Omuz Sıkışması Sendromu Nedir?

Omuz sıkışması; omuzdaki dokuların şişmesi ve yakındaki kemiklere baskı yapması sonucu oluşan rahatsızlıktır. Kol kaldırıldığında veya başın üstüne uzanıldığında ağrıya neden olan bu durum, genellikle aşırı kullanım, yaralanma ve yaşlanmaya bağlı olarak gelişen yıpranmadan kaynaklanmaktadır. 

Omuz Sıkışması Sendromu Nedir?

Omuz sıkışması; kürek kemiğinin dış kenarının altındaki rotator manşet kaslarına sürtünerek onları sıkıştırması sonucu oluşan durumdur. Eklem içindeki sürtünme veya sıkışma nedeniyle hareket sırasında ağrıya neden olmaktadır. Omuz sıkışması sendromunda tedavi genellikle dinlenme, fizyoterapi, ağrı kesici ilaçlar ve cerrahiyi kapsamaktadır. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Omuz Sıkışması Türleri Nelerdir?

Tahriş, yaralanma, aşınma ve yıpranma nedeniyle oluşan omuz sıkışmasının çeşitleri şu şekilde sıralanabilir: 

Eksternal (Dış) Omuz Sıkışması 

Eksternal sıkışma, omzun dış kısmındaki subakromiyal bölgede rotator manşet tendonları ve bursa çevresinde ağrının ortaya çıktığı tabloyu ifade eder. Özellikle kolun öne veya yana kaldırılması sırasında şikayetler belirginleşebilir. 

İnternal (İç) Omuz Sıkışması 

İnternal sıkışma, özellikle kolun baş üzerine kaldırıldığı ve dış rotasyona getirildiği pozisyonlarda omuzun iç tarafındaki yapıların birbirine temas etmesiyle ilişkili bir durumdur. Bu tip sıkışma özellikle baş üstü sporlarla uğraşan kişilerde (beyzbol, voleybol, tenis veya yüzme gibi) ve aktivitelerde daha fazla gündeme gelir. 

Primer Omuz Sıkışması 

Primer sıkışma, omuzdaki anatomik veya yapısal özelliklerin tendon ve çevre dokuların yüklenmesini artırdığı durumları tanımlamak için kullanılan klasik bir terimdir. Akromionun şekli, akromiyoklaviküler eklemdeki kemik değişiklikleri veya başka yapısal özellikler geçmişte primer sıkışmanın temel nedenleri arasındadır.

Sekonder Omuz Sıkışması

Sekonder sıkışmada sorun doğrudan kemik yapısından çok omzun hareket kontrolü ve fonksiyonundaki değişikliklerle ilişkilendirilebilir. Rotator manşet ve skapular kasların yeterince güçlü veya koordineli çalışmaması, skapulanın hareket biçimindeki değişiklikler, omuz instabilitesi veya tekrarlayan yanlış yüklenmeler tendon ve bursa üzerindeki mekanik yükü değiştirebilir.

Dinamik Omuz Sıkışması 

Dinamik sıkışmada sorun sabit bir anatomik darlıktan ziyade hareket sırasında ortaya çıkan biyomekanik değişikliklerle ilişkilidir. Örneğin skapulanın yukarı doğru rotasyonu ve arka eğimi yeterli olmadığında veya rotator manşet ile skapular kasların koordinasyonu bozulduğunda kol kaldırılırken omuz çevresindeki dokuların yüklenmesi değişebilir.

Omuz Sıkışması Sendromunun Belirtileri Nelerdir? 

Kolu serbestçe hareket ettirme yeteneğini sınırlandıran omuz sıkışması sendromunda doğru teşhis ve tedavi için dikkat edilmesi gereken semptomlar şunlardır:

• Tek omuz üzerine yatmayı engelleyen ağrı 
• Omuz ekleminde sertlik ve güçsüzlük
• Spor aktivitelerinde şiddetlenen ağrı 
• Kolu baş üstüne kaldırmada zorluk 
• Omzu hareket ettirirken çıtırtı benzeri ses
• Giyinme, saç yıkama ve saç toplama gibi işlerde zorluk
• Gece uykudan uyandıran ağrı

Omuz Sıkışması Sendromu Neden Olur?

Omuz eklemlerinin içindeki ve çevresindeki dokuların iltihaplanması sonucu açığa çıkan omuz sıkışması sendromunda kolun hareket kabiliyeti azalmaktadır. Aniden başlayan ve kademeli olarak gelişen bu hastalık, zamanla rotator manşetinde yırtılmalara yol açmaktadır. Sıklıkla aşırı kullanım ve yaş gibi faktörlerden kaynaklanan omuz sıkışması sendromunun diğer nedenleri ise şunlardır: 

• Duruş bozuklukları: Kambur durmak veya öne doğru eğik şekilde oturmak gibi duruş bozuklukları, omzun çalışma mekanizmasını olumsuz etkileyerek sıkışmaya yol açar. 
• Travmalar: Omuz ekleminde meydana gelen kazalar, düşmeler ve çıkıklar, yumuşak dokuların iltihaplanmasına ve eklemlerin sıkışmasına neden olur. 
• Hareketsizlik: Kol ve omuz kaslarının yeterince çalıştırılmaması ve hareketsiz yaşam tarzı, kasları zayıflatarak tendonlar üzerinde daha fazla baskı oluşturur. 
• Tendinit: Tahriş olmuş tendonlar şişerek rotator manşetinin boyutunu artırır ve sıkışmaya neden olur. 
• Akromiyon deformasonu: Normalde düz olan akromiyonun eğrilmesi, omuz eklemindeki sıkışmasına yol açar. 
• Yapısal bozulmalar: Omuz kompleksinde meydana gelen labrum yırtığı, rotator manşet kası yırtığı ve artritik değişikliklere bağlı kemik çıkıntısı gibi dejeneratif değişiklikler sıkışmaya neden olur.
• Kas dengesizliği: Kas oranlarındaki dengesizlik ve uyumsuzluk, hareket kalıplarında değişikliğe yol açarak sıkışma sendromunu oluşturur. 
• Tekrarlayan hareketler: Kaldırma, fırlatma ve paketleme gibi işler yapan kişiler ile voleybol, tenis, golf ve jimnastik gibi sporlarla uğraşan profesyonellerde tekrarlayan yukarı ve geriye doğru hareketler, omuz sıkışma sendromuna yol açabilir. 

Omuz Sıkışması Nasıl Teşhis Edilir? 

Omuzda sıkışma sendromunda tanı, hastanın öyküsü ve fiziki muayeneyle konmaktadır. Hekim değerlendirmesinde ağrının başlangıç şekli, travma veya aşırı kullanım öyküsü, ağrıyı artıran hareketler, gece ağrısı, omuz hareket açıklığı, kas gücü, rotator manşet fonksiyonu, skapulanın hareketi, boyun muayenesi ve sinir sistemi bulguları birlikte değerlendirilmektedir. 

Her hastada ileri görüntüleme yapılması gerekmemekle birlikte klinik değerlendirmeye göre röntgen, ultrasonografi veya MR istenmektedir. 

Kemik yapılarının, eklem aralığının ve bazı yapısal değişikliklerin değerlendirilmesi için röntgen, rotator manşet tendonlarının ve subakromiyal bursanın dinamik olarak incelenmesi için ultrasonografi, tendonlardaki kısmi veya tam kat yırtıkların, tendon yapısındaki değişikliklerin, bursa ve diğer yumuşak dokuların ayrıntılı olarak değerlendirilmesi için de MR çekilmektedir. 

Omuz Sıkışması Semptomları ile En Sık Karıştırılan Durumlar Nelerdir? 

Omuz sıkışması sendromunda görülen kolu kaldırırken ağrı, gece ağrısı, omuzun dış tarafına yayılan ağrı ve hareket kısıtlılığı, birçok farklı omuz ve boyun hastalığında da ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle yalnızca ağrının bulunduğu bölgeye veya tek bir fizik muayene testine bakarak tanı koymak doğru değildir. Özellikle rotator manşet tendinopatisi veya yırtıkları, donuk omuz, omuz kireçlenmesi, akromiyoklaviküler eklem hastalıkları, biseps tendinopatisi ve boyun kaynaklı sinir sıkışmaları, omuz sıkışmasıyla en sık karıştırılan durumlardır. Omuz sıkışması sendromu ile karıştırılan diğer hastalıklar şunlardır: 

• Rotator Manşet Tendinopatisi ve Yırtıkları: Omuz sıkışması ile rotator manşet sorunları birbirinden tamamen bağımsız değildir. Hatta subakromiyal ağrı tablosunda rotator manşet tendonları sıklıkla etkilenebilir. 
• Donuk Omuz: Donuk omuzun erken döneminde ağrı, omuz sıkışmasını taklit edebilir. Ancak hastalık ilerledikçe belirgin hareket kısıtlılığı ön plana çıkar. 
• Omuz Kireçlenmesi: Glenohumeral eklem kireçlenmesi de omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Ancak ağrı çoğunlukla yalnızca kol kaldırma hareketiyle sınırlı değildir.
• Akromiyoklaviküler Eklem Problemleri: Omuzun üst kısmında, özellikle köprücük kemiğinin omuzla birleştiği noktada hissedilen ağrı akromiyoklaviküler eklem kaynaklı olabilir.
• Biseps Tendinopatisi: Biseps kasının uzun başına ait tendon omuz ekleminin ön bölümünden geçtiği için bu tendonun etkilenmesi ön omuz ağrısına neden olabilir. Özellikle kaldırma, çekme veya taşıma gibi aktiviteler sırasında ağrı artabilir.

Omuz Sıkışması Tedavisi Nasıl Yapılır?

Omuzda sıkışma sendromu tedavisi; ağrının şiddetine, süresine, eşlik eden tendon problemlerine ve kişinin fonksiyonel gereksinimlerine göre planlanmaktadır. Klinik duruma göre başvurulan tedavi yöntemleri şunlardır: 

Egzersiz ve Fizik Tedavi 

Egzersiz, subakromiyal ağrı sendromunun konservatif tedavisindeki temel yaklaşımlardan biridir. Özellikle rotator manşet ve skapular stabilizatörleri hedefleyen egzersizler, ağrı ve omuz fonksiyonunda iyileşme sağlayabilir. Program hastaya göre değişmekle birlikte rotator manşet güçlendirme, dış ve iç rotasyon egzersizleri, skapular stabilizasyon, serratus anterior ve trapez kaslarının çalıştırılması, omuz hareket açıklığının geliştirilmesi ve fonksiyonel egzersizlere başvurulabilir. 

Ağrı Kontrolü 

Uygun hastalarda ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar kısa süreli olarak kullanılabilir. Ancak ilaç tedavisi altta yatan mekanik veya fonksiyonel sorunu tek başına düzeltmez. 

Manuel Tedavi 

Omuz ve çevresindeki eklem hareket kısıtlılıklarının bulunduğu bazı hastalarda manuel tedavi, egzersiz programına ek olarak kullanılabilir. Ancak fizik tedavide temel hedef yalnızca pasif uygulamalarla geçici rahatlama sağlamak değil, hastanın aktif fonksiyonunu geliştirmektir. 

Aktivite Düzenlemesi 

Ağrıyı sürekli tetikleyen baş üstü hareketlerin veya ağır yüklenmelerin geçici olarak azaltılması gerekebilir. Buradaki amaç omuzu tamamen hareketsiz bırakmak değil, ağrılı dokuların üzerindeki yükü kontrol ederek rehabilitasyona olanak sağlamaktır. 

Cerrahi

Belirgin bir rotator manşet yırtığı, travmatik tendon hasarı veya başka bir yapısal problem varsa cerrahi işlem uygulanabilir.  Ancak omuz sıkışması tanısı olan her hastada ameliyat gerekmez.

Omuz Sıkışması Ne Kadar Sürede İyileşir? 

Omuz sıkışmasının iyileşme süresi kişiden kişiye değişiklik göstermektedir. Ağrının ne kadar süredir devam ettiği, tendonların durumu, kas kuvveti, günlük yüklenme, yaş, eşlik eden hastalıklar ve rehabilitasyona uyum süreci, iyileşmeyi etkilemektedir. Özellikle uzun süredir devam eden omuz ağrılarında birkaç günlük tedaviden sonra tamamen düzelme beklemek gerçekçi değildir. Egzersiz programlarının etkisinin değerlendirilmesi için genellikle birkaç haftaya ihtiyaç vardır. 

Omuz Sıkışması Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

Çoğunlukla omzun üst ve dış kısmında ağrı ile kendini belli eden, kol kaldırılınca kötüleşen ve güçsüzlük hissettiren omuz sıkışması sendromunda tahrişi, ağrıyı ve aşındırmayı artırmamak için dikkat edilmesi gerekenler şunlardır: 

• Kolu tekrar tekrar başın üstüne kaldırmayı gerektiren (yüzme, tenis, basketbol, voleybol vs.) aktivitelere ara verin. 
• Omzu hareketsiz bırakmayın, kontrollü hareketi sürdürün. 
• Omuz çevresindeki kasları güçlendirmek için hekim kontrollü egzersizler yapın. 
• Duruş bozukluklarından kaynaklı omuz sıkışmasını yönetmek için çalışma düzeninizi ayarlayın. Bilgisayarın konumunu, koltuğun ergonomisini planlayın. 
• Egzersiz öncesi ve sonrasında esneme hareketleri yapmayı ihmal etmeyin. 
• Sağlıklı kilonuzu korumaya özen gösterin. 
• Kambur durmamaya, omuzları öne doğru eğmemeye dikkat edin. 
• Gittikçe şiddetlenen ve günlük hareketleri kısıtlamaya başlayan ağrılarda tıbbi destek almayı ihmal etmeyin. 
• Eklem sağlığını desteklemek için dengeli beslenmeye özen gösterin. 

Omuz Sıkışması İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Omuz sıkışması şikayetlerinde Ortopedi ve Travmatoloji veya Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bölümlerine başvurulması gerekir. Değerlendirmede öncelikle problemin gerçekten omuz kaynaklı olup olmadığı belirlenir. Rotator manşet, bursa, omuz eklemi ve skapular hareketlerin yanı sıra boyun ve sinir sistemi de gerektiğinde incelenir.

Özellikle travma sonrasında ortaya çıkan ani güç kaybı, kolu aktif olarak kaldıramama, belirgin şişlik veya ciddi hareket kaybı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.

Omuz Sıkışması Sendromu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Omuz Sıkışması ile Boyun Fıtığı Nasıl Ayırt Edilir?

Boyun kaynaklı sinir kökü problemleri omuza ve kola yayılan ağrıya, uyuşmaya, karıncalanmaya ve güç kaybına neden olabilir. Omuz kaynaklı ağrıda ise belirli omuz hareketleriyle ağrının artması daha tipiktir.

Omuz Sıkışması ile Donuk Omuz Nasıl Ayırt Edilir? 

Omuz sıkışmasında özellikle belirli hareketlerle ortaya çıkan ağrı ön plandayken, donuk omuzda hem aktif hem de pasif omuz hareketlerinde belirgin kısıtlanma görülür. 

Omuz Sıkışması Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Her omuz sıkışması mutlaka ciddi bir tendon yırtığına ilerlemez. Bununla birlikte uzun süre devam eden ağrı kişinin omzunu kullanmaktan kaçınmasına, kas kuvvetinde azalmaya ve günlük aktivitelerde kısıtlanmaya neden olabilir.

Omuz Sıkışması ile Rotator Manşet Yırtığı Aynı Şey midir? 

Rotator manşet; omuzun hareketini ve eklem başının stabilitesini sağlayan tendon grubudur. Bu tendonlarda aşırı kullanım, dejenerasyon veya travmaya bağlı tendinopati ve yırtıklar gelişebilir. Omuz sıkışması olarak adlandırılan klinik tabloda rotator manşet tendonları etkilenebilir ancak bu durum mutlaka tendon yırtığı olduğu anlamına gelmez.

Omuz Sıkışması Ağrısı Nerede Hissedilir? 

Ağrı çoğunlukla omuzun dış-yan bölümünde ve üst kolun dış tarafında hissedilir. Bazı hastalarda ön omuz bölgesinde de ağrı olabilir. 

Omuz Sıkışması Tekrarlar mı?

Evet, omuz sıkışması belirtileri tedavi sonrasında tekrar ortaya çıkabilir. Özellikle omuzun aşırı veya tekrarlayan kullanımı, uygun olmayan egzersiz teknikleri, kas dengesizlikleri ve yetersiz rehabilitasyon tekrarlama riskini artırabilir. 

Omuz Ameliyatından Sonra Rehabilitasyon Ne Kadar Sürer? 

Rehabilitasyon süresi yapılan ameliyatın türüne, eşlik eden tendon veya eklem problemlerine ve hastanın iyileşme hızına göre değişir. Basit artroskopik işlemlerden sonra günlük aktivitelere dönüş daha kısa sürebilirken, rotator manşet onarımı gibi tendon iyileşmesinin gerektiği ameliyatlarda rehabilitasyon birkaç ay sürebilir. 

Omuz Sıkışması ile Omuz Ağrısı Aynı Şey midir? 

Hayır. Omuz ağrısı bir belirti, omuz sıkışması ise bu ağrıya neden olabilecek klinik durumlardan biridir. Omuz ağrısının rotator manşet tendinopatisi veya yırtığı, bursit, donuk omuz, kireçlenme, tendon problemleri veya başka nedenleri olabilir. 

Tedaviden Sonra Omuz Eski Hareketliliğine Kavuşabilir mi? 

Çoğu hastada uygun tedavi ve rehabilitasyon ile omuz hareketliliğinde belirgin düzelme sağlanabilir. Ancak elde edilecek sonuç; sorunun nedenine, ne kadar süredir devam ettiğine, eşlik eden tendon hasarlarına, kas gücüne ve tedaviye uyuma bağlıdır. 

Sporcularda Omuz Sıkışması Nasıl Tedavi Edilir?

Sporcularda tedavinin temel amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değil, spora güvenli dönüşü sağlamaktır. Aktivite düzenlemesi, rotator manşet ve skapula çevresi kaslarını hedefleyen egzersizler ve gerektiğinde fizyoterapi uygulanabilir.