Kalp Krizi Geçiren Kişiye İlk Müdahale Nasıl Yapılır?

Kalp krizi; kalp kasına giden kan akışının azalması veya engellenmesi sonucu oluşan kalp hasarıdır. Fazla kilolu kişilerde, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon ve diyabet hastalarında, sigara içenlerde kalp krizi geçirme riski yüksektir. Kalp krizi, hızlı müdahale gerektiren son derece acil bir durumdur. Başarılı bir ilk müdahale, kişinin hayatını kurtarmaya yardımcı olmaktadır. 

Kalp Krizi Nasıl Anlaşılır?

Kalp krizi çoğunlukla aniden gelişen belirgin düzeyli belirtilerle ortaya çıkmaktadır. Kimi zaman kalp krizinin belirtileri birkaç gün öncesinden kendini hissettirmekte veya saatler öncesinden uyarı vermektedir. Ancak baş gösteren belirtiler çoğunlukla mide veya sırt gibi organlardaki diğer hastalıklarla karıştırıldığından tıbbi destek alınmamaktadır. Bir kişinin kalp krizi geçirdiğini gösteren en belirgin işaretler şu şekildedir:

• Göğüste şiddetli ağrı veya baskı hissi
• Herhangi bir neden olmaksızın kendini iyi hissetmeme hali
• Kollara ve omurgaya doğru yayılan ağrı
• Boyundan çeneye doğru yayılan ağrı
• Nefes darlığı
• Hırıltılı solunum
• Karın ağrısı
• Baş dönmesi
• Denge kaybı 
• Bilinç kaybı
• Kalp atışlarında düzensizlik
• Terleme
• Yüksek kaygı hali 
• Dudaklarda morarma
• Cildin genelinde maviye çalan renk değişimi

Kalp Krizi Geçiren Birine İlk Müdahale Nasıl Olmalı?

Kalp krizi geçiren kişiye yapılacak ilkyardımda öncelikli adım, 112’yi aramak olmalıdır. Dakikalarla yarışılan bir süreç olduğundan kalp krizine dair bir şüphe duyulduğunda bile tedbirli olunması, “Birazdan geçer.” tarzındaki ihmalkar düşüncelere aldırış edilmemesi ve ambulans çağrılması son derece önemlidir. Bunun dışında yapılması gerekenler şunlardır: 

• Kişi mümkün olduğunca rahat bir pozisyonda, genellikle oturur veya yarı oturur şekilde dinlendirilmelidir. 
• Ambulansı çağrıldıktan sonra hastanın rahat etmesi sağlanmalıdır. 
• Stres, kalbe yük bindirir. Bu yüzden hasta sakinleştirilmeli, stresini olabildiğince azaltılmalıdır. 
• Boyun çevresindeki kravat, atkı veya sıkı kıyafetler gevşetilmelidir.
• Ambulans gelene kadar hastanın yanında kalınmalıdır. 
• Bilincinde, solunumunda veya genel durumunda meydana gelebilecek değişiklikler takip edilmelidir. 
• Kişinin aspirin veya nitrogliserin gibi reçeteli ilaçları varsa bunları almasına yardımcı olunmalıdır.

Kalp Krizi Geçiren Kişiye Yapılmaması Gereken Müdahaleler Nelerdir?

Kalp krizi şüphesi olan bir kişinin yanında zaman kaybetmeden doğru adımları atabilmek son derece önemli bir konudur. Kalp kasının kanlanmasının bozulduğu her dakika önemlidir; bu nedenle ilk müdahalenin temel amacı, hastayı güvenli biçimde profesyonel sağlık yardımına ulaştırmaktır. Kalp krizi anında bilinçsiz bir müdahalede bulunmak kişinin kalp ve genel sağlığı için tehlikeli durumlar yaratabilir. Kalpte oluşabilecek hasarı önlemek için kaçınılması gereken davranışlar şu şekildedir:

• Kişiye yiyecek veya içecek herhangi bir şey verilmemelidir. 
• Acil servis ekibi gelene kadar hasta yalnız bırakılmamalıdır. 
• Belirtilerin kendiliğinden geçmesi beklenmemelidir. 
• Reçeteli olmayan, kişinin doktor onayıyla kullandığından emin olunmayan ilaçlar asla verilmemelidir. 
• Kişinin yürümesine, araba kullanmasına, merdiven çıkmasına izin verilmemelidir. 
• Kişi araçla hastaneye götürülmemeli, gerekli ilkyardımın yapılması için ambulans çağrılmalıdır. 
• Acil servis uzmanlarının yönlendirmesi olmadan bilinçsizce kalp masajı veya suni teneffüs yapılmamalıdır.

Kalp Krizinde Aspirin Verilir mi?

Yanlış bir müdahalede bulunmamak adına aspirin kullanımında dikkatli olmak gerekmektedir. Kalp krizi şüphesinde aspirin bazı yetişkinlerde uygun olabilir ancak herkese otomatik olarak aspirin verilmesi doğru değildir. Kişinin aspirine karşı ciddi alerjisi olup olmadığı, aktif kanaması bulunup bulunmadığı bilinemeyeceği gibi daha önce hekimi tarafından aspirin kullanmamasının söylenip söylenmediği de belli değildir. Ayrıca kişinin bilinci kapalıysa veya güvenli şekilde yutamıyorsa ağızdan ilaç verilmesi son derece tehlikelidir. 

Kalp Krizi Geçiren Kişi Bilincini Kaybederse Ne Yapılmalıdır? 

Kişi yanıt vermiyor ve normal şekilde nefes almıyorsa kalp durması söz konusu olabilir. Böyle bir durumda 112 ile telefon bağlantısı sürdürülmeli, mümkünse hoparlör açılmalı ve sağlık görevlisinin yönlendirmesiyle kalp masajına başlanmalıdır. 

Eğitimli kişiler göğsün ortasına dakikada yaklaşık 100–120 bası hızında göğüs kompresyonları uygulamalıdır. Kullanılabilir durumdaysa bir AED cihazı getirilmeli ve cihazın sesli komutları takip edilmelidir. 

Kalp Krizi Geçiren Kişiye İlk Müdahale Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kalp Krizi Geçiren Kişi Kendi Arabasıyla Hastaneye Götürülür mü? 

Kişi direksiyon başında ritim bozukluğu yaşayabilir, bilincini kaybedebilir veya durumunun hızla kötüleşmesi nedeniyle trafik kazası meydana gelebilir. Yanındaki kişinin kendi aracıyla götürmesi de tavsiye edilen bir seçenek değildir. Ambulans ekibinin hastaya yapacağı müdahaleler hayat kurtarıcı olabilir, bu yüzden 112 aranmalıdır.

Kalp Krizi Sanılan Her Göğüs Ağrısı Kalp Krizi midir?

Hayır. Göğüs ağrısının nedeni her zaman kalp krizi değildir. Kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrılar, reflü, akciğer hastalıkları, panik atak ve başka birçok durum benzer yakınmalara yol açabilir.

Her Göğüs Ağrısında Hastaneye Gidilmeli midir?

Göğüs ağrısı sırasında bunun kalp krizi olup olmadığını evde kesin olarak ayırt etmek mümkün değildir. Özellikle yeni başlayan, baskı-sıkışma tarzında, eforla ortaya çıkan veya kola, omuza, sırta, boyna ya da çeneye yayılan göğüs ağrısı; nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya açıklanamayan ciddi halsizlikle birlikteyse kalp krizi olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır. Kalp krizi şüphesinde yanlış alarm vermek, geç kalmaktan çok daha güvenlidir.

Kalp Krizinde Solunum Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Kalp krizi şüphesi olan kişinin bilinci ve solunumu düzenli olarak kontrol edilmelidir. Öncelikle kişiye seslenerek ve omzuna hafifçe dokunarak yanıt verip vermediği değerlendirilir. Yanıt vermiyorsa normal nefes alıp almadığı kontrol edilir. Normal solunum yoksa veya yalnızca düzensiz, iç çekme şeklinde nefes alıyorsa kalp durması düşünülür ve acil servis ekibine haber verilir. 

Kalp Krizi Geçiren Kişiye Su Verilir mi?

Kalp krizi şüphesi bulunan kişiye rutin olarak su, yiyecek veya başka içecekler verilmesi önerilmez. Özellikle bulantı, kusma, bilinç değişikliği veya acil bir işlem ihtimali varsa ağızdan bir şey vermek aspirasyon riskini artırabilir. 

Kalp Krizi Geçiren Kişi Nefes Almıyorsa Ne Yapılmalı? 

Kişi yanıtsızsa ve normal nefes almıyorsa bu durum kalp durması olarak kabul edilmeli, hemen 112 aranmalı ve CPR başlatılmalıdır. 

Kalp Krizi Geçiren Kişi Bilinçliyse Nasıl Yardım Edilir? 

Bilinçli bir kişide kalp krizi şüphesi varsa öncelikle 112 aranmalıdır. Kişi fiziksel efordan uzaklaştırılmalı, rahat bir pozisyonda dinlenmesi sağlanmalı ve yalnız bırakılmamalıdır. Bilinci, solunumu ve genel durumu takip edilmelidir. 

Kalp Krizi Sırasında Oksijen Vermek Gerekir mi?

Kalp krizi geçiren her hastaya rutin olarak oksijen verilmesi önerilmez. Oksijen tedavisi özellikle kandaki oksijen düzeyinin düşük olduğu veya klinik olarak oksijen desteğine ihtiyaç duyulan durumlarda sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilir. 

Kalp Krizi Sonrası Hangi Belirtilerde Yeniden Acil Yardım Çağrılmalıdır? 

Kalp krizi sonrasında yeni başlayan veya tekrar ortaya çıkan göğüs ağrısı/baskısı, nefes darlığı, bayılma veya bayılacak gibi olma, soğuk terleme, belirgin çarpıntı, ciddi halsizlik, bilinç değişikliği ya da daha önceki kalp krizi belirtilerine benzeyen yakınmalar ortaya çıkarsa acil değerlendirme gerekir.