Diş Kökü İltihabı Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Diş kökü iltihabı, dişin kök ucunda yer alan sinir ve damar dokusunun bakteriler nedeniyle enfekte olmasıyla ortaya çıkan ciddi bir ağız ve diş sağlığı problemidir. Genellikle tedavi edilmemiş çürükler, derin dolgu altı enfeksiyonları veya travmaya bağlı çatlaklar sonucunda gelişen bu durum, zamanla şiddetli ağrı, şişlik ve çiğneme zorluğuna neden olabilir. Erken dönemde fark edilip tedavi edilebilir ancak, gecikmiş vakalarda enfeksiyon çevre dokulara yayılabilir. 

Diş Kökü İltihabı Nedir?

Diş kökü iltihabı; dişin görünen kısmından (mine-dentin) başlayıp iç kısımdaki pulpaya ulaşan bakterilerin kök ucuna ve çevresindeki dokulara yayılması sonucu oluşan enfeksiyon ve iltihap durumudur. 

Dişin kök kısmı, çene kemiği içinde yer alır ve diş, çevresindeki bağ dokular ve kemikle birlikte periodontal yapı tarafından desteklenir. Enfeksiyon kök ucuna ulaştığında, vücut bu bölgede bakterileri sınırlandırmaya çalışır. 

Bu sınırlandırma kimi zaman sessiz ilerleyebilir, kimi zaman da belirgin ağrı ve basınç hissiyle kendini gösterir. Bu nedenle diş kökü iltihabı, bazı kişilerde uzun süre fark edilmeden ilerleyebilen; bazı kişilerde ise kısa sürede şiddetli şikâyetlere yol açabilen bir durumdur.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Diş Kökü İltihabı Neden Olur?

Diş kökü iltihabının temel nedeni bakterilerin dişin içine girip kök kanalları boyunca ilerleyerek kök ucuna ulaşmasıdır. Bakteriler kök ucuna ulaştığında, vücut bu enfeksiyonu kontrol altına almak için kendini savunma moduna alır, bu sebeple iltihap üretir. Kök ucuna ulaşan enfeksiyona bazı etkenler neden olur. Bu etkenler şunlardır:

• Tedavi edilmeyen veya derinleşen diş çürüğü
• Dolgu veya kaplama altında sızıntı (kaçak)
• Dişte çatlak, kırık ve travma
• İleri diş eti hastalıkları (derin cep oluşumu)
• Daha önce yapılan kanal tedavisinin yetersiz kalması veya yeniden enfekte olması
• Diş taşı veya çürük kaynaklı sürekli bakteriler
• Dişte tekrarlayan işlemler (tekrar tekrar dolgu değişimi gibi)

Diş Kökü İltihabının Belirtileri Nelerdir?

Diş kökü iltihabının belirtileri, iltihabın şiddetine ve ne kadar süredir devam ettiğine göre değişebilir. Bazen aniden başlayan şiddetli bir ağrıyla kendini belli ederken, bazen de uzun süre sessiz ilerleyebilir. Ancak en tipik belirtiler genellikle ağrı, basınç hassasiyeti ve çevre dokularda oluşan şişlik gibi sinyallerle ortaya çıkar. Bu belirtiler şunlardır:

• Zonklayıcı, derinden gelen diş ağrısı
• Çiğneme sırasında basınç ve vurma hassasiyeti
• Sıcak ve soğuğa hassasiyet (özellikle uzun süren hassasiyet)
• Diş etinde şişlik, kızarıklık ve hassasiyet
• Diş etinde sivilce gibi kabarıklık (fistül) ve ara ara akıntı
• Yüzde veya çenede şişlik
• Kötü ağız kokusu ve kötü tat hissi
• Dişte uzamış gibi his, yüksek temas hissi
• Sürekli sızlama

Diş Kökü İltihabı Nasıl Teşhis Edilir?

Diş kökü iltihabının teşhisi genellikle şikâyetlerin değerlendirilmesi, ağız içi muayene ve görüntüleme adımlarının birlikte yorumlanmasıyla konur. Tek bir bulguya bakarak kesin karar verilmez. 

Teşhisin ilk adımı, hastadan ayrıntılı bilgi alınmasıdır. Diş hekimi ağrıyı ve diğer belirtileri sorgular. Daha önce o dişe dolgu, kanal tedavisi veya kaplama yapılıp yapılmadığı da bu aşamada değerlendirilir. Ardından ağız içi muayene yapılır. İlgili diş ve çevresindeki diş eti dokuları dikkatle incelenir. Dişte çürük, çatlak, kırık veya dolgu kenarında sızıntı olup olmadığı kontrol edilir. 

Diş kökü iltihabının teşhisinde sık kullanılan yöntemlerden biri de vurma ve basınç testleridir. Dişe hafifçe vurulduğunda ya da üzerine basıldığında ağrı oluşması, kök ucundaki dokuların iltihap nedeniyle hassaslaştığını düşündürür. Bu testler, kök ucu kaynaklı problemleri ayırt etmede oldukça yardımcıdır.

Teşhisi netleştirmek için genellikle röntgen görüntüleme kullanılır. Özellikle kök ucunu detaylı gösteren periapikal röntgenlerle, kök çevresindeki kemik dokuda enfeksiyona bağlı değişiklikler araştırılır.

Diş Kökü İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?

Diş kökü iltihabının tedavisi, iltihabın kaynağını ortadan kaldırmaya ve dişi mümkün olduğunca korumaya yöneliktir. Uygulanacak yöntem; dişin durumu, iltihabın yaygınlığı ve daha önce işlem görüp görmediğine göre belirlenir. En sık uygulanan tedavi yöntemleri şunlardır:

Kanal tedavisi

Diş kökü iltihabında en sık tercih edilen tedavi yöntemidir. Enfekte olan sinir ve damar dokusu temizlenir, kök kanalları dezenfekte edilir ve sızdırmaz şekilde doldurulur. Amaç, bakterilerin kök ucuna ulaşmasını durdurmak ve iltihabın zamanla iyileşmesini sağlamaktır.

Kanal tedavisinin yenilenmesi

Daha önce kanal tedavisi yapılmış ancak yeniden enfeksiyon gelişmiş dişlerde uygulanır. Eski dolgu materyali çıkarılır, kanallar tekrar temizlenir ve yeniden doldurulur. Bu yöntem, dişi çekmeden korumayı hedefler.

Kök ucu cerrahisi (apikal rezeksiyon)

Kanal tedavisiyle iyileşme sağlanamadığında tercih edilir. Kök ucundaki enfekte doku cerrahi olarak temizlenir ve kökün uç kısmı kısaltılarak kapatılır. 

Diş çekimi

Dişin kurtarılamadığı, ciddi çatlak veya kırık olduğu ya da enfeksiyonun kontrol altına alınamadığı durumlarda uygulanır. Enfeksiyon kaynağını tamamen ortadan kaldırmayı amaçlar ve son seçenek olarak değerlendirilir.

İlaç tedavisi 

Ağrı, şişlik ve iltihap belirtilerini azaltmak amacıyla uygulanabilir. Ancak ilaçlar tek başına kök içindeki enfeksiyonu tedavi etmez; mutlaka dişe yönelik bir işlemle birlikte değerlendirilir.

Drenaj işlemi

Kök ucunda biriken iltihap sıvısının basınç oluşturduğu durumlarda uygulanır. Şişliği ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olur, ancak kalıcı çözüm için ana tedavi yöntemleriyle birlikte planlanır.

Diş Kökü İltihabı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diş Kökünde İltihap Nasıl Geçer?

Diş kökündeki iltihap, enfeksiyon kaynağı temizlenmeden geçmez. Çoğu durumda kanal tedavisi, gerekirse kanal yenileme veya cerrahi ile iyileşme sağlanır. 

Diş Kökü İltihabı Tehlikeli midir?

Evet, tedavi edilmezse tehlikeli olabilir. Enfeksiyon çene kemiğine, yumuşak dokulara ve nadiren vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Bu nedenle ihmal edilmemelidir.

Diş Kökü İltihabı Antibiyotikle Kaç Günde Geçer?

Antibiyotik tek başına iltihabı tamamen geçirmez. Şikâyetler birkaç gün içinde azalabilir ancak asıl enfeksiyon diş içinde kaldığı sürece sorun tekrar eder. Kalıcı çözüm dişe yapılan tedavidir.

Enfeksiyon Varken Diş Çekilirse Ne olur?

Uygun koşullarda ve hekim kontrolünde çekim yapılabilir. Ancak bazı durumlarda enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra çekim tercih edilir. 

Diş Kökü İltihabı CRP'yi Yükseltir mi?

Evet, aktif ve yaygın enfeksiyon durumlarında CRP değerinde yükselme görülebilir. Özellikle iltihap şiddetliyse bu durum daha belirgin olabilir.

Kökü İltihaplı Diş Çekilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmezse iltihap büyüyebilir, kemik kaybına yol açabilir, şişlik ve ağrı artabilir. Enfeksiyon çevre dokulara yayılma riski taşır ve ileride daha ciddi sorunlara neden olabilir.