Açık Varis Ameliyatı Nedir, Nasıl Yapılır?

Açık varis ameliyatı; işlevini kaybetmiş veya belirgin şekilde genişleyerek varis oluşumuna neden olmuş toplardamar bölümlerinin cerrahi olarak çıkarılması ya da bağlanarak dolaşım dışına alınması işlemidir. Günümüzde endovenöz lazer, radyofrekans ve yapıştırıcı gibi daha az invaziv yöntemler yaygınlaşmış olsa da açık cerrahi, belirli anatomik özelliklere sahip hastalarda ve bazı özel klinik durumlarda önemini korumaktadır. 

Açık Varis Ameliyatı Nedir?

Açık varis ameliyatı; genellikle mavi veya koyu mor renkte görünen şişmiş ve kıvrımlı damarları olan varisleri tedavi etmek için uygulanan cerrahi işlemdir. Açık varis ameliyatının temel amacı, sorunlu damarları çıkarmak, bağlamak ve kan akışını iyileştirmektir. Özellikle büyük varislerin tedavisinde tercih edilmektedir. 

Açık varis ameliyatına karar verilirken damar kapakçıklarının çalışma durumu, toplardamardaki kanın akış yönü, hastalığın yaygınlığı, cilt ve doku değişiklikleri, hastanın genel sağlık durumu ve daha önce uygulanmış tedaviler birlikte değerlendirilmektedir.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Açık Varis Ameliyatları Hangi Durumlarda Gereklidir?

Bazı durumlarda varis, yalnızca kozmetik bir sorun oluşturmakta, sağlık için önemli bir durum yaratmamaktadır. Bazı hastalarda ise toplardamar yetmezliği ilerleyerek günlük yaşamı etkileyen yakınmalara neden olmaktadır. Açık varis ameliyatının değerlendirildiği başlıca durumlar şunlardır:

• İleri Derecede Toplardamar Yetmezliği: Toplardamar kapakçıklarının işlevini kaybetmesi sonucunda kanın geriye doğru kaçması, zaman içerisinde toplardamar basıncını artırabilir. Bu durum özellikle bacaklarda ağrı, dolgunluk, ağırlık ve gün sonunda belirginleşen şişlik şeklinde kendini gösterebilir. 
• Büyük ve Belirgin Varisler: Özellikle ana yüzeysel toplardamarların genişlemesiyle ortaya çıkan büyük, kıvrımlı ve kabarık varisler bazı hastalarda ciddi yakınmalara neden olabilir. Bu damarlar yalnızca görünüm açısından rahatsızlık oluşturmaz; ağrı, hassasiyet, kaşıntı ve bacakta ağırlık hissi de meydana getirebilir. 
• Varise Bağlı Cilt Değişiklikleri: Uzun süre devam eden toplardamar basıncı, bacak derisinde ve deri altı dokularda değişikliklere yol açabilir. Özellikle ayak bileği çevresinde kahverengi renk değişikliği, egzama benzeri döküntüler, ciltte sertleşme ve deri altı dokuda kalınlaşma görülebilir. 
• Varis Ülseri Gelişmesi: Varis ülseri, toplardamar yetmezliğine bağlı olarak özellikle ayak bileği çevresinde gelişen ve iyileşmesi güç olabilen yaralardır. Genellikle uzun süreli venöz hipertansiyon sonucunda ortaya çıkar.
• Tekrarlayan Varis Kanamaları: Cilt yüzeyine yakın, genişlemiş ve basınç altındaki varisli damarlar zaman zaman kanayabilir. Özellikle cildin inceldiği veya küçük travmaların yaşandığı bölgelerde kanama meydana gelebilir. 
• Tekrarlayan Yüzeysel Toplardamar İltihabı: Varisli damarlar içerisinde kan akımının yavaşlaması, yüzeysel ven trombozu olarak adlandırılan pıhtı ve iltihabi reaksiyonla ilişkili duruma zemin hazırlayabilir. Bu tabloda damar boyunca kızarıklık, sıcaklık artışı, sertlik ve ağrı görülebilir.

Açık Varis Ameliyatı Kimler İçin Uygundur?

Açık varis ameliyatı, özellikle yüzeysel toplardamar sisteminde belirgin yetmezlik bulunan ve cerrahi tedaviden fayda görmesi beklenen hastalar için uygulanmaktadır. Ameliyat uygunluğunu belirlerken dikkate alınan faktörler şunlardır:

• Damar anatomisi: Büyük safen ven (vena saphena magna) veya küçük safen ven (vena saphena parva) gibi ana yüzeysel toplardamarların yapısı, genişliği, kıvrımlılığı ve derinliği değerlendirilir.
• Venöz reflünün varlığı: Kanın toplardamar içerisinde geriye doğru kaçıp kaçmadığı ve bu kaçağın hangi seviyede başladığı araştırılır.
• Hastalığın evresi: Varislerin yanı sıra ödem, ciltte renk değişikliği, sertleşme ve ülser gibi bulguların bulunup bulunmadığı incelenir.
• Derin toplardamarların durumu: Derin venlerde tıkanıklık veya geçirilmiş pıhtıya bağlı hasar olup olmadığı araştırılır. Çünkü yüzeysel damarlar bazı hastalarda derin sistemdeki tıkanıklığı aşmak için önemli bir alternatif dolaşım yolu oluşturabilir.
• Genel sağlık durumu: Anesteziye uygunluk, kanama ve pıhtılaşma riski, eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar değerlendirilir.
• Önceki tedaviler: Daha önce lazer, radyofrekans, skleroterapi veya varis ameliyatı uygulanmış olması yeni tedavinin planlanmasını etkileyebilir.

Açık Varis Ameliyatı Öncesinde Hangi Tetkikler Yapılır? 

Operasyonun detaylarının en iyi şekilde planlanabilmesi için ilk olarak varislerin hangi damarlardan kaynaklandığı belirlenmektedir. Ameliyat öncesi değerlendirme kapsamında fiziksel muayene yapılmakta, venöz renkli doppler ultrasonografi çekilmekte ve kan tahlili istenmektedir. Derin toplardamar sistemi değerlendirilmekte ve ameliyat planlaması yapılmaktadır. 

Açık Varis Ameliyatı ile Kapalı Varis Tedavileri Arasındaki Farklar Nelerdir? 

Varis tedavisinde açık cerrahi ve endovenöz yöntemler farklı teknik prensiplere dayanmaktadır. İki yöntemin farkları şunlardır:

Açık Varis Ameliyatı Nasıl Yapılır? 

Hastalıklı damarların anatomik konumuna ve yaygınlığına göre planlanan açık varis ameliyatında uygulanacak tekniğe bağlı olarak kasık, diz arkası veya bacağın farklı bölgelerinde küçük ya da daha geniş kesiler yapılmaktadır. Açık varis cerrahisinin genel anestezi, spinal anestezi veya uygun hastalarda lokal anestezi ve sedasyon altında gerçekleştirilmesi mümkündür. Ana yüzeysel toplardamarın çıkarılmasının planlandığı klasik cerrahi yöntemde, kasık bölgesinde bir kesi yapılarak büyük safen ven, kasık bölgesinde femoral vene katılmaktadır. Açık varis cerrahileri şu aşamalarla devam etmektedir:

Safen Venin Çıkarılması (Stripping) 

Açık varis ameliyatının temel tekniklerinden biri stripping işlemidir. Bu yöntemde hastalıklı safen venin içerisine özel bir cerrahi tel veya damar çıkarma aparatı yerleştirilir. Damarın uygun bir seviyesinden ikinci bir kesi yapılabilir. Aparatın yardımıyla damar belirlenen uzunluk boyunca çıkarılır. Stripping işlemi her hastada aynı uzunlukta uygulanmaz. Damarın hangi bölümünde reflü bulunduğu, sinirlerin anatomik konumu ve hastalığın yaygınlığı dikkate alınır.

Varisli Yan Damarların Çıkarılması (Flebektomi) 

Ana toplardamarın yanı sıra bacakta belirginleşmiş kıvrımlı varisli yan dalların da tedavi edilmesi gerekebilir. Bunun için kullanılan yöntemlerden biri ambulatuvar miniflebektomidir. Bu işlemde varisli damarların üzerindeki cilde küçük kesiler veya delikler açılır. Özel cerrahi kancalar yardımıyla damar bölümleri dışarı alınır. Miniflebektomi, geniş kesiler gerektirmeden belirgin varislerin çıkarılmasını sağlayabilir. Çıkarılan damarların uzunluğu ve sayısı hastalığın yaygınlığına göre değişir.

Kesilerin Kapatılması ve Pansuman

Cerrahi işlem tamamlandıktan sonra kesiler uygun dikiş materyalleriyle kapatılır. Küçük flebektomi girişimleri bazı durumlarda dikiş gerektirmeyen bantlar veya özel yara kapatma yöntemleriyle tamamlanabilir. Bacaklara elastik bandaj veya uygun kompresyon giysisi uygulanabilir. Böylece ameliyat sonrası kanama, hematom ve ödem oluşumunun azaltılması hedeflenir.

Açık Varis Ameliyatının Olası Komplikasyonları Nelerdir?

Açık varis ameliyatı, uygun hasta seçimi ve deneyimli bir cerrahi ekip tarafından gerçekleştirildiğinde genel olarak güvenli kabul edilen işlemler arasındadır. Bununla birlikte, her cerrahi müdahalede olduğu gibi açık varis ameliyatında da belirli riskler bulunmaktadır. Operasyonun olası komplikasyonları şunlardır:

• Ağrı ve hassasiyet 
• Morarma ve hematom 
• Şişlik ve ödem 
• Enfeksiyon 
• Sinir hasarı ve uyuşukluk 
• Derin ven trombozu ve pulmoner emboli 
• Lenfatik damar hasarı 
• Ciltte renk değişikliği ve sertlik
• Varislerin tekrarlaması 

Açık Varis Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır? 

Operasyon sonrasındaki ilk saatlerde hastanın bacaklarının hareketsiz kalması son derece önemlidir. İlerleyen saatlerde hekim değerlendirmesinin ardından oturmaya veya gözetimli olarak kalkmaya izin verilmektedir. Açık cerrahi varis ameliyatı genellikle günübirlik uygulanan tedavilerdendir. Özel sağlık koşullarında birkaç günlük yatış da verilebilmektedir. Operasyondan bir hafta sonra hafif tempolu ve fazla bacak gücü istemeyen günlük işlere dönülmesi mümkündür. Ancak özellikle ilk bir hafta araç kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Bacaklardaki kan dolaşımının artırılması için hafif tempolu yürüyüşler yapılması ve uzun süre ayakta durmaktan kaçınılması önemlidir. 

Açık varis ameliyatı sonrasında doktorun önerdiği süre boyunca bandajlama yapılmaya ve korse giymeye devam edilmelidir. Korse çorapların amacı, bacağı desteklemek ve bacağın derin damarlarından kan akışını kolaylaştırmaktır. Dolayısıyla bandaj ve korse, tedavinin bir parçasıdır. Bu yüzden bilinçsizce tedaviye müdahale edilmemelidir. 

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir? 

Cerrahi müdahale sonrasında elde edilen sonucun korunması ve komplikasyon riskinin azaltılması için iyileşme döneminde dikkat edilmesi gereken kurallar şunlardır: 

• İlaçlar doktor önerisine göre kullanılmalıdır.
• Kesi bölgelerinde enfeksiyon gelişmesini önlemek için pansuman ve yara bakımı talimatlarına uyulmalıdır. 
• Kompresyon giysileri önerilen süre boyunca kullanılmalıdır.
• Hareketlilik tamamen kısıtlanmamalıdır.
• Giderek artan tek taraflı baldır veya uyluk şişliği, bayılma, ani nefes darlığı veya kesi yerinde irinli akıntı durumlarında acil değerlendirmeye başvurulmalıdır.

Açık Varis Ameliyatı Zor Bir Ameliyat mıdır? 

Açık varis ameliyatı, damar anatomisi ve cerrahi tekniğin doğru şekilde değerlendirilmesini gerektiren bir işlemdir. Tıp otoriteleri tarafından standart ve güvenli bir cerrahi prosedür olarak kabul edilmekle beraber minimal invaziv yöntemlere kıyasla daha invaziv bir süreç barındırmaktadır. Uygun hastalarda deneyimli bir cerrahi ekip tarafından güvenle gerçekleştirilmesi mümkündür. 

Açık Varis Ameliyatı Hakkında Sık Sorulan Sorular 

Açık Varis Ameliyatından Sonra Ne Zaman Yürünür?

Uygun hastalarda ameliyat sonrasında aynı gün kontrollü yürüyüşe başlanabilir. Erken hareket, baldır kaslarının pompa işlevini destekleyerek venöz dolaşıma katkı sağlar.

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Varisler Tekrarlar mı?

Ameliyatla çıkarılan damarlar yeniden oluşmaz ancak başka toplardamarlarda zamanla yetmezlik gelişebilir. Ayrıca ameliyat bölgesinde yeni damar bağlantıları meydana gelebilir. Bu nedenle açık varis ameliyatı sonrasında varislerin tamamen ve ömür boyu tekrarlamayacağı garanti edilemez.

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Uzun Dönem Takip Gerekir mi?

Özellikle ileri derecede venöz yetmezliği bulunan hastalarda uzun dönem takip, tedavi başarısının korunması açısından önem taşır. 

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Gebelik Planlanabilir mi? 

Varis ameliyatı geçirmiş olmak, tek başına ileride gebelik yaşanmasına engel değildir. Ancak gebelik sırasında hormonal değişimler, artan kan hacmi ve büyüyen rahmin toplardamarlar üzerindeki basısı nedeniyle yeni varisler ortaya çıkabilir veya mevcut varisler belirginleşebilir. Bu nedenle aktif gebelik planı bulunan hastalarda ameliyatın zamanlaması ayrıca değerlendirilmelidir.

Açık Varis Ameliyatı Her Yaşta Yapılabilir mi?

Açık varis ameliyatı için tek başına belirleyici olan bir üst yaş sınırı yoktur. Ameliyat kararı hastanın genel sağlık durumuna, damar hastalığının şiddetine, anesteziye uygunluğuna ve beklenen tedavi yararına göre verilir.

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Tekrar Ameliyat Gerekebilir mi? 

Her tekrarlayan varis için yeniden açık ameliyat yapılması gerekmez. Hastanın anatomisine göre endovenöz ablasyon, skleroterapi, miniflebektomi veya yeniden cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. 

Lazerle Varis Tedavisi mi, Açık Ameliyat mı Daha İyidir? 

Hastanın damar anatomisi, hastalığın yaygınlığı ve tedaviye uygunluğu, tedavi yönteminin belirlenmesini sağlar. 

Açık Varis Ameliyatı Varisleri Tamamen Ortadan Kaldırır mı?

Ameliyatla çıkarılan damarlar yeniden aynı anatomik yapıda oluşmaz. Ancak varis hastalığına yatkınlık devam edebilir.

Açık Varis Ameliyatından Sonra Bacakta Uyuşma Olur mu?

Evet, ameliyat sırasında yüzeysel duyu sinirlerinin etkilenmesine bağlı olarak bacakta veya ayakta uyuşma, karıncalanma ve his azalması görülebilir. Bu yakınmalar bazı hastalarda geçicidir ancak sinir hasarının derecesine göre uzun süre devam edebilir.

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında İz Kalır mı?

Açık cerrahi sırasında yapılan kesiler iyileşirken küçük cerrahi izler bırakabilir.

Açık Varis Ameliyatı Sonrasında Kan Sulandırıcı Kullanmak Gerekir mi?

Her hastanın kan sulandırıcı kullanması gerekmez. Derin ven trombozu riski, geçirilmiş pıhtı öyküsü, hareket kısıtlılığı ve diğer risk faktörleri değerlendirilerek koruyucu tedavi planlanabilir.

Açık Varis Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Açık varis ameliyatı genellikle 1–2 saat içerisinde tamamlanır. Operasyon süresi, varislerin yaygınlığına, tedavi edilecek damarların sayısına ve uygulanacak cerrahi tekniklere göre değişir.

Açık Varis Ameliyatı Sonrası Morluklar Ne Zaman Geçer?

Açık varis ameliyatından sonra kesi ve damar çıkarılan bölgelerde morluk oluşması beklenen bir durumdur. Morluklar genellikle ilk 1–2 hafta içerisinde belirgin şekilde azalır ve çoğunlukla 2–4 hafta içinde kaybolur.

İki Bacağa Aynı Anda Açık Varis Ameliyatı Yapılır mı?

Evet, uygun hastalarda iki bacağa aynı seansta açık varis ameliyatı yapılabilir.