Sitede Ara

Böbrek Taşı Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

{%= Faq.Title %}

Böbrek taşı ülkemizde altı kişiden birinde görülen bir hastalıktır. Dünyada bölgeden bölgeye görülme sıklığı değişmektedir. Genellikle sıcak iklime sahip ülkelerde görülme sıklığı daha fazladır. Böbrek taşları kadınlara oranla erkeklerde daha çok görülmektedir. Çocuklarda da oluşabilmektedir. Yaş grubu olarak 20-30 ila 50 yaş arasında görülmektedir.

Genetik hastalığın oluşmasında etkendir. Buna ek olarak yaşam tarzı, beslenme alışkanlığı, sıvı tüketim alışkanlıkları söylenebilmektedir. Ancak burada dikkat çekilmesi gereken durum sıvı tüketimidir. Ne kadar çok su tüketilirse idrar içerisinde taş oluşumuna neden olan tuzlar, tortulanmaya, kümelenmeye fırsat bulamamaktadır. Bu nedenle az sıvı tüketen insanlar böbrek taşı bakımından risk altındadır. Sıcak iklim veya yapılan meslek nedeniyle aşırı terleme vücuttaki suyun ter yoluyla kaybedilmesine ve idrara daha az çıkılmasına neden olmaktadır. Böbrek taşları çocuklarda kalıtsal veya metabolik bir takım hastalıklar nedeniyle oluşabilir.

Böbrek Taşının Belirtileri Nelerdir?

Böbrek taşları çoğu zaman belirti vermese de en önemli belirtisi ağrıdır. Çoğu zaman ağrıyla kendini belli eden hastalık ultrason, radyolojik görüntüleme gibi yöntemlerle de teşhis edilebilir. Böbrek taşı nedeniyle oluşan ağrı karnın yan tarafında hissedilmektedir. Karnın alt tarafından kasıklara kadar yayılabilmektedir. Bulantı ve kusma da ağrıya eşlik edebilmektedir. Ağrıyla beraber idrarda kan görülebilmektedir. Böbrek taşı bazen ağrı belirtisi vermeden de böbrekler içerisinde yer alabilmektedir. Bu nedenle riskli grupların genel kontrollerini yaptırmaları önemlidir.

Böbrek Taşı Nasıl Teşhis Edilir?

Hastalara yapılan fiziki muayene sonucunda eğer böbrek taşından şüphe ediliyor ise ultrason, röntgen ve idrar analizi yapılmaktadır. Böbrek taşları yalnızca böbreklerde değil üreter denilen idrar yolunda ya da mesanede de oluşmaktadır. Böbrek taşları fark edilemez veya ihmal edilirse zaman içerisinde böbrek fonksiyonlarının kaybına da neden olabilmektedir.

Böbrek Taşları Ne Zaman Tedavi Edilmelidir?

5-7 mm ye kadar olan taşlar kendiliğinden düşebilir düşüncesiyle müdahale edilmemektedir. Fakat 5-7 mm üzerindeki taşların kendiliğinden düşemeyeceği için tedavi edilmesi gerekmektedir. Taşın ve kişinin anatomik yapısının önemi bulunmaktadır. Bir kişide eğer böbrek taşı tespit edilmiş, tedavi gerçekleşmiş yaklaşık 10 yıl içinde taş üretme ihtimali %50 civarındadır.

Böbrek Taşları Nasıl Tedavi Edilir?

Böbrek taşlarında kişinin tıbbi geçmişi, taşın ilk defa mı ortaya çıktığı, böbreğin hangi bölgesinde olduğu ve taşın boyutu tedavi şekillendirmektedir. Böbreği tıkama riski bulunan taşlar şok dalgaları (ESWL) yardımıyla kırılabilmektedir. Büyük ebatlı taşlarda cerrahi yöntemlere başvurulmaktadır. Bunlardan bir tanesi perkütan yöntemidir. Bu yöntemle ciltten böbreğe bir tünel açılır ve kamera yardımıyla taş temizlenmektedir. Son dönemlerde uygulanan bir yöntem ise idrar kanalına minik kameralarla girilerek böbrek içerisindeki taşın lazer yardımıyla öğütülmesini sağlayan flexible üreteroskopidir.

Böbrek Taşları İlaçla Tedavi Edilir mi?

Hastaların birçoğunda ilaçla tedavi beklentisi bulunmaktadır. Bunun da nedeni hastaların böbrek taşlarının tek tip olduğuna inanmalarıdır. Hastanın tıbbi geçmişi, yaşı gibi faktörler eklendiğinden her taş kişiye özgüdür. Bu nedenle hastaların çoğu taşı kendiliğinden düşüremiyor ise tedavi olarak cerrahi yöntemlere başvurulmaktadır.

Böbrek Taşı Hastalığına Karşı Hangi Önlemler Alınmalıdır?

Böbrek taşları tedavi edilse de kendini tekrarlayabilmektedir. Bu nedenle hastaların düzenli olarak doktor kontrollerini yaptırmaları önemlidir. Günlük su tüketiminin ortalama 2 litre olmasına dikkat edilmelidir. Böbrekte ve idrar kanallarında bulunan tuz kristallerinin dibe düşmesini önlemek için günlük hayata spor, egzersiz eklenmelidir. Aşırı tuz tüketiminden, kafein ve asidik içerikli sıvılardan kaçınılmalıdır. Liften yoğun sebze ve meyveler tüketilmelidir. Et tüketiminde aşırıya kaçınılmamalıdır. Kalsiyum İçeren Gıdaları Tüketmemek Böbrek Taşı Oluşumunu Engeller mi? Bu daha önceki dönemlerde denen bir yöntemdir ancak kalsiyum eksikliğinden kaynaklı farklı problemlerin oluştuğu gözlemlenmiştir. Taş hastalığı açısından riskli grupta olanların (tek böbrekli hastalar, çocuklar vb.) kan ve idrar kimyası detaylı olarak incelenerek taşın oluşma nedeni fark edilebilmektedir. Ek olarak daha önce taş düşüren hastaların düşürdükleri taşa özel olarak yapılan kimyasal analiz ile taşın içeriği hakkında bilgi sahibi olmak mümkündür.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi
Prof. Dr. Rahim Horuz 
Üroloji Uzmanı
30 Aralık 2021