Kondrosarkom Türleri ve Tedavi Yolları

Kondrosarkom, çoğunlukla orta yaş ve üzerindekilerde görülen nadir bir kemik tümörüdür. Kötü huylu (malign) yapıdaki bu tümörler, kemik uçlarındaki bağ dokusu olan kıkırdağı üreten hücrelerde başlamaktadır. Genellikle uyluk kemiği, kol, pelvis veya dizdeki kıkırdak hücrelerini etkilemekte ancak kaburgalarda da görülebilmektedir. Yavaş büyüme eğilimli kondrosarkomlar, osteosarkomdan sonra kemikte en sık görülen ikinci sarkom olarak kabul edilmektedir. 

Kondrosarkom Nedir?

Kondrosarkom, kıkırdakların ürettiği bir kemik kanseri türüdür. Sıklıkla 50-70 aralığındaki yetişkinlerde görülmekte, 20 yaş altında nadiren karşılaşılmaktadır. Tüm primer kemik tümörlerinin %20’sini oluşturan kondrosarkomlar, görülme sıklığı bakımından osteosarkomlardan sonra ikinci sırada yer almaktadır. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Kondrosarkom Türleri Nelerdir? 

Vücuttaki bağ dokusu olan kıkırdak hücrelerinde gelişen ve genellikle uyluk kemiği, kol, pelvis, diz ve omurgada açığa çıkan kondrosarkom kemik kanseri, yerleşim şekline ve histolojik özelliklerine göre iki ana gruba ayrılmaktadır. Histolojik alt tipleri şunlardır:

Konvansiyonel Kondrosarkom

Konvansiyonel kondrosarkom en sık görülen kondrosarkom alt tipidir. Genellikle erişkinlerde ortaya çıkar ve birçok olguda yavaş büyüyen bir tümördür. Pelvis, kaburga, omuz kuşağı ve uzun kemiklerin proksimal bölümleri sık görülen yerleşim alanları arasındadır. Düşük dereceli ve uygun seçilmiş bazı konvansiyonel kondrosarkomlarda daha sınırlı cerrahi yaklaşımlar gündeme gelebilir. Buna karşılık yüksek dereceli veya anatomik olarak agresif davranış gösteren tümörlerde temel amaç, tümörün uygun cerrahi sınırlarla tamamen çıkarılmasıdır.

Dediferansiye Kondrosarkom

Dediferansiye kondrosarkom, konvansiyonel kondrosarkomun içerisinde daha yüksek dereceli, biyolojik olarak agresif bir tümör komponentinin ortaya çıkmasıyla karakterizedir. Bu tümörlerde nispeten düşük dereceli kıkırdak üreten bölüm ile yüksek dereceli, farklılaşmasını kaybetmiş sarkomatöz bölüm yan yana bulunabilir. Dediferansiye kondrosarkom hızlı büyüme, lokal agresyon ve metastaz açısından konvansiyonel düşük dereceli kondrosarkomdan belirgin şekilde farklıdır.

Mezenkimal Kondrosarkom

Mezenkimal kondrosarkom daha nadir görülen ancak yüksek dereceli ve agresif davranabilen bir alt tiptir. Histolojik olarak küçük, yuvarlak hücreli komponent ile kıkırdak farklılaşmasının birlikte görülmesi karakteristiktir. Konvansiyonel kondrosarkomdan farklı olarak mezenkimal kondrosarkom daha genç yaşlarda da görülebilir. Kemik dışında, yani yumuşak dokularda gelişen mezenkimal kondrosarkomlar da bulunabilir.

Berrak Hücreli Kondrosarkom

Berrak hücreli kondrosarkom (şeffaf hücreli kondrosarkom), nadir görülen ve genellikle düşük dereceli kabul edilen bir kondrosarkom alt tipidir. Sıklıkla uzun kemiklerin epifiz veya epifize yakın bölgelerinde görülür. Histolojik görünümü nedeniyle bazı benign kıkırdak tümörleriyle karışabileceğinden, doğru tanı için radyolojik bulguların ve patolojik değerlendirmenin birlikte ele alınması gerekir.

Yerleşimine göre;

Santral Kondrosarkom

Santral veya konvansiyonel kondrosarkom, kemiğin medüller kavitesi içerisinde gelişir. Özellikle pelvis, proksimal femur, proksimal humerus ve kaburgalarda görülebilir. Tümör büyüdükçe kemik korteksini inceltebilir, bozabilir ve kemiğin dışına doğru yumuşak doku kitlesi oluşturabilir.

Periferik Kondrosarkom

Periferik kondrosarkom kemiğin yüzeyinde gelişir ve bazı olgularda önceden mevcut osteokondrom zemininde ortaya çıkabilir. Bu nedenle osteokondromu olan kişilerde lezyonun büyüme göstermesi, yeni başlayan ağrı veya kıkırdak şapkasında belirgin kalınlaşma gibi değişiklikler değerlendirme gerektirir.

Periosteal Kondrosarkom

Periosteal kondrosarkom, kemik yüzeyinde ve periost ile ilişkili olarak gelişen nadir bir alt gruptur. Radyolojik olarak yüzeysel kemik tümörleriyle ayırıcı tanı yapılması gerekebilir.

Kondrosarkom Tanısı Nasıl Konulur?

Kondrosarkom tanısı, klinik muayene, gelişmiş görüntüleme yöntemleri ve patolojik incelemelerin bir arada değerlendirilmesiyle konulmaktadır. Tanı sürecinde izlenen adımlar aşağıdaki gibidir:

• Direkt Radyografi (Röntgen): Kemik yapısındaki matris kireçlenmelerini ve korteks hasarını tespit etmek için ilk uygulanan yöntemdir.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemiğin ince detaylarını, kalsifikasyon kalıplarını ve kemik yıkımını değerlendirmede kullanılır.
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Tümörünün yumuşak doku yayılımını, kemik iliği tutulumunu ve eklem ilişkisini en net gösteren tetkiktir.
• Biyopsi: İğne biyopsisi veya açık biyopsi ile alınan doku örneğinin patoloji laboratuvarında incelenmesiyle kesin tanı verilir ve tümörün türü belirlenir.

Kondrosarkom Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kondrosarkom tedavisi; hastanın yaşı, genel sağlık durumu, eşlik eden diğer hastalıkların varlığı, tümörün bulunduğu bölge, metastaz durumu ve kondrosarkomun türüne göre değişiklik göstermektedir. Tedavi her hasta için bireysel olarak planlanmakla birlikte, kondrosarkomların büyük bir bölümü yalnızca cerrahi yöntemle tedavi edilmektedir. 

Cerrahi planlama; geniş rezeksiyon (tümörün etrafındaki sağlıklı doku ile çıkarılması), uzuv koruyucu cerrahi veya gerekli durumlarda rekonstrüksiyon (protez/greft uygulamaları) adımlarını kapsamaktadır. Yüksek dereceli veya metastatik vakalarda multidisipliner değerlendirme ile destekleyici medikal yaklaşımlar da planlanabilmektedir. 

Kondrosarkom Türlerinin Tedavisinde Radyoterapi Uygulanır mı?

Kondrosarkomların çoğu için cerrahi temel tedavi olduğundan radyoterapi rutin olarak her hastaya uygulanmamaktadır. Bununla birlikte tümörün cerrahi olarak çıkarılamadığı veya cerrahi sonrası geride tümör kalma riskinin yüksek olduğu bazı durumlarda radyoterapi değerlendirilmektedir. Özellikle cerrahinin ciddi fonksiyon kaybı veya kabul edilemez morbidite oluşturabileceği anatomik bölgelerde radyoterapi önemli bir seçenek haline gelmektedir. 

Kondrosarkom Türlerinin Tedavisinde Kemoterapi Uygulanır mı? 

Kondrosarkom tedavisinde kemoterapinin rolü, tümörün alt tipine göre önemli ölçüde değişmektedir. Konvansiyonel kondrosarkomların çoğu, özellikle düşük dereceli olanlar, standart kemoterapiye düşük duyarlılık göstermektedir. Bu nedenle konvansiyonel düşük dereceli kondrosarkomda kemoterapi rutin tedavi değildir. Buna karşılık mezenkimal kondrosarkom ve dediferansiye kondrosarkom gibi yüksek dereceli alt tiplerde sistemik tedavinin rolü daha fazla olabilmektedir. 

Kondrosarkom Sonrası Takip Gerekir mi?

Kondrosarkom sonrasında takip, kıkırdak dokudan köken alan bu malign kemik tümörünün cerrahi ve destekleyici tedaviler sonrasında vücuttaki seyrini izlemek, olası nüks (tekrarlama) veya metastaz durumlarını erken evrede saptamak amacıyla uygulanmaktadır. Bu süreç, hastanın ameliyat sonrası yaşam kalitesini korumayı, fiziksel fonksiyonlarını yeniden kazanmasını ve olası komplikasyonları en aza indirmeyi hedeflediğinden son derece önemlidir. Erken dönemde tespit edilen nüks vakalarında cerrahi veya diğer medikal seçeneklerin başarı şansı çok daha yüksektir. 

Kondrosarkom Türleri ve Tedavi Yolları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kondrosarkomda İyileşme Şansı Yüksek mi?

Hastalığın seyri kişiden kişiye göre değişmektedir. Histolojik alt tip, tümör derecesi, tümör boyutu ve anatomik yerleşimi, cerrahi olarak çıkarılabilirlik, cerrahi sınırlar, lokal nüks varlığı, metastaz durumu ve metastazların tedavi edilebilirliğine göre tedavinin başarısı farklılık gösterebilir. 

Kondrosarkom Bitkisel Yollarla Tedavi Edilir mi?

Kondrosarkom tıbbi ve cerrahi müdahale gerektiren bir kanser türüdür; bitkisel yöntemlerle tedavisi mümkün değildir.

Kondrosarkom Ameliyatı Sonrası Tekrarlar mı?

Tümörün tam olarak çıkarılamadığı veya yüksek dereceli olduğu durumlarda lokal nüks (tekrarlama) riski bulunmaktadır.

Kondrosarkom İrsal midir?

Çoğu kondrosarkom vakası genetik geçişli değildir, ancak bazı kalıtsal kemik hastalıkları riski artırabilir.

Kondrosarkom Sonrası Takip Ne Kadar Sürer?

Kondrosarkom sonrası takip genellikle ömür boyu sürer ancak ilk 5 yıl en kritik dönem olarak kabul edilir.

Derece 1, 2 ve 3 Kondrosarkom Arasındaki Fark Nedir?

Derece 1 genellikle daha yavaş seyirli ve düşük dereceli iken, derece 2 ve özellikle derece 3 tümörlerde büyüme ve metastaz potansiyeli daha yüksektir.

İleri Evre Kondrosarkom Tedavi Edilebilir mi?

İleri evre veya metastatik kondrosarkomda tedavi mümkün olabilir; ancak tedavinin amacı ve kapsamı hastalığın yaygınlığına göre değişir.

Mezenkimal Kondrosarkom Diğer Türlerden Nasıl Ayrılır?

Mezenkimal kondrosarkom, klasik konvansiyonel kondrosarkomdan farklı histolojik özelliklere sahip, daha nadir ve genellikle daha agresif seyir gösterebilen bir alt tiptir. Daha yüksek dereceli davranış gösterebildiği için metastaz ve nüks açısından daha dikkatli değerlendirme gerekir.

Her Kondrosarkom Hastası Ameliyat Edilebilir mi?

Hayır. Cerrahi uygunluk; tümörün bulunduğu bölge, büyüklüğü, çevredeki damar ve sinirlerle ilişkisi, yayılımı ve tamamen çıkarılabilme olasılığına göre değerlendirilir. Cerrahinin mümkün olmadığı veya cerrahi riskin çok yüksek olduğu bazı hastalarda radyoterapi ya da sistemik tedaviler gibi alternatif veya tamamlayıcı yaklaşımlar düşünülebilir.