Ağız Kuruluğu Neden Olur? Ağız Kuruluğuna Ne İyi Gelir?

Ağız kuruluğu, tükürük bezlerinin yeterli miktarda tükürük üretememesi sonucu ağız içinde sürekli bir kuruluk hissi oluşması durumudur. Günlük yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilen bu durum; konuşma, yutma ve tat alma gibi temel fonksiyonlarda zorluklara yol açabilir.

Ağız Kuruluğu Nedir?

Ağız kuruluğu (kserostomi), ağız içinde yeterli tükürük bulunmaması nedeniyle oluşan kalıcı veya tekrarlayan kuruluk hissidir. Çoğu zaman tükürük miktarı azalır (hiposalivasyon) ya da tükürük ağız içinde işlevini yeterince göremez. Bazı kişilerde tükürük üretimi gerçekten azalırken, bazı kişilerde tükürük miktarı normal olsa bile ağız içi dokular yine de kuruluk hissedebilir.

Ağız kuruluğu kişiden kişiye değişebilir:

• Geçici olabilir, gün içinde aralıklı hissedilir, bazı zamanlarda artar.
• Kalıcı olabilir, gün boyu devam eder ve kişi sık sık su ihtiyacı hisseder.
• Gece ağırlıklı olabilir, uyku sırasında ağız açık uyuma gibi durumlarda daha belirginleşebilir.
• Gün içinde artan bir seyir gösterebilir; konuştukça, kafein tükettikçe, stres arttıkça daha fazla hissedilebilir.

Bilgi ve Randevu Almak İçin Formu Doldurun

Ağız Kuruluğunun Belirtileri Nelerdir?

Ağız kuruluğunun belirtileri genellikle ağız içi nemin azalması, tükürüğün yapısının değişmesi ve bunun konuşma, yutma, tat alma gibi işlevlere yansır. Belirtiler bazı kişilerde hafifken, bazı kişilerde daha yoğun ve sürekli olabilir. Başlıca belirtileri şunlardır:

• Ağız içinde sürekli kuruluk ve yapışkanlık hissi
• Dudaklarda kuruma, çatlama ve ağız kenarlarında tahriş
• Dil kuruluğu, yanma ve pütürlü his
• Tükürüğün azalması veya yapısının değişmesi
• Konuşurken zorlanma ve ses değişikliği
• Yutma güçlüğü ve kuru gıdalarda takılma hissi
• Tat alma duyusunda azalma
• Ağız içi hassasiyet ve tahriş hissi
• Sabahları daha belirgin kuruluk ve gece su içme ihtiyacı
• Ağız kokusu hissi
• Protez veya şeffaf plak kullananlarda uyum sorunları
• Sık su yudumlama ve yanında sürekli su taşıma ihtiyacı

Ağız Kuruluğu Neden Olur?

Ağız kuruluğu, ağız içinde yeterince tükürük olmaması ya da tükürüğün ağız içini yeterince nemlendirememesiyle ortaya çıkar. Tükürük; ağzı ıslak tutar, konuşmayı ve yutmayı kolaylaştırır. Bu nedenle tükürük azaldığında ağız içinde kuruluk, yapışkanlık ve rahatsızlık hissi oluşur.

En sık nedenlerden biri yeterince su içmemektir. Gün içinde az sıvı tüketmek, çok terlemek ya da vücudun susuz kalması ağız kuruluğuna yol açabilir. Ayrıca ağızdan nefes almak, özellikle gece horlamak veya burun tıkanıklığı yaşamak da ağız içinin daha hızlı kurumasına neden olur.

Stres ve kaygı da ağız kuruluğunu artırabilir. Heyecanlı veya gergin anlarda “ağzım kurudu” hissi sık görülür. Bunun yanında bazı ilaçların yan etkisi, fazla kahve-çay tüketimi, alkol kullanımı ve sigara da tükürük miktarını azaltarak kuruluğa yol açabilir.

Ağız Kuruluğunun Teşhisi Nasıl Yapılır?

Ağız kuruluğunun teşhisi genellikle kişinin şikâyetlerini anlatmasıyla başlar. Hekim, ağız kuruluğu hissinin ne zamandır devam ettiğini, gün içinde ne zaman arttığını, konuşurken ya da yemek yerken zorlanma olup olmadığını ve kişinin sık sık su içme ihtiyacı duyup duymadığını sorar. Bu sorular, kuruluğun ne kadar belirgin ve sürekli olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Daha sonra ağız içi muayene yapılır. Ağız içinin yeterince nemli olup olmadığına, dilin ve yanak içlerinin kuru görünüp görünmediğine, tükürüğün azalıp azalmadığına bakılır. Bazı kişilerde tükürük daha koyu ya da yapışkan olabilir, bu da ağız kuruluğunun önemli bir işaretidir.

Gerekli durumlarda hekim, tükürük bezlerinin ne kadar çalıştığını anlamak için tükürük akışını ölçen basit testler isteyebilir. Bu testlerle gerçekten tükürük azlığı olup olmadığı netleştirilir.

Ağız Kuruluğunun Tedavisi Nasıl Yapılır?

Ağız kuruluğu tedavisi, tek bir yöntemle çözülmez. Çünkü amaç hem ağız içini rahatlatmak hem de mümkünse tükürük üretimini artırmaktır. Uygulanabilecek başlıca adımlar şunlardır:

• Gün içine yayarak sık sık su içmek: Ağız içinin sürekli nemli kalmasına yardımcı olur.
• Şekersiz sakız veya pastil kullanmak: Çiğneme hareketi tükürük bezlerini uyararak tükürük salgısını artırır.
• Ağız nemlendirici ürünler kullanmak: Yapay tükürük spreyleri, jeller veya alkol içermeyen gargaralar ağız içini rahatlatır.
• Gece için ortam nemini artırmak: Nemlendirici cihazlar, özellikle sabah oluşan kuruluğu azaltabilir.
• Ağızdan nefes almaktan kaçınmak: Mümkün olduğunca burundan nefes almak ağız içi nem kaybını azaltır.
• Kahve, alkol ve sigarayı azaltmak: Bu alışkanlıklar ağız kuruluğunu artırabileceği için sınırlandırılmalıdır.
• Yumuşak kıllı diş fırçası ile düzenli ağız bakımı yapmak: Ağız kuruluğuna bağlı diş ve diş eti sorunlarını önlemeye yardımcı olur.
• Florür içeren diş ürünlerini tercih etmek: Diş çürüğü riskini azaltır.
• Çok tuzlu, baharatlı ve asitli gıdalardan kaçınmak: Ağız içi yanma ve tahrişi artırabileceği için önerilmez.
• Kuru gıdaları sos, yoğurt veya çorba ile tüketmek: Yutmayı kolaylaştırır ve ağız içini rahatlatır.
• İlaçlara bağlı kurulukta hekim değerlendirmesi yapmak: Gerekirse ilaç dozu veya kullanım şekli hekim tarafından gözden geçirilir.
• Tükürük üretimini artırmaya yönelik reçeteli tedaviler: Gerekli durumlarda hekim kontrolünde uygulanır.
• Düzenli diş hekimi kontrollerini ihmal etmemek: Ağız kuruluğuna bağlı oluşabilecek sorunların erken fark edilmesini sağlar.

Ağız Kuruluğuna Ne İyi Gelir?

Ağız kuruluğuna iyi gelen en basit ve etkili şey, gün içinde sık sık su içmektir. Bir anda çok su içmek yerine, az az ama düzenli su yudumlamak ağız içinin daha uzun süre nemli kalmasını sağlar. Özellikle sabahları ve konuşma öncesinde su içmek kuruluk hissini azaltabilir.

Şekersiz sakız çiğnemek veya şekersiz pastil kullanmak da tükürük bezlerini uyararak ağızda tükürük salgısını artırır. Bu sayede ağız içi daha rahat hissedilir. Ayrıca kahve, alkol ve sigara gibi ağız kuruluğunu artıran alışkanlıkları azaltmak da fayda sağlar.

Gece ağız kuruluğu yaşayan kişiler için bulunulan ortamın çok kuru olmaması önemlidir. Odanın havalandırılması veya nemlendirici kullanılması sabah oluşan kuruluğu hafifletebilir. Bunun yanında çok tuzlu, baharatlı ve kuru yiyeceklerden kaçınmak; yemekleri çorba, yoğurt veya sos gibi nemli gıdalarla tüketmek ağız kuruluğunu azaltmaya yardımcı olur.

Ağız Kuruluğu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şeker Düşerse Ağız Kurur mu?

Evet, kan şekeri düştüğünde vücudun stres yanıtı nedeniyle ağız kuruluğu hissi oluşabilir.

Hangi Vitamin Eksikliği Ağız Kuruluğu Yapar?

Özellikle B vitamini grubu (B12, B6) ve A vitamini eksiklikleri ağız kuruluğuna yol açabilir.

Tansiyon Ağızda Kuruluk Yapar mı?

Tansiyonun kendisinden çok, tansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ağız kuruluğu yapabilir.

Gebelik Ağız Kuruluğu Yapar mı?

Evet, gebelikte hormonal değişimler ve artan sıvı ihtiyacı ağız kuruluğuna neden olabilir.

Ağız Kuruluğu Tehlikeli midir?

Uzun süre devam ederse diş çürüğü ve ağız içi enfeksiyon riskini artırabileceği için önemsenmelidir.

Ağız Kuruluğuna Hangi İçecek İyi Gelir?

En iyi içecek sudur, şekersiz bitki çayları da ağız kuruluğunu hafifletebilir.

Tansiyon Yükselince Ağız Kuruluğu Olur mu?

Evet, tansiyon yükseldiğinde stres yanıtı ve kullanılan ilaçlar ağız kuruluğu hissini artırabilir.