Kalça Sıkışması Sendromu Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

Kalça sıkışması; femur başının (kalça ekleminin topa benzer kısmı) asetabuluma (kalçanın çanak kısmı) sıkışması sonucu oluşan durumdur. Bu durumda labrumda hasar meydana gelmekte ve kalça ağrısı ile sertlik oluşmaktadır. Tedavi; semptomların kronikliğine, hastanın yaşına, aktivite gereksinimlerine ve kalça ekleminde ikinci hasarın gelişmesine bağlı olarak değerlendirilmektedir. 

Kalça Sıkışması Sendromu Nedir?

Kalça sıkışması sendromu; kalçanın doğal şeklinin olması gerektiği kadar düzgün hareket etmesini engelleyen ekstra sürtünme yaratmasıdır. Kalça ekleminin top ve yuva kısımlarını oluşturan kemiklerin anormal hizalanması sonucu sürtünme yaşanması ile çevredeki yapılar zarar görmekte ve normal kalça hareketleri kısıtlanmaktadır. Kalça sıkışması sendromunun tedavi edilmediği durumlarda kıkırdak hasarı, labrum yırtılması ve kalça artriti başta olmak üzere pek çok sorunla karşılaşılmaktadır. 

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurabilirsiniz.

Kalça Sıkışması Sendromu Neden Olur?

Kalçada sıkışma sendromu, çoğunlukla bebeklik ve çocukluk dönemindeki kemiklerin gelişip büyüme evresinde yaşanan anatomik değişiklikler sonucu oluşmaktadır. Kalça eklemindeki kemiklerin birbirine sürtmesi, takılması veya baskı uygulaması, yaşam boyunca sonradan da gelişebilen bir durumdur. Bunun dışında kalça çevresindeki kas gücünde ve koordinasyonda azalma, obezite, ergenlik döneminde yapılan futbol ve ragbi gibi aşırı derecede dönme hareketi içeren spor aktiviteleri de tetikleyici olabilmektedir. 

Kalça Sıkışması Sendromu Türleri Nelerdir?

Kalça eklemindeki bir veya her iki kemiğin düzensiz şekilli olması ve birbirine sürtmesi sonucu oluşan kalça sıkışması sendromunun türleri şunlardır: 

Cam sıkışması: Femur başı boyunca fazladan kemik gelişmekte; bu da femur başının daha az yuvarlak olmasına ve yuva ile sürtünme olasılığının artmasına neden olmaktadır. 

Kıskaç sıkışması: Diş yuvası çok fazla uzanarak uyluk başının çok büyük bir kısmını kaplamakta ve sıkışmaya yol açmaktadır. 

Kombine sıkışma: Kam ve kıskaç sıkışmasının bir arada görüldüğü durumdur. 

Kalça Sıkışması Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Kalça sıkışması sendromunun en tipik belirtisi, kasık bölgesinde hissedilen kalça ağrısıdır. Belirtilerin ortaya çıkışı genellikle belirli hareketlerle ilişkilidir. Sıklıkla karşılaşılan semptomlar şu şekildedir:

• Kalçayı Bükünce Ağrı: Özellikle derin çömelme, yere eğilme, alçak sandalyede oturma veya dizleri göğse doğru çekme sırasında kasıkta ağrı hissedilebilir. 
• Uzun Süre Oturmakla Artan Kalça Ağrısı: Uzun süre masa başında oturmak, otomobil kullanmak veya uçak yolculuğu sırasında kalçanın sürekli bükülü kalması sonrasında kasık bölgesinde ağrı veya sertlik ortaya çıkabilir. 
• Kalçadan Ses Gelmesi veya Takılma Hissi: Kalça hareketleri sırasında tıklama, takılma, sürtünme veya kilitlenme hissi oluşabilir.
• Spor Yaparken Kalça Ağrısı: Koşu, futbol, basketbol, dövüş sporları, dans ve kalçanın geniş hareket açıklığında kullanıldığı diğer aktiviteler sırasında kalçada ağrı oluşabilir. 
• Kalça Hareketlerinde Kısıtlanma: Kalçanın iç rotasyonu ve fleksiyonu sırasında hareket açıklığında azalma görülebilir. 
• Kalçada Sertlik ve Hareket Sonrası Rahatsızlık: Uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra kalçada sertlik veya hareket ettirmekte zorlanma hissi oluşabilir.

Kalça Sıkışması Sendromu Hangi Hareketlerde Anlaşılır?

Kalça sıkışması sendromunda yakınmalar özellikle kalçanın ileri derecede fleksiyona getirildiği ve içe doğru döndürüldüğü hareketlerde belirginleşmektedir. Günlük yaşamda ağrı hissedilen aktiviteler şunlardır:

• Derin çömelme
• Yerden bir eşya alma
• Alçak sandalyeye oturma
• Uzun süre oturma
• Merdiven çıkma
• Arabaya binme veya arabadan inme
• Ayakkabı ve çorap giyme
• Bacağı gövdeye doğru çekme
• Spor sırasında ani yön değiştirme
• Tekrarlayan dönme ve çömelme hareketleri

Kalça Sıkışması Sendromu Nasıl Teşhis Edilir? 

Kalça sıkışması çoğunlukla kalçada sürekli bir ağrı hissi ile kendini göstermektedir. Ağrının kasık ve uyluklara yayıldığı da görülmektedir. Bu semptomlara ek olarak yapılan fiziki muayene ve görüntüleme teknikleriyle kalça sıkışması sendromunun teşhis edilmesi mümkündür. 

Teşhis sırasında hastaya ağrıyı tetikleyen herhangi bir hareketin bulunup bulunmadığı, ağrıyı şiddetlendiren pozisyonların varlığı sorulmakta; ardından BT taraması ve MR ile labrum, kıkırdak ve diğer yumuşak dokular değerlendirilmektedir. 

Kalça Sıkışması Sendromunda Tedavi Nasıl Planlanır? 

Kalçada sıkışma sendromu yaşandığında ilk müdahale genellikle cerrahi değildir. Hastanın dinlenmesi, aktivitelerini kısıtlanması ve bazı iltihap önleyici ilaçları kullanması önerilmektedir. Ayrıca fizik tedavi egzersizleri ile kalça etrafındaki kaslar güçlendirilerek eklem üzerindeki baskının azaltılması hedeflenmektedir. Alternatif tedavilerden yanıt alınamadığı durumda artroskopi gibi cerrahi müdahalelere başvurulmaktadır. Artroskopi, femoroasetabular temasın kaynağı olan kemik şekil bozukluğunun düzeltilmesi ve eşlik eden labrum veya kıkırdak problemlerinin tedavi edilmesidir. 

Kalça Sıkışması Sendromu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Her kalça sıkışması bulgusu ilerleyerek ciddi eklem hasarına dönüşmemektedir. Ancak bazı hastalarda kalça sıkışmasının tedavi edilmediği durumlarda ağrı şiddetinde artış yaşanmaktadır. Kalça ekleminin kenarının sıkışması, asetabular labrum yırtıklarına neden olmakta ve zamanla kalça ekleminde artrit gelişimine yol açmaktadır. 

Belirgin ağrı, hareket kısıtlılığı ve mekanik belirtiler bulunan hastalarda yakınmalar zaman içinde devam edebilmekte ve fiziksel aktivite kapasitesini azaltmaktadır. 

Kalça Sıkışması Sendromunda Uygulanabilecek Fizik Tedavi Egzersizleri Nelerdir?

Fizik tedavi programı; hastanın belirtilerinin şiddetine, günlük yaşam ve spor aktivitelerine etkisine, eşlik eden labrum veya kıkırdak problemlerine ve kalça eklemindeki yapısal özelliklere göre belirlenmektedir. Ağrıyı artıran hareketlerin geçici olarak değiştirilmesi, kalça çevresi kasların güçlendirilmesi ve gövde kontrolünün geliştirilmesi için uygulanabilecek fizik tedavi egzersizleri şunlar olabilir: 

Direnç bandı ile yan abduksiyon

Egzersiz bandını bir ayak bileğinin etrafına sıkıca bağlayın ve diğer ucunu sabit bir cisme tutturun. Pelvisinizi sabit tutup kalça kaslarını kullanarak bir bacağınızı yana doğru kaldırın. Kontrollü bir şekilde başlangıç pozisyonuna dönün.

Yan yatma ve kalça abdüksiyonu 

Yan yatış pozisyonunda üstte bulunan bacağın kontrollü şekilde yana doğru kaldırın. Bacakları tam kapatmadan tekrardan kontrollü bir kaldırma yapın. 

Kalça uzatma

Sandalyeye tutunarak dik durun. Diziniz düz kalacak şekilde bacağınızı geriye doğru getirin, sonra eski pozisyona dönün. Egzersizi yaparken eğilmeyin.

Köprü

Sırt üstü uzanın ve bacaklarınızı bükün. Kalça kaslarınızı sıkın ve pelvisinizi yerden kaldırın. Kontrollü bir şekilde başlangıç pozisyonuna geri dönün.

Kuadriseps kaslarını esnetme

Yüzüstü uzanın ve ayağınızı kavrayın. Uyluk kasınızda gerginlik hissedene kadar kalçanıza doğru çekin. 30 saniye boyunca beklemede kalın. Bu egzersizi 3 kez tekrarlayın. 

Kalça Sıkışması Sendromu Tamamen Geçer mi?

Kalça sıkışması sendromunda şikayetlerin tamamen ortadan kalkması mümkündür ancak bu durum sendromun nedenine, kalçadaki yapısal özelliklere, kıkırdak ve labrum durumuna ve tedaviye verilen yanıta bağlıdır. Fizik tedavi, egzersiz, aktivite düzenlemesi ve gerektiğinde ağrı kontrolü ile birçok hastada ağrı ve hareket kısıtlılığı belirgin şekilde azalabilir. Ancak cam veya kamçı tipi kemik yapısal değişiklikleri egzersizle ortadan kalkmaz. Tedaviye rağmen devam eden ağrı, belirgin hareket kısıtlılığı veya günlük ve sportif aktiviteleri ciddi şekilde etkileyen yakınmalar varsa ortopedik değerlendirme ve uygun hastalarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. 

Kalça Sıkışması Sendromuna Hangi Bölüm Bakar? 

Kalça sıkışması sendromu için öncelikle Ortopedi ve Travmatoloji bölümüne başvurulması gerekir. Muayenede kalçanın hareket açıklığı, kas gücü ve ağrının hangi hareketlerle ortaya çıktığı değerlendirilir; gerekli görülürse röntgen ve MR gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Tedavi planında fizik tedavi ve rehabilitasyon da önemli bir yere sahip olabilir. 

Kalça Sıkışması Sendromu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Fizik Tedavi Egzersizleri Kalça Sıkışmasını Ortadan Kaldırır mı?

Fizik tedavinin amacı anatomik şekli değiştirmek değildir. Egzersiz, cam veya kamçı tipi kemik yapısal özelliklerini ortadan kaldırmaz. Bunun yerine kalça çevresindeki kasların kuvvetini ve hareket kontrolünü geliştirerek semptomların azaltılması ve fonksiyonun artırılması hedeflenir.

Kalça Sıkışması ile Labrum Yırtığı Arasında İlişki Var mı?

Evet. Kalça kemikleri arasındaki tekrarlayan anormal temas, zamanla labrum ve eklem kıkırdağı üzerinde hasara yol açabilir.

Kalça Sıkışması Kendiliğinden Geçer mi?

Kemik yapısındaki şekil farklılığı genellikle kendiliğinden ortadan kalkmaz. Ancak buna bağlı ağrı ve hareket kısıtlılığı uygun tedavilerle kontrol altına alınabilir.

Kalça Sıkışması Sendromu İle Kalça Ağrısı Aynı Şey midir?

Hayır. Kalça ağrısı bir belirti, kalça sıkışması sendromu ise belirli bir klinik tablodur. Kalça ağrısının ise çok sayıda nedeni olabilir.

Kalça Sıkışması Bel Ağrısı Yapar mı?

Kalça kaynaklı ağrı bazen bel veya kalça çevresinde hissedilebilir.

Hangi Sporlar Kalça Sıkışmasını Tetikleyebilir?

Futbol, hokey, dans, dövüş sporları ve derin kalça fleksiyonu gerektiren bazı aktiviteler şikayetleri artırabilir.

Kalça Sıkışması Yürümeyi Etkiler mi?

İleri vakalarda veya ağrının belirgin olduğu dönemlerde yürüme mesafesi ve hareket kalitesi etkilenebilir.

Kalça Sıkışması Ameliyatsız Tedavi Edilebilir mi?

Evet. Özellikle erken veya hafif vakalarda aktivite düzenlemesi, fizik tedavi ve uygun ilaç tedavileriyle şikayetlerin kontrolü mümkün olabilir.

Kalça Sıkışması Olan Kişi Normal Hayatına Devam Edebilir mi?

Birçok hasta uygun tedavi ve aktivite düzenlemesiyle günlük yaşamına devam edebilir.