Radyoloji

Röntgen

Hastanemizin röntgen departmanı, çağdaş ve modern cihazlarla donatılmış olup tüm normal vücut organlarının (mide, böbrek, akciğer, kemik vb.) direkt grafilerinin yanı sıra çift kontraslı tetkikler yapılabilmektedir. Röntgen ünitemizde 2 adet TV ekranlı, uzaktan kumandalı, her türlü ilaçlı ve direkt grafilerin çekildiği, anjiyografinin yapılabildiği röntgen cihazı ile; ameliyathanelerimizde, ameliyat esnasında ve hasta yatak başında film çeken ‘seyyar röntgen’ ve ‘C kollu röntgen’ cihazlarımız da mevcuttur. Otomatik banyo cihazı sayesinde çekilen filmler 3-5 dakikada hastalarımıza verilebilmektedir.

Ultrasonografi

Ultrasonografinin teşhisteki yerinin tartışılmazlığı herkesçe kabul edilmiştir. Radyoloji Ünitemizde; karaciğer, safra kesesi, böbrekler gibi batın ultrasonografik tetkiklerin yanı sıra yüzeysel incelemeler de yapılmaktadır. Örneğin; tiroid, meme, testis vb.). Transvaginal yöntemle kadın-doğum ile ilgili tüm ayrıntılı ultrasonografik incelemeler uygulanmaktadır.

Renkli Doppler

Ultrasonografi Renkli doppler ultrasonografi cihazı geniş kapsamlı programları ile vasküler ve kardiak doppler incelemelerinde önde gelen bir cihazdır. Normal ultrasonografi cihazlarına göre anlamlı üstünlükleri olan renkli doppler ultrasonografinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Doku ve organların damarsal yapıları ayrıntılı olarak ortaya çıkar. Böylece tüm damarlardaki akım renkli olarak gözlemlenir, hızı ve dokularla ilişkisi tespit edilir.
  • Genel olarak bacak, boyun ve kol damarları incelenir.
  • Gebelikte, annenin ve bebeğin damarsal yapılarında ileri tetkik yapılır.
  • Tümoral olgularda ‘iyi huylu’, ‘kötü huylu’ ayrımını yapmak için kullanılır.
  • Kısırlıkta, erkeklerin bazı problemlerini incelemek için başvurulacak en değerli yöntemdir. Teknolojik yeniliklerin başdöndürücü bir hızla geliştiği günümüzde renkli ultrasonografi cihazı ile erken teşhis ve tedavi konusunda yeni başarılar kazanılmıştır.

Mamografi

Memenin radyolojik incelemesi yoluyla uygulanan bir tanı tekniğidir. Kontrast madde kullanılmadan gerçekleştirilir. Bu yöntem, memenin çeşitli hastalıklarını açıklığa kavuşturur. Özellikle kötü huylu tümörlere erken tanı konulmasını sağlar.

Bilgisayarlı Tomografi

Bilgisayarlı tomografi x-ışını kullanılarak vücudun incelenen bölgesinin kesitsel görüntüsünü oluşturmaya yönelik radyolojik teşhis yöntemidir. Bilgisayarlı tomografi diğer x-ışın incelemelerine göre bazı avantajlara sahiptir. Özellikle organların, yumuşak doku ve kemiklerin şekil ve yerleşimini oldukça net gösterir. Ayrıca BT incelemeleri doktorlara basit bir kist (İçinde sıvı veya yarı sıvı madde bulunan etrafı çevrili kese şeklinde oluşum) ve solid tümör (bir kısım hücrelerin süratle çoğalması nedeniyle oluşan doku kitlesi, ur.) ayırıcı tanısında yardımcı olarak hastalıkların daha iyi değerlendirilmesini sağlar. Daha önemlisi, BT direkt grafilerden çok daha ayrıntılı görüntüler oluşturarak kanserlerin yayılımının değerlendirilmesinde yardımcı olur. Kanser yayılımı hakkında elde edilecek bilgiler doktorları kansere yönelik uygulanacak tedavi konusunda yönlendirerek kemoterapi, radyoterapi, cerrahi tedavi veya bunların belirli kombinasyonlarının kullanılıp kullanılmayacağıyla ilgili karar vermelerinde yardımcı olur. Böylece sağlam dokular, bir çok faydaları olmakla birlikte ciddi yan etkileri olabilecek tedavi yöntemlerinin gereksiz müdahalelerinden korunmuş olur. BT, direkt grafilerle gösterilemeyen vücudun beyin gibi birçok kesiminin değerlendirilebilmesini mümkün kılmıştır. Ayrıca diğer görüntüleme yöntemlerinden daha erken ve doğru şekilde birçok hastalığın teşhisini sağlamıştır. Hastalıklar erken teşhis edildiğinde daha iyi tedavi edildiklerinden, BT bu üstün özellikleriyle doktorların birçok hayat kurtarmasına yardımcı olmuştur.

FLOROSKOPİ

Değişik yollarla (oral, intrakaviter veya intravenöz) kontrast madde tatbiki ile yapılan özel organ incelemeleridir. Bu grup altında, üriner sistem tetkikleri, gastrointestinal sistem tetkikleri, göz yaşı ve tükrük bezi kanalları, üreme organları ve bazı solunum-dolaşım sistemi organlarının incelemeleri yer almaktadır. Bu grup incelemeler, çoğunlukla floroskopik gözlem altında, X-ışını kullanılarak ve bizzat Radyoloji uzmanı tarafından yapılan tetkiklerdir. İnceleme öncesinde hasta, yapılacak tetkik hakkında ayrıntılı olarak bilgilendirilmektedir. Bu incelemelerin bir kısmı, tetkik öncesinde özel bir takım hazırlıklar gerektirmektedir. Yine bazı incelemeler, tetkikin yapılabilmesi için hastaya özel uygulama ya da girişimlerde bulunmayı gerektirebilir.

KEMİK DANSİTOMETRİ

1)Kemik yoğunluğu ölçümü nedir? Kemik yoğunluğu yaş, cinsiyet ve vücut ağırlığına göre değişir. Osteoporoz özellikle belli bir yaş grubunda sağlığı tehdit eden önemli bir sorundur ve kemiğin yoğunluğunun bilinmesi, istenmeyen sonuçlardan kaçınmanın ve tedbir almanın en iyi yoludur. Bu amaçla çift enerjili röntgen tekniği ya da x ışını absorbsiyometri diye adlandırılan bir teknik kullanılır. Sonuçlar radyologlar tarafından normal değerler ile kıyaslanır. Bu işlem sırasında çok az miktarda radyasyon kullanılır. Kemik dansitometri kemik mineral yoğunluğunu değerlendirmede standart bir yöntemdir. •Kemik kaybının çabuk ve ağrısız ölçümünü sağlar, •Ölçümde sıklıkla kalça ve bel kemiğinin alt bölümü kullanılır. El bileği, parmaklar ve topuktan ölçüm yapan daha küçük taşınabilir cihazlar yanı sıra röntgen ışını yerine ultrason dalgalarını kullanan daha sınırlı cihazlar da vardır. Bunlar sadece tarama amaçlı kullanılıp, tedavinin planlanmasında karar verdirici olamamaktadırlar. 2)Kemik yoğunluğu ölçümü neden yapılır? Kadınlarda, 40 yaşından sonra kemik kütlesinde kayıp başlamaktadır, bu durum menapoz ile hızlanmaktadır. Kadınlarda menapozun ilk on yılı içinde kemik kütlesinin ort % 15; erkeklerde ise tüm yaşam boyunca % 20 - 30 kaybolmaktadır. Kemik kütlesindeki kayıp oranı arttıkça, kırık riski artmaktadır. Kemik yoğunluğu ölçümü ile hem osteoporoz ve kırık riski hesaplanabilmekte hem de tedavi sonrası takip yapılabilmektedir. Menopozdan sonra kadınları en çok etkileyen olaylardan biri olan Osteoporoz kemiklerin kalsiyum içeriğinin kaybı sonucu kemiğin incelmesiyle kırık riskinin artmasıdır. Kemik dansitometri sıklıkla osteoporozun tanısında kullanılır. Elbette bu durum erkeklerde de olabilir.Eğer kemik yoğunluğunuz düşük çıkarsa, siz ve doktorunuz kırık oluşmadan önce nasıl bir tedbir alacağınız ya da tedavi göreceğiniz konusunda planlama yapmalısınız. Kemik dansitometri kemik kaybına neden olan diğer olayların gösterilmesi yanı sıra uygulanan tedavinizin etkinliğinin değerlendirilmesinde de kullanılır. Eğer aşağıdaki durumlardan biri söz konusuysa kemik yoğunluğu ölçümü yaptırmanızı özellikle öneririz: •Menopoz sonrası evredeyseniz ve hormon (östrojen) kullanmıyorsanız •Sigara içiyorsanız ya da kalça kırığı gibi kişisel ya da ailesel bir öykünüz varsaKemik kaybı ile birlikte seyreden hastalıkları olan bir erkekseniz •Tip 1 (juvenil ya da insulin bağımlı) şeker hastaları, ya da osteoporoz aile öyküsü olanlar •İdrar incelemelerinde aşırı kollajen artışları gösteren ve yüksek dozda kemik içeriği değişimine uğrayanlar •Hafif bir travmadan sonra kırık gelişenler •Omurgalarında kırık olan ya da osteoporozun diğer bulgularını taşıyanlar 3)Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılır? •Menopoz öncesi dönemde osteoporoz açısından yüksek risk taşıyan kadınlara •Cerrahi olarak menapoza giren (her iki yumurtalığı alınan) kadınlara •Menopoz sonrası risk faktörleri taşıyan kadınlara •Zayıf ve uzun boylu menopoz sonrası kadınlara •Ailede osteoporoz öyküsü bulunanlara, omurga kırığı olanlara •160 cm den kısa boy ve 50 kg. dan düşük ağırlık •Yılda 2.5 cm. den fazla boy kısalması olanlara •65 yaştan büyük olanlara •Kalsiyumdan fakir beslenenlere •Erişkin yaşta küçük darbe veya travmalarla kırık oluşması durumlarında •Röntgen filminde kemik yoğunluğunda azalma (osteopeniye) saptananlara •Aşırı Alkol, sigara, kahve tüketenlere •Östrojen tedavisine kontrendikasyon varsa •Testeron seviyesi düşük olanlara •1 aydan uzun süren hareketsiz (immobilizasyon) kalmak zorunda olanlara •5 yıldan uzun romatoid artrit ve ankilozan spondilit öyküsü olanlara Kortizon veya metotreksat tedavisine başlarken ve tedavi sırasında yılda bir kez •Heparin, Antiasit Kortikosteroidler (Prednisone), Dilantin ve Barbituratlar , Tiroid Hormonu gibi ilaçları uzun süreli kullananlar •Nefropatiler, Osteomalazi, Hiperparatiroidi , Hipertiroidizm gibi hastalığı olanlara İnsüline bağlı diabet hastalarına Osteoporoz tedavisinin takibinde kemik yoğunluğu ölçümü yapılır. 4)Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılmaz? •Hamilelere •İnceleme tarihinden 2 - 6 gün önce ağız veya damar içi yolla kontrast madde kullanmış olanlara •Hareketsiz yatamayanlara •İleri derecede omurga deformasyonu olanlara yapılamaz 5)Herhangi bir hazırlık gerekir mi? Hayır. Kemik yoğunluğu ölçümü için bir hazırlık gerekmez. İnceleme gününde normal yemek yiyebilirsiniz. Ancak 24 saat önceden kalsiyum içeren yiyecekler almamaya çalışın. Metal düğme, fermuar gibi kısımlar içermeyen hafif ve rahat giysiler giymeye çalışın. Eğer yakın zamanda (son 1 hafta içinde) baryumlu inceleme, radyoizotop tarama ya da bilgisayarlı tomografide kontrast kullanımı gibi bir uygulama yapıldıysa bunu doktorunuza bildiriniz. Bu durumda kemik dansitometri incelemesi için 10 ya da 14 gün beklemeniz istenebilir. Eğer hamile iseniz ya da hamile olma olasılığınız varsa doktorunuza ya da ilgili teknisyene lütfen bildiriniz. 6)Kemik yoğunluğu ölçümü nasıl yapılır? •Sizden soyunmanız ve bir hasta önlüğü giymeniz istenecektir. Daha sonra röntgen ışını gönderen bir masayauzanacaksınız üstünüzde de bir görüntüleme cihazı olacaktır. •Masa üzerinde hareketsiz yatılır. •Herhangi bir enjeksiyon yapılmaz ve inceleme ağrısızdır. •İnceleme, türüne göre değişmekle birlikte, en fazla 20 dakika sürer. Bu süre kullanılan cihazın gücüne ve vücudunuzun incelenecek bölümlerine bağlıdır. •Doktorlar çoğu kez osteoporoza bağlı kırıkların daha sık olduğu omurga ve kalçanızdaki kemik kaybını saptamaya çalışacaklardır.Alt omurganız ve kalça kemiğinizin düzleştirilmesi için inceleme sırasında bacaklarınız özel bir yastıkla desteklenebilir ve size daha iyi bir görüntü için teknisyen tarafından bazı pozisyonlar verilebilir. •Kullanılan radyasyon miktarı bir akciğer filminin onda biri gibi aşırı derecede küçüktür. 7)İncelemeden sonra ne yapmam gerekir? Filmleriniz ve raporu belirtilen zamanda size iletilecektir. 8)Kemik yoğunluğu ölçümü ne sıklıkta yapılmalıdır? •Osteoporozun derecesine ve verilen tedaviye göre değişmekle birlikte menopozdaki yüksek riskli hastalarda 2 yılda bir, •Düşük riskli hastalarda 5 yılda bir omurga ve kalça kemik yoğunluğu ölçümü yapılmalıdır. •Kemik erimesinin şiddetine ve uygulanan tedaviye göre tekrarlama sıklığı hekiminiz tarafından size belirtilecektir.

MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEME (MR)

Halen tıbbi teşhis amacı ile kullanılmakta olan en ileri ve gelişmiş yöntem Manyetik Rezonans Görüntülemedir. Bu tetkik sistemi, geleneksel görüntüleme yöntemlerinden farklı olarak, insan vücudundaki doğal parametreleri (sıvılardaki ve dokulardaki su moleküllerinde yer alan hidrojen atomlarındaki protonları) kullanarak görüntü oluşturmaktadır. Bir MR görüntüsü insan vücudunun gerçek bir resmi gibidir. MR cihazı; büyük bir mıknatıs, radyo dalgaları ve anten kullanarak bu imajları oluşturur. MR cihazındaki mıknatısın gücü görüntü netliğini, elde olunan bilgi oranını ve inceleme süresini doğrudan etkilemektedir. Halen tıpta kullanılan MR cihazları 0.2 Tesla ile 3 Tesla arasında manyetik alan gücüne sahip cihazlardan oluşmaktadır. Bir MR inceleme serisi, ortalama 3-10 dk sürer. Tam çekim ise kriterlere göre 20–60 dk arasında değişir. Bu süre içerisinde çok sayıda imaj elde edilir. MR incelemesi gerekli güvenlik önlemleri alındığı taktirde hastaya herhangi bir risk oluşturmaz. Tekniker otomatik olarak mıknatısın içerisine doğru hareket eden MR masasına hastayı yerleştirdikten sonra incelemeyi başlatır. MR incelemesi başladığında görüntülerin alındığı süre boyunca yüksek amplitutlu sesler işitilir. Hastanın hareketsiz yatması görüntülerin berrak elde edilebilmesi acısından çok önemlidir. Ses dışında hasta inceleme esnasında herhangi bir şey hissetmez. Belli incelemeler için bazı bulguları belirginleştirmek ya da bazı organları daha iyi görüntüleyebilmek amacıyla özel bir kontrast maddenin damar yolu ile enjeksiyonu gerekebilir. Buna incelemeyi yapan Radyoloji uzmanı hekim tetkik sırasında görüntülere bakarak karar vermektedir. Bu grup ilaçların hastaya her hangi bir istenmeyen etkisi söz konusu olmayıp, süratle böbrekler aracılığıyla vücuttan atılmaktadırlar. Enjeksiyondan sonra 1-3 adet ek çekim serisi incelemeyi tamamlamak amacıyla gereklidir. MR yazılım sistemlerinde ulaşılan son gelişmelerin tümüne sahip olan cihazımızda, rutin inceleme süreleri son derece kısaltılmıştır.

PANORAMİK DİŞ RÖNTGENİ

Bu tetkik hastanın alt ve üst çenesinin birbiriyle ilişkisini, çene kemiğinin durumunu, çenenin yapısını ve aynı anda ağızdaki tüm dişlerin (mevcut dişlerin ve çıkmakta olanların) durumunu net olarak gösterebilen bir sistemdir.