Sitede Ara

Uyku Apnesi Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Uyku apnesi, solunumun uyku esnasında ani ve tekrarlayıcı bir şekilde durduğu ciddi bir uyku bozukluğudur. Obstrüktif, santral ve mikst tip uyku apnesi olarak 3’e ayrılır.

Obstrüktif (Tıkayıcı) Uyku Apnesi (OUAS) Nedir?

Obstrüktif uyku apnesi tamamen ya da kısmen hava yollarındaki fonksiyon kaybı nedeniyle meydana gelen oksijen düzeyi düşüklüğü ve uykunun kesilmesi atakları ile karakterizedir.

Bu apne formu, üst solunum yollarında tıkanıklığa yol açan faktörler nedeniyle ortaya çıkan tiptir. Aynı zamanda genel popülasyonda en sık tespit edilen apne formu da obstrüktif uyku apnesidir.

Santral Uyku Apnesi Nedir?

Santral uyku apnesi, beyindeki merkezlerin, solunumu kontrol eden kaslara uygun sinyaller gönderemediğinde ortaya çıkan apne formudur.

Bu şikayetlerden farklı olarak santral uyku apnesinin altında yatan neden Parkinson hastalığı veya benzeri bir nörolojik rahatsızlık olması halinde yutkunma zorluğu, konuşma kalıpları ile ilgili farklılıklar, ses tonu değişiklikleri ve genel halsizlik gibi belirtiler de hastalık tablosuna dahil olabileceği için dikkatli olunmalıdır.

Mikst Uyku Apnesi (Kompleks Uyku Apnesi Sendromu) Nedir?

Mikst uyku apnesi sendromu, kişide hem obstrüktif hem de santral uyku apnesi birlikte görülür.

OUAS’ın genel popülasyonda prevalansı çok yüksektir (kadınlarda %2, erkeklerde %4).  Irksal olarak, obeziteye bakılmaksızın, siyahilerde daha sık olduğu belirlenmiştir. Diyabet veya astım bronşiyale kadar sık izlenen bir durumdur. En sık erişkinlerde, erkeklerde, horlayan kişilerde, postmenopozal dönemdeki kadınlarda ve obezlerde görülür. Bunun dışında hipotiroidizm, akromegali, alkol tüketimi ve nazal konjesyonu olanlarda da izlenmektedir. Çocuk, genç kadın veya astenik kişilerde de görülebilir.

Uyku Apnesi Belirtileri:

  •  Uykuda sırasında huzursuzluk
  •  Horlama
  •  Sık sık idrara kalkma
  •  Terleme
  •  Ağız kuruluğu
  •  Reflü
  •  Tanıklı olarak solunum durmaları

Hastaların %50’si sabah veya akşam künt baş ağrısından yakınırlar. Libido azalması veya impotans gibi cinsel işlev bozukluklarından şikayetçi olabilirler. OUAS’lı hastaların %80’inde hipertansiyon vardır. Horlayan bir kişide miyokard infarktı geçirme riskinin 2-4 kat arttığı gösterilmiştir.

Çocuklarda gün içi aşırı uyumanın dışında gelişim gecikmesi, okul başarısında düşüklük ve iritabilite görülür. Bazen yanlışlıkla dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı konabilmektedir.

Cerrahi ve cerrahi olmayan tedavi şeklinde ikiye ayırmak uygun olur.

Cerrahi olmayan tedavi:

  •  Kişi kilo vermeli
  •  Nikotin, benzodiazepin ve alkol kullanmamalı
  •  Barbitürat, narkotikler almamalı
  •  Sırtüstü yatmamalı
  •  Komorbid hastalıklar tedavi edilmeli
  •  Oksijen apne süresini kısaltır, oksihemoglobin satürasyonu yeterli düzeye gelir, bradikardi ortadan kalkar. Ancak apne frekansını azaltmaz, gün içi uykuya etkisi yoktur. Asemptomatik veya minimal OUAS’lı hastalarda kullanılabilir.
  •  Psikotropik ilaçlar (anksiyolitik, hipnotik), trisiklik antidepresan p rotriptilin REM uykusunun süresini azaltarak ve üst solunum yolu kaslarının tonusunu arttırarak OUAS bulgularını azaltabilir. Apneler hipopne olarak görülmeye başlar. Otonomik ve kardiyak bozulmalar geriye dönebilir. Serotonin gerialım inhibitörü de etkili olabilir.
  •  Devamlı nazal pozitif havayolu basıncı (CPAP: continuous positive airway pressure)
  •  CPAP almasına karşın halen gün içi aşırı uyuma varsa modafinil 200-400mg/gün verilebilir

Cerrahi tedavi:

Üst solunum yolunda obstrüksiyona yol açan özel durumlarda uygulanır.


Uzm. Dr. Burçak Ekinci Evci
Nöroloji Uzmanı
Medipol Üniversitesi Pendik Hastanesi