecinde, hastanın beyin pili hekimin kullandığı yazılıma bağlanır. Hekim; pilin verdiği uyarı şiddeti ve diğer teknik parametreleri gerçek zamanlı olarak değerlendirir ve hastanın şikâyetlerine göre gerekli düzenlemeleri yapar. Ayarlamalar sırasında hastadan geri bildirim alınarak bulgulardaki değişim gözlemlenir.

Bu uygulama, yüz yüze yapılan kontrollerde gerçekleştirilen ayarlamalarla aynıdır. Uzaktan beyin pili ayarlama sayesinde takip süreci aksatılmadan sürdürülebilir, seyahatler azaltılabilir ve hastanın tedaviye uyumu artırılabilir.

Beyin Pili Değiştirilir mi? Pilin Ömrü Ne Kadar?

Beyin pili, belirli bir kullanım süresine sahip olan ve gerektiğinde değiştirilebilen bir cihazdır. Cilt altına yerleştirilen pil zamanla enerji kapasitesini kaybedebilir. Bu nedenle belirli aralıklarla pil ömrünün takip edilmesi ve gerekirse pil değişimi gerekebilir.

Beyin pilinin ömrü; pilin türüne, verilen elektriksel uyarının şiddetine, kullanım ayarlarına ve hastanın ihtiyaçlarına göre değişiklik gösterebilir. Geçmişte kullanılan ve şarj edilemeyen pillerde, özellikle Parkinson hastalarında pil ömrü 4-6 yıl ile sınırlıydı. Daha yüksek elektrik akımına ihtiyaç duyulan distoni hastalarında bu süre daha da kısalabiliyordu. Pil ömrü dolduğunda, yaklaşık 30 dakikalık küçük bir cerrahi işlemle yalnızca bataryanın değiştirilmesi gerekmekte ve uygulanmaktaydı.

Günümüzde ise teknolojideki gelişmeler sayesinde dışarıdan şarj edilebilen ve 20-25 yıla kadar kullanım ömrü sunan beyin pilleri klinik pratiğe girmiştir. Bu sayede hastalar uzun yıllar boyunca pil değişimine ihtiyaç duymadan tedavilerine devam edebilmektedir.

Beyin Pili Kimler İçin Uygundur?

Beyin pili genellikle ilaç tedavisine rağmen yeterli kontrol sağlanamayan hastalar için uygundur. Uygunluk kararı, çoğu zaman nöroloji, beyin cerrahisi ve gerektiğinde diğer branşların birlikte yaptığı kapsamlı ve multidisipliner bir değerlendirme ile verilir. Aşağıdaki durumlarda beyin pili uygulanabilir:

• Uzun süredir uygulanan ilaçlara rağmen semptomları kontrol altına alınamayan, hastalığı ileri aşamaya ulaşmış Parkinson hastaları
• İstem dışı kas kasılmaları ile kendini gösteren distoni hastaları
• Sebebi netleşmemiş, ilaç tedavilerine yanıt vermeyen ve titreme nedeniyle günlük işlevselliği azalan hastalar
• Geleneksel psikiyatrik tedavilere dirençli, ağır obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişiler
• Nöbet kontrolü sağlanamayan epilepsi, Tourette sendromu ve tedaviye dirençli depresyon gibi hastalıklara sahip hastalarda

Beyin Pilinde Yaş Sınırı Nedir? 

Kişinin yaşı, tek başına beyin pili uygulamasını değerlendirmek için bir kriter değildir. Her şeyden önemlisi hastanın beyin pili ameliyatından yarar görüp göremeyeceği, böyle bir ameliyata aday olup olmadığı ve beyin pili ameliyatından başka bir tedavi şansının olup olmadığı sorularının cevabıdır. Hastanın ilaçlara verdiği cevap, zihinsel durumu ve beynin anatomik yapısı gibi pek çok farklı faktör de ameliyat kararının verilmesinde önemli rol alır. 

Bu koşulların gerektirdiği ve ameliyat olmasında engel bulunmayan 85 yaşındaki bir hastaya ameliyat önerilebildiği ve uygulanabildiği gibi, bu koşullara uygun olmayan 60 yaşındaki bir hastaya ameliyat önerilememesi de mümkündür. Tabii ki ameliyat önerilse de hastanın ameliyat olup olamayacağı hususunun anestezi ve kardiyoloji uzmanlarınca ayrıntılı değerlendirilmesi elzemdir. 

Ancak hastaların yaşı ileri de olsa bu ameliyatlar lokal anestezi uygulanarak ve hasta ile konuşa konuşa uygulandığından ve son aşamada hasta pil yerleştirilirken yarım saat kadar uyutulduğundan çok büyük bir engel olmaz ise genelde hastanın ameliyatına izin verilmektedir. 

Beyin Pilinin Avantajları Nelerdir?

Beyin pili, geri dönüşümlü ve ayarlanabilir yapısı sayesinde birçok cerrahi yöntemden ayrılır. Bu kapsamda hastalara sunduğu birçok avantaj vardır. Bu avantajlar şunlardır:

• İlaçlarla kontrol edilemeyen titreme, kasılma, hareket yavaşlığı veya istemsiz hareketler gibi belirtilerde belirgin bir rahatlama sağlayabilir.
• Hastaların kendi ihtiyaçlarını karşılama, yürüme, yazı yazma ve sosyal hayata katılım gibi günlük aktivitelerde daha bağımsız olmalarına destek olur.
• İlaç ihtiyacının ve ilaç yan etkilerinin azalmasına katkı sağlar.
• Beyin pili ayarları hastanın ihtiyaçlarına göre dışarıdan düzenlenebilir. Zaman içinde belirtiler değiştiğinde tedavi de buna göre uyarlanabilir.
• Gerekli görüldüğünde cihaz kapatılabilir veya çıkarılabilir.
• Gün içinde ani açık-kapalı dalgalanmaları veya yoğun ilaç yan etkileri yaşayan hastalarda daha stabil bir semptom kontrolü elde edilebilir.
• Tedavi süreci yalnızca ameliyatla sınırlı değildir; düzenli kontroller ve ayarlamalarla uzun vadede etkisi sürdürülebilir.

Beyin Pilinin Yan Etkileri Nelerdir?

Beyin pili tedavisinin cerrahiye, cihaza ve elektriksel uyarıya bağlı bazı yan etkileri olabilir. Bu yan etkilerin büyük bir kısmı geçicidir ve cihaz ayarlarının düzenlenmesiyle ortadan kaldırılabilir. Kalıcı yan etki riski oldukça düşüktür.

Cerrahiye bağlı yan etkiler şunlardır:

• Beyin kanaması
• Enfeksiyon
• Baş ağrısı ve baş dönmesi
• Takılmış bulunan beyin pili elektrotu etrafında ödem
• Nöbet geçirme gibi bulgular olup cerrahi deneyimin artması paralelinde görülme sıklığı nadir düzeydedir. 

Cihaza bağlı yan etkiler şunlardır:

• Elektrot kayması veya yer değiştirmesi
• Kablo kırılması veya bağlantı sorunları
• Pil bitmesi veya pil arızası
• Cilt altında rahatsızlık veya hassasiyet gibi bulgular olup teknolojinin gelişmesi paralelinde neredeyse hiç gözlemlenmemektedir.

Elektriksel uyarıya bağlı yan etkiler ise şunlardır:

• Konuşma bozukluğu (peltek konuşma)
• Denge problemleri ve yürüme güçlüğü
• Kaslarda istemsiz kasılmalar
• Uyuşma, karıncalanma hissi
• Görme bulanıklığı veya çift görme
• Duygudurum değişiklikleri (anksiyete, huzursuzluk, nadiren depresyon)
• Uyku problemleri olup ehil ellerde pil programlanması sonucunda görülmez.

Beyin Pili Hakkında Sık Sorulan Sorular

Beyin Pili Ameliyatı Riskli midir?

Her cerrahi işlem gibi riskleri vardır ancak deneyimli hekimlerce yapıldığında risk oranı düşüktür. Enfeksiyon, kanama ve beyin pili elektrotları etrafında ödem gibi komplikasyonlar nadir görülür.

Beyin Pili Ameliyatı Kaç Saat Sürüyor?

Genellikle 3-4 saat arası sürer. Süre, hastanın durumuna ve uygulanacak tekniğe göre değişebilir.

Beyin Ameliyatı Sonrası Hasta Ne Zaman İyileşir?

Hastalar çoğunlukla işlemden bir gün sonra taburcu edilir. Günlük yaşama dönüş birkaç hafta içinde olur. 

Beyin Pilini SGK Karşılıyor mu?

Sosyal Güvenlik Kurumu, uygun seçilen ve doğru endikasyonla ameliyat edilen hastalarda, mevzuatta belirlenen oranlar kapsamında beyin pili cihaz bedelini ve ameliyat ücretini karşılar. Hastanemiz özel hastane statüsünde olduğu için; ameliyatın özelliklerine, uygulanan cerrahi tekniklere ve kullanılan malzemelere bağlı olarak ilave ücretler oluşabilir.

Hastanın ayrıntılı klinik değerlendirmesi sonrasında, tedaviye ilişkin maliyet bilgisi hasta ve hasta yakınları ile şeffaf şekilde paylaşılır.

Beyin Pili Ameliyatı Fiyatı Nedir?

Beyin pili ameliyatının fiyatı; hastanın klinik durumu, kullanılacak beyin pili sistemi, cerrahi teknik ve hastanede sunulan hizmetlere göre değişiklik gösterir.Detaylı ve kişiye özel fiyat bilgisi için Medipol Sağlık Grubu ile iletişime geçebilir, yukarıdaki formu doldurabilirsiniz.

Beyin Pili Hangi Hastanelerde Var?

Beyin pili ameliyatı, Parkinson ve Hareket Bozuklukları Merkezimizde (PARMER) gerçekleştirilir.

Beyin Pili Olan Hastalar Tomografi ya da MR Çektirebilir mi?

Bilgisayarlı tomografi güvenlidir ve her koşulda uygulanabilir. Manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemleri ise yalnızca MR uyumlu beyin pilleri olan hastalarda özel koşullarda çekilebilir. Son birkaç sene içerisinde üretilen beyin pillerinin tamamı 1,5 Tesla MR cihazları ile uyumludur. Sınırlı sayıda da olsa 3.0 Tesla MR uyumlu beyin pilleri de mevcuttur.

Beyin Pili Olanlar Spor Yapabilir mi?

Pil takılan hastaların normal günlük yaşantılarında hiçbir değişiklik olmamaktadır. Hastalar kafa travmasına sebep olabilecek ağır spor dalları dışında, yüzme, tenis, koşu ve bisiklet de dahil birçok spor dalıyla uğraşabilirler.

Beyin Pili Ameliyatında Anestezi Uygulanıyor mu?

Evet. Uyanık ve konuşa-konuşa ameliyat edilen hastalarda ameliyatın bir kısmı lokal, bir kısmı genel anestezi altında uygulanır. Birçok sağlık kuruluşunda ameliyatın tamamı uyutularak da yapılabilmektedir. Kliniğimizde yukarıda da ifade edilmiş olduğu gibi her iki cerrahi girişim yöntemi de uygulanmaktadır. 

Beyin Pili ve DBS Aynı Şey mi?

Evet. Beyin pili, tıbbi adıyla Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) aynı tedaviyi ifade eder.