Çocuklarda Diş Kaybı Sonrası Yer Tutucu Tedavisi

Erken yaşta süt dişlerinin kaybedilmesi durumunda kalıcı dişlerin doğru konumda çıkması için yer tutucu işlemi uygulanır. Bu sayede diş boşluğu korunarak diğer dişlerin kayması ve çapraşıklığı engellenir.

Çocuklarda Yer Tutucu Tedavisi Nedir?

Çocuklarda yer tutucu tedavisi, süt dişlerinin erken kaybı sonucu oluşabilecek boşluklara diş kaymalarını önlemek amacıyla uygulanan bir işlemdir. Yer tutucu, erken diş kaybı sonrasında arka dişlerden destek alarak takıp çıkarılabilen veya sabit bir şekilde olup dişlere yerleştirilebilen bir apareydir. Yer tutucular sayesinde kalıcı dişler çıkarken yeterli alan bulur. Çapraşıklık ya da diğer ortodontik sorunlar önlenmiş olur. 

Çocuklarda Diş Kaybı Sonrası Ne Zaman Yer Tutucu Gerekir?

Çocuklarda yer tutucu kullanımı, süt dişinin normal dökülme zamanından önce kaybedildiği durumlarda gerekir. Alttan gelecek kalıcı dişler çıkana kadar boşluğu korumak için uygulanır. Vaktinden önce kaybedilen süt dişi sonrası komşu dişler boşluğa doğru kayabilir. Bu durum, kalıcı dişlerin sürmesi sırasında yanlış pozisyonda çıkmasına yol açabilir. Çocuklarda diş kaybı sonrası yer tutucunun kullanılması gereken durumlar:
 

• Erken süt dişi kaybı
• Arka azı dişi kayıpları
• İleri derecede diş çürükleri
• Ortodontik bozukluğun önlenmesi
• Çene gelişiminin korunması
• Tek veya birden fazla kayıp

Çocuklarda Yer Tutucu Çeşitleri Nelerdir?

Çocuklarda erken diş kaybında kullanılan yer tutucular temel olarak sabit ve hareketli olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Sabit yer tutucular diş hekimi tarafından mevcut dişlerin üzerine yapıştırılan, ağızda sabit kalan apareylerdir ve hasta tarafından çıkarılamaz. Hareketli yer tutucular ise çocuk tarafından istenildiği zaman takılıp çıkarılabilen apareylerdir. 

Yer tutucu çeşitleri tablodaki gibidir:
 

Çocuklarda Yer Tutucu Nasıl Takılır?

Yer tutucu tedavisi diş hekimi muayenesi sonrası planlanır. Çocuğun ağız yapısı detaylı bir şekilde incelendikten sonra diş hekimi tarafından hangi apareyin kullanılacağına karar verilir. Ağızdan ölçü alınır ve kişiye özel olarak laboratuvarda üretilir. Hazırlanan diş yer tutucu dişe uygulanarak tedavi tamamlanır. 
 

Yer tutucular asitli gıdalardan ve sakız türevlerinden etkilenebileceği için hastalara 6 ayda bir diş hekimi kontrolü önerilir.  Yer tutucu tedavisinin süresi, alttan gelen kalıcı dişin sürme zamanına göre değişir. Genellikle kalıcı dişin ağız ortamında görünmesi başladığında yer tutucu çıkarılır. 

Çocuklarda Yer Tutucu Tedavisinin Faydaları Nelerdir?

Çocuklarda vaktinden önce kaybedilen dişler yerine kullanılan yer tutucular, diş boşluğunu koruyarak kalıcı dişlerin doğru pozisyonda çıkmasını sağlar. Ayrıca, düzgün çiğneme/konuşma fonksiyonunu destekler. Çocuklarda yer tutucu tedavisinin başlıca faydaları şunlardır:
 

• Daimi dişlerin doğru konumda gelmesini sağlar.
• İleriki yaşta tel tedavisini minimuma indirir.
• Konuşma ve çiğneme fonksiyonunu düzeltir.
• Komşu dişlerin boşluğa kaymasını önleyerek dişlerde çapraşıklık oluşumunun önüne geçer.

Çocuklarda Yer Tutucu Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Yer tutucuların çeşidine göre bakımı değişkenlik gösterir. Çocuklarda diş kaybı sonrası yer tutucu bakımında dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
 

• Sakız, lokum gibi yapışkan ve sert yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
• Sabit yer tutucularda diş ipi kullanımı ve fırçalama yapılmalıdır.
• Hareketli yer tutucular her yemek sonrası temizlenmelidir.
• Çocuklar yer tutucularını takıp çıkarırken yetişkin gözetiminde olmalıdır.
• Apareyin gevşemesi veya düşmesi durumunda hemen diş hekimine başvurulmalıdır.

Çocuklarda Yer Tutucu Tedavisine Hangi Bölüm Bakar?

Çocuklarda yer tutucu tedavisi ile ilgilenen bölüm Pedodonti’dir. Çocuk, pedodontist uzmanı tarafından değerlendirilerek, yer tutucu tedavi planlanır.

Çocuklarda Yer Tutucu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diş Yer Tutucu Kaç Yaşında Takılır?

Diş yer tutucu çocuğun yaşına bakılmaksızın, süt dişinin normal düşme zamanından ne kadar önce kaybedildiği değerlendirilerek takılır. Genellikle 3-12 yaş arasında süt dişinin 6 ay veya daha önce kaybedildiği durumlarda yer tutucu takılır.

Yer Tutucu Yutulursa Ne Olur?

Yer tutucunun yutulması nadir görülen bir durumdur. Yer tutucu aparey küçük ve pürüzsüz olduğu için sindirim sisteminden geçebilir. Çocukta öksürük, karın ağrısı veya nefes darlığı varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yer Tutucu Dişe Zarar Verir mi?

Diş hekimi tarafından belirlenen tedaviye uygun takılan yer tutucular, dişlere zarar vermez. Ağız hijyenine dikkat edilmediği durumda apareyin temas ettiği bölgelerde plak birikimi veya diş eti problemleri görülebilir.

Hareketli Yer Tutucu Nasıl Takılır?

Çocuk tarafından takıp çıkarılabilen apareylerdir. Diş hekiminin gösterdiği şekilde yerine oturtularak takılır. Yemek öncesinde çıkarılır ve yemek sonrası temizlenerek geri takılır. 

Çocuk Yer Tutucu Ne İşe Yarar?

Yer tutucu, vaktinden erken kaybedilen diş boşluğunu doldurarak alttan gelen dişin konumunu korur. Bu sayede komşu dişlerin kayması engellenir ve ortodontik sorunların oluşma riski önlenir.

Yer Tutucu Varken Diş Fırçalanır mı?

Evet, yer tutucu varken dişler fırçalanabilir. İyi ağız bakımı için diş ipi veya arayüz fırçası kullanılması da önerilir. 

Yer Tutucu Ne Kadar Süre Ağızda Kalır?

Alttan gelen dişin ağız içerisinde kendisini göstermeye başlamasına kadar takılır. Genellikle birkaç ay ile birkaç yıl arasında, çocuğun diş gelişimine bağlı olarak değişebilir.

Yer Tutucu Her Erken Diş Kaybında Takılır mı?

Yer tutucu tedavisine; dişin konumuna, kalıcı dişin çıkma zamanına veya çocuğun yaşına göre diş hekimi tarafından karar verilir.